birgün

10° AÇIK

BİRGÜN PAZAR 19.09.2021 10:32
author

Akdeniz’in endemik güzeli: Kum Zambağı

Akdeniz’in endemik güzeli: Kum Zambağı

Nergis ailesinin nadide bir üyesiyle tanışmış olmanın mutluluğunu yaşıyorum. Evet, kum zambağından söz ediyorum. Türü tehlike altında olan bu zarif beyaz çiçek 2016’da Uluslararası Doğa Koruma Birliği tarafından koruma altına alınmış. Kum zambaklarını koparmak veya yayılışına zarar vermenin cezası 80 bin TL. Dilbilimcilerce, İncil’in Eski Ahit bölümünde “Sharon Gülü” olarak bahsi geçen çiçeğin kum zambağı olduğu inanılan bu çiçeğin geçmişinin binlerce yıllık tarihi birikimi, sahil kumlarının arasında müthiş bir zarafetle bizleri selamlaması kadar şaşırtıcı bir gizeme sahip. Özellikle yaz akşamları, denizden gelen rüzgarla yaydığı mis kokusunu hayatınızda bir kere olsun içinize çekin derim.

BİLİMSEL ADI

Latince: Pancratium Maritimum. “Pancratium” Latince’de hindiba anlamına geliyor,

“maritimum” ise denize ait demek, yani özetle Latince adının anlamı “deniz hindibası”.

Nam-ı diğer: Deniz nergisi, Aziz Nicholas zambağı, deniz hindibası.

Anavatanı: Akdeniz

ZAMBAKLI BİR ŞİİR

... Zambaklar en ıssız yerlerde açar

Ve vardır her vahşi çiçekte gurur

Bir mumun ardında bekleyen rüzgar

Işıksız ruhumu sallar da durur...

Monna Rosa, Sezai Karakoç

ZAMBAKLI BİR ŞARKI

“... Ben bir bal arısı, senin adın zambak

Sevmediğin güle konamazsın

Allar morlar içiçe geçince

Renklere çare bulamazsın...”

Cihan Mürtazaoğlu, Bitsin Bu Delilik albümünden “Senin Adın Zambak” şarkısı.

SANATTA ZAMBAK

Leonardo da Vinci’nin 1472-1475 yıllarında Floransa'da çevresinde bulunan San Bartolommeo kilisesi için tasarladığı, mezuniyet projesi olarak ve ilk defa imzasını atarak hazırladığı Annunciation/ Müjde isimli 78 x 219 cm ebatlarındaki Rönesans tablosu, hamile oluşunun ve İsa’nın doğumunun önünde diz çökmüş Haberci Melek Cebrail tarafından Meryem’e müjdelenmesini anlatır. Cebrail’in elinde bilin bakalım ne vardır? Evet, beyaz zambaklar... Bekaretin, saflığın, günahsızlığın, doğumun sembolü olan bu çiçekler “Hazreti Meryem’in çiçekleri” olarak pek çok eserde geçer.

BUNU BİLİYOR MUYDUNUZ?

Bartın, Datça gibi birçok yerde belediyeler nesli tükenmekte olan kum zambağına dikkat çekebilmek amacıyla her yıl Kum Zambağı Festivali düzenliyorlar. Ağustos aylarında gerçekleşen bu festivallerin birine katılarak bu nadide çiçekle tanışabilirsiniz.

ARASINDA ZAMBAK KURUMUŞ BİR KİTAP

Düşüncemin okşayıp ruhumun öptüğü güzel, insan çiçek! Ey benim zambağım! Hep böyle el sürülmedik hep sapının üstünde dik, hep ak, mağrur, hoş kokulu, yalnız zambak!

“Vadideki Zambak, Honore de Balzac

MİTOLOJİK HİKAYESİ

Mitolojide, Tanrı Zeus’un sadakatsizliklerinden birinde, Kraliçe Amphitryon ile birlikteliğinden dünyaya gelmiş olan yarı Tanrı oğlu Herakles’in (Herkül) tanrı olmasının yolu, Tanrıça Hera’nın göğüsünden süt emmesidir. Eşi Hera’nın gururu kırılmıştır, kabul etmez. Ancak Zeus, Hera derin bir uykudayken bebek Herakles’i onun yatağına bırakır, aç bebek de sütü emer. Bunu fark eden Hera hemen göğsünü çeker, o sırada saçılan süt damlacıkları Samanyoluna (Milky Way) ve yeryüzünde de beyaz zambaklara dönüşür.

SEMBOLİK ANLAMI

Yunan mitolojisine göre Hera’nın sütünden filizlenen bu beyaz çiçeklerin anneliğin, doğurganlığın sembolü olduğunu söylemem sizi şaşırtmayacaktır. Adem’in ilk eşi Lilith, Hera, Afrodit, Hazreti Meryem bir çok eserde beyaz zambaklarla simgelenmiştir.


YARARLANILAN KAYNAKLAR

http://bihterturkanergul.com/index.php/mis-kokulu-bilgiler/ciceklerin-mitolojik-hikayeleri/

http://www.agaclar.org/agac.asp?id=1148

http://maviulak.com/kum-zambagi-pancratium-maritimum/

https://www.arthipo.com/artblog/unlu-klasik-tablolar/leonardo-da-vinci-meryeme-mujde-tablosu.htm

http://siyahsuzambaklari.blogspot.com/2018/09/zambak-hikayeleri.html

https://blog.baruthotels.com/herkulun-agzindan-damlayan-sut-kum-zambagi

Neden BirGün?

Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikati ulaştırarak ülkede gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının yeşermesine katkı sunmak. Bu nedenle abonelikten elde ettiğimiz geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın daha nitelikli ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle buluşmasını sağlamak için kullanıyoruz. Çünkü banka hesabını şişirmek zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.

Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam edeceğiz.

Bu yolculukta bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için
Bugün BirGün’e Abone Ol.

BirGün; seninle güçlü, seninle özgür!

BirGün’e Destek Ol