Akraba ve çocuk yaşta evliliği artırır

SERBAY MANSUROĞLU serbaymansur@birgun.net
​@serbaymansur

AKP Genel Başkanı ve Başbakan Binali Yıldırım partisinin dünkü grup toplantısında, “Köy muhtarları ile il ve ilçe müftüleri de evlendirme işlemleri yapabilecek” açıklamasında bulundu. Yıldırım’ın açıklaması hukukçular ve muhalefet partileri tarafından tepkiyle karşılanırken, bu uygulama ile Türkiye’de her üç evlilikten birinin çocuk yaşta yapıldığı gerçeğinin katmerlenerek artabileceği uyarısı yapıldı.

“Medeni Kanun’asahip çıkılmalı”
İstanbul Barosu Yönetim Kurulu Üyesi ve Kadın Hakları Merkezi Koordinatörü Avukat Aydeniz Alisbah Tuskan, “Medeni kanuna sahip çıkılmalı’’ diyerek, söz konusu düzenlemeye ilişkin şu değerlendirmede bulundu:
“Müftülerin nikah kıyması çocuk yaşta evliliklerin önünün açılması demek. Oysa evlilikler belli bir prosedüre bağlıdır. Evlilik yaşı vardır. Yaşla, prosedürle ilgili bir problem varsa, hâkim karar verir. Bütün bunlar yok sayılıp medeni kanun kenara koyularak bu işlerin yapılması kabul edilemez. Medeni Kanun kadını yurttaş yapmıştır. Şimdi yapılan geriye dönüş hareketidir.”

Hukuk devletinde bu tarz bir düzenlemenin olmaması gerektiğini ifade eden Tuskan, “Kadını evlendirmek, eve kapatmak, gereken yaşta özgür iradesiyle eş seçimini engellemek, kadını sadece aile içinde bir figüran olarak konumlandırmak dönemin siyasi iklimi haline geldi. Bütün gücümüzle karşı çıkacağız’’ ifadelerini kullandı.

‘Sosyal hayatı dizayn ediyorlar’
Resmi nikâhın müftünün değil, belediyelerin ve nüfus müdürlerlüklerinin görev alanı olduğunu hatırlatan CHP Milletvekili Candan Yüceer şöyle konuştu:
“6360 Sayılı Büyükşehir Yasası ile köyler mahalleye çevrilince köy muhtarlarının nikâh kıyma yetkileri ellerinden alınmıştı. Bu görevin muhtara iade edilirken, müftülere de veriliyor olması garabettir. İktidarın, laik eğitimi dini referanslara dayayan adımlarıyla birlikte, sosyal hayatı da din adamlarının eline bırakmasının bir adımıdır. Tıpkı Boşanma Komisyonu önerileri arasında yer alan İlahiyat Fakültesi memurlarının boşanmalarda arabulucu olması gibi, devleti dini referanslara göre dizayn etme amacı taşımaktadır. Müftülüklerin görev tanımı kanunla çizilmiştir ve dini nikâh kıymasında bir sakınca yoktur. Ancak resmi nikâh kıyacak olmasının görev tanımıyla yakından uzaktan ilgisi yoktur.”

‘Dini referanslarla düzenleme olmaz’
Dini referanslarla medeni kanunun tahrip edildiğini vurgulayan HDP İstanbul Milletvekili Filiz Kerestecioğlu, “Medeni Kanun’daki kazanımlar kadınların mücadelesiyle elde edilmiş kazanımlardır. Dolayısıyla böylesine bir düzenlemeyi doğru bulmayız” diye konuştu.

Küçük yerlerde denetim eksikliği nedeniyle akraba evliliklerinin ve çocuk yaştaki evliliklerin artacağını belirten Kerestecioğlu, düzenlemeyle birlikte evlilik öncesi sağlık raporu gibi birçok prosedürün gözetilmeyeceğini vurguladı. Kerestecioğlu, aynı zamanda inanan ve inanmayan özgürlüğü bakımından tek bir mezhebin din adamlarına verilecek yetkinin, laiklik ilkesine uygun düşmeyeceğini ifade etti.