Akademik liselere göz diktiler

İlayda SORKU

AKP iktidarı, eğitim politikalarını akademik liseleri sistematik olarak azaltıp meslek liseleri ve imam hatipleri artıracak şekilde sürdürüyor. Ülke genelindeki akademik liselerin kontenjanları azalırken, imam hatip ve meslek liseleri hızla büyümesi de tepkileri büyütüyor. Bunun son örneği Bolu oldu. Kentte adrese dayalı öğrenci alan Anadolu liselerinin meslek liselerine dönüştürülmesi planlandığı iddiası veli ve öğrencilerin tepkisine neden oldu.

İktidarın dini eğitim ağırlıklı okullaşma politikası yatırımlara ve yıllık programlarına da yansıyor. 12. Kalkınma Planı, Orta Vadeli Plan ve 2026 Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’nda, “okulların birleştirilmesi, türlerinin değiştirilmesi ve binaların takası” hedefleri öne çıktı. Bu hedefler, MÜSİAD, TÜSİAD, TOBB gibi patron örgütleri ve siyasi iktidar politikalarının destekçisi Maarif Platformu’nun açıklamaları ve çalıştay raporlarında da desteklendi. Örneğin Maarif Platformu’nun Türk Eğitim Sistemi ve Zorunlu Eğitimin Yansımaları Çalıştay Raporu’nda, sermayenin ucuz iş gücü ihtiyacına cevap verecek şekilde okullaşma politikasının, mesleki eğitim veren kurumları artıracak şekilde olması gerektiği ve okulların yüzde 60-70 oranında meslek liselerine ve MESEM’lere dönüştürülmesi vurgulandı.

OKULLAŞMA POLİTİKASI

Ülke genelinde akademik liselerin kontenjanları azaltılırken imam hatip ve meslek liseleri hızla büyüdü. Örneğin 2024’e göre 2025’te fen ve Anadolu lise kontenjanları 4 bin 80 azalırken, imam hatip ve meslek lisesi kontenjanları bin 919 artırıldı. Bu politikaların yansımaları Bolu’da da görüldü. Akademik liselerin kontenjanlarının uzun süredir azaltıldığı Bolu’da, adrese dayalı öğrenci alan Anadolu liselerinin meslek liselerine dönüştürülmesine ve bazılarının da birleştirilmesine yönelik sürecin başlatıldığı iddia edildi. İddiaların ardından lise öğrencileri, okullarının dönüştürülmemesi için imza kampanyası başlattı. Veli-Der Bolu Şubesi ise bugün saat 16.00’da, “Gençliğimize, hatıramıza ve okulumuza dokunma” diyerek, bahse konu okullardan biri olan Canip Baysal Anadolu Lisesi önünde eylem gerçekleştirecek.

İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Valilik tarafından sürecin başlatıldığını aktaran Veli-Der Bolu Şube Başkanı Zehra Kulalı Gezici, “Eylem yapacağımız okul 7 şubeye kadar öğrenci alıyordu. Şu anda 3 şubeye düşürüldü. Bütün adrese dayalı Anadolu liseleri için durum bu; bu zaten bir okullaşma politikası. Birleştirilecek okullarda 450-500 bandında öğrenci bulunuyor. Bu politikalar hem çocukların eğitime ulaşım haklarını elinden alıyor, hem akademik eğitim tercihini sınırlıyor, hem de eğitimin niteliğini düşürüyor” dedi.

Sürecin kamuoyuyla paylaşılmadan yürütüldüğünü belirten Gezici, “Kararlar kendi aralarında toplantılarla alınıyor, biz süreçleri okul müdürlerinden öğreniyoruz. Bunu kabul etmemiz mümkün değil. Bir haftadır okulumuzda öğrencilerimiz ve veliler ayakta. Okulların birleştirilmesi, tüm öğrencileri servis kullanmaya mahkûm edecek bir maliyet yaratıyor ve çocukların akademik eğitime erişimini güçleştiriyor” diye konuştu. Meselenin Anadolu liselerinin üniversiteye yeterince öğrenci gönderemediği gerekçesiyle meşrulaştırılmaya çalışıldığını aktaran Gezici, “Sorun çocuklarda değil, eğitimde yarattıkları devasa eşitsizliklerde. Merkezi sınavlar üzerinden bu eşitsizlikler görünmez kılınıyor ve çocukların akademik eğitim tercihleri yok sayılıyor. Kapatılan, değiştirilen ve dönüştürülen okulların meslek liselerine çevrilmesi, çocukları akademik eğitimden uzaklaştırıyor ve okul terklerini artırıyor” dedi. Karar alıcıların okulu sadece sınav ve başarı ölçütleriyle değerlendirdiğine vurgu yapan Gezici, şöyle devam etti:

“Bu nedenle veliler ve öğrenciler, okullarının dönüştürülmesine karşı çıkıyor ve bunu patronların, şirketleşmiş tarikatların tercihi ve özel piyasalaştırma hamleleri olarak görüyor. Yusuf Tekin’e Milli Eğitim Bakanı olarak bütün çocukların eğitim hakkından ve istediği okul türünde eğitim alma haklarından sorumlu olduğunu hatırlatıyoruz. Eylem sadece bizim okulumuzla sınırlı değil; bütün çocukların eğitim hakkına yönelik. Okullara henüz resmi bir yazı gelmedi. İl Milli Eğitim Müdürlüğü planı Valiliğe sundu, Valilik onayladı ve Bakanlığa gönderdi. Bakanlık onayıyla süreç resmileşecek. Ancak okulların fiziksel yapısı incelenmedi ve eğitim camiası ile istişare yapılmadı. Masa başında alınan kararlar, çocukların tercihlerine uygun değil ve okul terklerini artıracak. Önümüzdeki yıl, bu plan ve uygulama hayata geçerse, sınav kazanamayan, proje okullara gidemeyen ve özel okul için maddi imkânı olmayan öğrencilerin akademik lise tercihleri ciddi sorunlarla karşılaşacak. Buna karşı tüm yurttaşları saat 16.00’da Canip Baysal Anadolu Lisesi önüne çağırıyoruz.”