‘Asgari’ zinciri, adil ücretle kırılır
DİSK, 2026 Asgari Ücret Raporu’nu yayımladı. Rapora göre asgari ücretlilerin reel kaybı 50 bin lira seviyesini görürken ücretin GSYH’den aldığı pay tarihi dibe yaklaştı. DİSK, ücret zammı için talep ve kriterlerini sıraladı.
Melisa AY
Açlık sınırı altında, asgari geçim ücretlerinin adeta standart haline getirildiği ülkede emekçilerin cebinden her geçen gün daha fazla çalınıyor. Çalışanların neredeyse yarısını, emeğiyle geçinenlerin tamamını ilgilendiren asgari ücret zammı için tartışmalar, aralık ayının gelişiyle hızlandı. DİSK, Genel Başkan Arzu Çerkezoğlu ile DİSK Yönetim Kurulu üyelerinin katıldığı toplantıyla asgari ücrete ilişkin tespit, talep ve beklentilerini açıkladı. DİSKAR’ın 2026 Asgari Ücret Raporu da dün duyuruldu.
Ücretlilerin durumu raporla gözler önüne serildi. DİSK-AR, asgari ücretlilerin yılın başından bu yana 50 bin lira kaybettiklerini tespit etti. Buna göre resmi enflasyon ekonomi yönetiminin hedeflerine uyumlu gerçekleşirse asgari ücretlinin alım gücü 14 bin liraya gerileyecek.
2025 yılı asgari ücreti, seneye 15 puanlık reel kayıpla başladı. Yıl boyunca işçilerin emeği enflasyona ezdirilirken açlık sınırının üstünde bir ücret sadece Ocak ayında elde edilebildi. Raporu değerlendiren Çerkezoğlu, hedef enflasyon üzerinden yapılan zam uygulamasının "bilinçli bir tercih" olduğunun altını çizdi. Raporda, DİSK-AR'ın ilk kez hesapladığı veriler de yer aldı. Veriler, sendikalaşmanın işçilerin mali hakları üzerindeki etkisini ortaya koydu. Tespite göre işyerinde toplu sözleşme (TİS) kapsamında çalışan işçilerin ortalama kazançları, asgari ücretin yüzde 54 üstünde.
Avrupa'nın en düşük tutarlarından birinin uygulandığı ülkede, asgari ücret taban ücret değil, fiili ortalama ücret. Asgari ücretin kişi başı GSYH’den aldığı pay dip seviyeyi gördü. Asgari ücret, 1974 yılında kişi başına düşen GSYH'nin yüzde 80,6'sı seviyesindeyken yıllar içinde geriledi. Ücretlerin milli gelire oranı 1980’de sert bir düşüşle yüzde 40’a kadar geriledi. 2024'te bu oran yüzde 46,5 ile tarihi düşük seviyelerine yakın seyretti.
DİSK, asgari ücret zammı için oran değil kriter açıkladı. Konfederasyon ücretler için, hanede 2 yetişkin çalıştığında yoksulluk sınırının altında kalmaması ve büyümeden adil payı alabilmesi için kişi başı milli gelire oranının en az yüzde 60 olması çağrısını yaptı.
