Asgari ücret aslında bin 450 lira 91 kuruş
HÜSEYİN İRFAN FIRAT HÜSEYİN İRFAN FIRAT

2018 yılı için uygulanacak olan asgari ücret, aralık ayının son işgünü açıklandı. Her yıl olduğu gibi bu yılda açıklanan rakam işçi tarafını memnun etmedi. Aslında doğrusunu isterseniz son ekonomik gelişmelere baktığımızda ben bu yüzde 14,2 civarındaki artışı beklemiyordum.



Hatırlanabileceği gibi komisyon görüşmelere devam ederken, işveren tarafı 2 yıldır uygulanmakta olan 100 TL asgari ücret teşvikinin de kaldırılacağının açıklanması üzerine, asgari ücrette yüksek bir artışın işten çıkarmalara neden olacağını dillendirmeye başlamıştı. Netice itibarı ile tarafları mutlu etmese de hükümet asgari ücreti brüt 2.029.50 TL olarak açıkladı. Bu geçen yıl brüt 1.777 TL olan asgari ücretin 252,5 TL artmış olması anlamına geliyor.


Burada dikkat çekici bir husus var, o da şu: Son yıllarda hükümet tarafından asgari ücreti net olarak açıklamak bir eğilim halini aldı. Oysa asgari ücret sürekli olarak brüt, yani üzerinden vergi ve fonlar düşülmeden açıklanır. Niçin böyle davranıldığı, yani asgari ücretin yıllardan beri olduğu gibi brüt değil de net olarak açıklandığı sorusunun yanıtı ise basit.

Bilindiği üzere devlet çalışanlara medeni durumlarına bakarak bir vergi indirimi uygulamaktadır. Buna Asgari Geçim İndirimi (AGİ) deniliyor. Çalışanlar evli, bekâr ve evli iseler çocuk sayılarına göre değişen tutarlarda asgari geçim indirimi alırlar. Bu tutar net ücretlerine eklenmek suretiyle kendilerine ödenir. 2018 yılına ait asgari geçim indirimi tutarları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

asgari-ucret-aslinda-bin-450-lira-91-kurus-542707-1.


Bir çalışanın brüt ücreti üzerinde 4 kalem yasal kesinti bulunmaktadır. Bunlar SGK ve İşsizlik Sigortası primi, gelir ve damga vergisidir. Bu kesintilerden sonra net ücret bulunur. Şimdi bu yıl açıklanan asgari ücret 2.029.50 TL olduğuna göre, bu ücretten yukarıda saydığımız kesintileri yaptığınızda -ki bu kesintiler 578.59 TL’dir- geriye 1.450.91 TL net ücret kalır.

İşte hükümet, bu tutarın üzerine bekâr bir işçiye ödenen 152,21 TL Asgari Geçim İndirimi’ni ekleyerek asgari ücreti 1,450,91 + 152,21 = 1,603,12 TL olarak açıklamaktadır.

Oysa şayet asgari ücret açıklandığı gibi net 1,603,12 TL ise bu tutarın brütü olan 2,242,41 TL açıklanmalıydı. Çünkü asgari ücret içinde AGİ ile birlikte açıklanmaz. AGİ işçiye ayrıca ödenir.

Yani özetle son yıllarda çok alışkın olduğumuz bir biçimde hükümet yine bir şark kurnazlığı örneği göstererek asgari ücretin olduğundan daha yüksek görünmesi amacıyla içinde AGİ olan net tutarı kullanıyor ve bu tutarı açıklıyor. Şayet asgari ücret 1,603.12 TL net ise buna bekâr bir işçinin AGİ tutarı olan 152,21 ilave edilmeli ve tutar 1,755,33 TL olmalı idi.

Dolayısı ile aslında 2018 yılı için asgari ücret aslında net 1450,91 TL’dir.