Asıl suç aç, susuz bırakmak
İstanbul Valiliği’nin sokak köpeklerinin “kontrolsüz beslenmesini” yasaklayan genelgesi büyük tepki çekti. Yaşam savunucuları ve hukukçular ‘‘Asıl suç hayvanları aç ve susuz bırakmak” diyerek genelgeye karşı çıktı.
Tugay SOYKAN
Ankara’nın ardından İstanbul Valiliği de kamusal alanlarda köpeklerin ‘‘kontrolsüz şekilde beslenmelerini’’ yasaklayan bir genelge yayımladı. Genelgede ‘‘haşere ve kemirgen popülasyonundaki artışın, çevresel kirliliği ve ekolojik denge bozulmalarının önüne geçmek; ayrıca halk sağlığı ve güvenliği açısından karşılaşılabilinecek riskleri azaltmak’’ gerekesiyle özellikle sağlık ve eğitim kurumları, havalimanları, ibadethaneler, park, bahçe, yol kenarları ve oyun alanlarında sahipsiz köpeklere yönelik kontrolsüz beslemeye müsaade edilmemesi istendi. Bu durum tartışma yarattı. Yaşam savunucuları ve hukukçular, kararın ‘‘yaşam hakkının ihlali’’ olduğunu söyledi.
SORUN AŞILAMAZ
Valilik genelgesinde ayrıca, sahipsiz köpeklerin hızla toplanması, kısırlaştırılması ve rehabilitasyon süreçlerinin hızla yürütülerek bakımevleri ya da doğal yaşam alanlarına nakledilmesini ifadeleri de ‘‘toplama süreçleri keyfi uygulamalara yol açabilir’’ endişelerini beraberinde getirdi. Veteriner Hekimler Derneği Genel Başkanı Dr. Gülay Ertürk, otoritenin daha bilimsel ve rasyonel davranması gerektiğinin önemine değinerek; kısırlaştırılan sokak hayvanlarının ardından yerlerine bırakılarak sorunun kontrol altına alınabileceğini söyledi. Ertürk, kötü koşullardaki barınaklar ve belediyelerin sokak hayvanlarını imha ettiği yöntemlerle, bu sorunun aşılamayacağının altını çizdi. İstanbul Barosu Hayvan Hakları Merkezi Eski Başkanı Avukat Deniz Tavşancıl Kalafatoğlu ise 5199 sayılı Kanun’un 14/a maddesine göre esas suçun hayvanları aç ve susuz bırakmak olduğunu ve bunun cezasının 10 bin 386 TL olduğunu söyledi. Köpek ve kedilerin haşere ve kemirgenleri uzaklaştırdığını hatırlatarak valiliğin besleme yasağı gerekçesini mantıksız bulan Kalafatoğlu, şöyle devam etti: “Bu coğrafyanın genlerine işlemiş bir hayvan sevgisi var. Geçmiş yıllarda da denediler ancak kedileri köpekleri sokaklardan, mahalleliden koparamadılar. Yine aynısı olacak.”
Türkiye Hayvanları Koruma Vakfı Başkanı Erman Paçalı da şunları kaydetti:
“Valilik, kanunda olmayan bir yasağı genelge ile yaratamaz. Aç bıraktırma ve beslemeyi engelleme, bizzat kanuna aykırıdır. Hiçbir vatandaş, sokaktaki hayvanı beslediği için ceza, soruşturmaya konu edilme veya kolluk müdahalesi ile karşı karşıya bırakılamaz.”
***
“KATLİAM YASASI”NA KARŞI EYLEMLER YAPILMIŞTI
Sokak hayvanları ile ilgili düzenlemeler içeren ve kamuoyunda tepkilere neden olan 17 maddelik "Hayvanları Koruma Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" TBMM Genel Kurulu'nda Temmuz 2024’de kabul edilerek yasalaşmıştı. Yasayla, evcil hayvanını sokağa terk edenlere yönelik para cezaları artırılırken, sokak hayvanları için barınak yapılması, sahiplendirilmesi, kısırlaştırılması ve ötanazi konusunda belediyeler sorumlu tutuluyordu. Toplumun tüm kesimlerinde yasa teklifinin kabul edilmesine karşı tepkiler çığ gibi büyümüş ve yaşam hakkı savunucuları tüm yurtta eylemler düzenlemişti.
