Arap müttefikler karşı karşıya

Dış Haberler

Yemen’de Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) arasındaki gerilim tırmanırken taraflar çatışmanın eşiğine geldi. Suudi Hava Kuvvetleri, Yemen’in doğusundaki Mukalla Limanı’nda BAE’den gelen ve ayrılıkçı Güney Geçiş Konseyi’ne (STC) silah taşıdığı belirtilen gemileri vurdu. Riyad’ın sert uyarısının ardından Abu Dabi yönetimi, Yemen’deki güçlerini çekme kararı aldı. Husilere karşı iç savaşta Arap Koalisyonu içinde birlikte hareket eden müttefikler arasındaki gerilim, BAE destekli STC’nin aralık ayı başında ülkenin doğusundaki kritik noktaları ele geçirmesiyle tırmanmıştı.

Suudi Arabistan’ın savaş uçakları, ülkenin doğusunda bulunan Hadramut kentindeki iki gemiye hava saldırısı düzenledi. Saldırılara ilişkin açıklamada BAE’nin Fucayra Limanı’ndan kalkan, STC’ye zırhlı araçlar ve silah gibi askeri ekipmanlar taşındığı, bunun gerilimi düşürmeye yönelik anlaşmaların açık ihlali olduğu vurgulandı.

GEMİLERE SALDIRI

Suudi Arabistan liderliğindeki Arap Koalisyonu, Yemen Cumhurbaşkanlığı Liderlik (PLC) Konseyi Başkanı Reşad el-Alimi’nin, Hadramut ve Mehre illerinde sivillerin korunması için koalisyon güçlerinden gerekli tüm askeri tedbirlerin alınmasını talep etmesi üzerine gerçekleştirildiğini belirtti.

Mukalla Limanı’na yapılan saldırının ardından PLC Başkanı el Alimi, ülke çapında olağanüstü hal ilan etti. Bu kapsamda Yemen genelinde hava, kara ve deniz ablukası ilan edilirken BAE güçlerinin 24 saat içinde çekilmesi istendi. El-Alimi de bugün yaptığı açıklamada BAE ile yapılan ortak savunma anlaşmasının da feshedildiğini duyurmuştu.

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan yazılı açıklamada, Suudi Arabistan’ın ulusal güvenliğinin “kırmızıçizgi” olduğu belirtilirken, BAE’nin adımlarının Suudi Arabistan ve Yemen’in güvenlik ve istikrarını tehdit ettiği belirtildi. Açıklamada özellikle güney sınırlarında maruz kaldığı herhangi bir tehdide karşı tüm önlemleri alacağı kaydedildi.

BAE Dışişleri Bakanlığı ise suçlamaları reddederek gerilimi tırmandırmak istemediğini açıkladı. BAE Dışişleri’nden yapılan açıklamada, “Yemen’de kalan terörle mücadele birimlerimizi gönüllü olarak çekiyoruz” ifadesine yer verildi.

İKİ ESKİ MÜTTEFİK

İran destekli Husilerin başkent Sanaa’yı ele geçirdiği 2015’ten bu yana süren iç savaş nedeniyle Yemen, fiilen üçe bölünmüş halde. BAE, 2015’te Yemen’de uluslararası olarak tanınmış olan PLC hükümetini desteklemek için Suudi Arabistan öncülüğünde kurulan askeri koalisyona katıldı.

Zamanla Riyad ve Abu Dabi’nin bölgeye yönelik hedefleri ayrışırken iki ülke Yemen’de nüfuz mücadelesine girişti. BAE, Yemen’in güney vilayetlerinin ayrılmasını ve bağımsız bir Güney Yemen kurulmasını savunan STC güçlerini eğitti, silahlandırdı ve mali olarak destekledi.

AYRILIKÇILAR İLERLİYOR

Bağımsız bir devlet kurmak amacıyla aralık ayı başında harekete geçen STC, ülkenin doğusunda stratejik önemdeki Hadramut ve Mehre illerini ele geçirerek, geçici başkent Aden’deki PLC’yi bölgeden çıkarmış, bu durum Riyad ve Abu Dabi arasındaki ayrışmayı derinleştirmişti.

İki ülke arasındaki kriz, Kızıldeniz çevresinde yoğunlaşan güç mücadelesinin de bir parçası. İç savaşın sürdüğü Sudan’da ve İsrail’in Somaliland’i tanımasıyla gündeme oturan Somali’deki stratejik hamleleri, iki ülkeyi karşı karşıya getiriyor. Riyad, Sudan, Somali ve Yemen’de meşru hükümetleri destekleyerek söz konusu ülkelerin birliğini savunurken Abu Dabi yönetimi, ayrılıkçı gruplara destek veriyor.

SOMALİ’DEN DESTEK

Somali’deki uluslararası tanınan hükümet de Yemen’in egemenliği, birliği ve toprak bütünlüğüne desteğini yineleyerek, ülkenin anayasal meşruiyetini ve ulusal kurumlarını hedef alan her türlü girişimi reddettiğini bildirdi. Somali Dışişleri Bakanlığı, Yemen’in güvenliği ve istikrarının yalnızca bu ülke için değil, Kızıldeniz, Aden Körfezi ve Afrika Boynuzu’nun güvenliği açısından da temel bir unsur olduğunu kaydetti.

∗∗∗

BAE’Yİ ÇIKARMA KARARI KONSEYİ BÖLDÜ

Yemen’de Arap Koalisyonu destekli Cumhurbaşkanlığı Liderlik Konseyi’nin (PLC) sekiz üyesinden dördü, Başkan Reşad el Alimi’nin ülke genelinde olağanüstü hal ilan etme ve BAE güçlerini ülkeden çıkarma kararını reddetti. Açıklamada Konsey Başkanı’nın kararının İktidar Devri Anlaşması’nın açık bir ihlali olduğu savunularak “PLC, devleti ve ilişkilerini ilgilendiren konularda hiç kimsenin tek taraflı olarak karar alamayacağı” vurgulandı. Husilere karşı mücadelede “kilit bir ortak” olduğu belirtilen BAE’nin çıkarılması kararına tepki gösterildi.