ECOWAS’ın Nijer’deki darbecilere tanıdığı süre dolarken özellikle bölge ülkelerinden askeri müdahalenin “bölgeyi ateşe atmak” olduğu uyarısı geldi. Nijerliler sokaklarda nöbet tutarken bölgede belirsizlik hâkim.

Askerin girmesi Sahel’i ateşe verir

Dış Haberler

Sahel ülkesi Nijer’de gerçekleştirilen darbe sonra sonrası cuntacılara anayasal düzene dönüş için verilen süre sona ererken tüm dünyanın gözü bölgede. Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Birliği’nin (ECOWAS) Nijer’deki darbe yönetimine yönelik askeri müdahale planının hazır olduğunu açıklamasının ardından Sahel’de belirsizlik hâkim. Nijerliler askeri müdahaleye karşı sokaklara inerek nöbet tutarken, başta komşu Libya ve Cezayir dâhil birçok ülke ise “askeri müdahalenin bölgeyi ateşe vereceği” açıklamaları yaparken barışçıl çözümün önemine dikkat çekiyor.

Nijer’deki askeri ve ekonomik neokolonyal düzeninin bozulmasından endişe eden Fransa başta olmak üzere askeri üsleri bulunan ABD, İngiltere ve Avrupa Birliği’nin aksine özellikle bölge ülkeleri, Sahel’in “ateşe atılmaması” için askeri müdahaleye karşı çıktı.

ECOWAS’ın 30 Temmuz’da darbe yönetimine tanıdığı bir haftalık süre dün sona ererken, Cezayir Cumhurbaşkanı Abdülmecid Tebbun, Nijer'de anayasal düzene dönüş çağrısı yaparak bu ülkeye yönelik dış askeri müdahaleye kesinlikle karşı olduklarını söyledi. Cezayir'in askeri müdahaleyi kesin ve kategorik olarak reddettiğini vurgulayan Tebbun, Suriye ve Libya'yı örnek göstererek herhangi bir askeri müdahale durumunda bunun sadece daha büyük sorunlara yol açacağı uyarısında bulundu. Tebbun, böylesi bir askeri müdahalenin bütün bir Sahel (Batı Afrika) bölgesini ateşe vereceğini ve Cezayir'in kendi sınırlarını korumaya hazır olduğunu vurguladı.

ÖNCELİK DİPLOMASİ

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Josep Borrell görüşen Dışişleri Bakanı Ahmed Attaf ise krizin çözümü için önceliğin siyasi çabalara ve diplomasiye verilmesi gerektiğini, güce başvurma seçeneğinin ise hem yerel hem de bölgesel düzeyde durumu daha da kötüleştireceğini ifade etti.

Libya Başkanlık Konseyi Başkanı Muhammed el-Menfi, bölgede istikrarın sağlanması için Nijer'e komşu ülkeler ve ECOWAS arasında işbirliğinin önemli olduğunu belirtti. Libya hükümeti geçen hafta da ülkeye dış müdahalenin ve kaosa sürükleme çalışmalarının, krizin daha da büyümesine ve tüm bölgede güvenlik zafiyetinin oluşmasına neden olacağını kaydetmişti.

SENATO REDDETTİ

Aynı zamanda ECOWAS Başkanı olan Nijerya Devlet Başkanı Bola Ahmed Tinubu’nun Nijer’e asker gönderme talebi ise, Nijerya Senatosu tarafından reddedildi. Senato Başkanı Godswill Akpabio, Tinubu'nun isteğini değerlendirdiklerini ancak bunun doğru bir adım olmadığını belirtti. Nijer'deki siyasi çıkmazın askeri müdahale yerine siyasi yollarla çözülmesi gerektiğini söyleyen Akpabio, Tinubu'dan iki ülkenin yıllardır sahip olduğu "samimi ilişkiyi" koruyacak kalıcı çözümler bulmasını istedi. 

***

MÜDAHALE PLANI İKİYE BÖLDÜ

Cunta yönetimindeki Burkina Faso ve Mali, Nijer'e askeri müdahalenin “kendilerine açılmış bir savaş” olacağını açıklarken yine cunta yönetiminin olduğu Gine de askeri müdahaleye karşı. ECOWAS üyesi Senegal, Fildişi Sahili, Nijerya ve Benin ise blokun kararlarına tam destek veriyor. ECOWAS üyesi olmayan Cezayir, Moritanya, Çad ve Libya da askeri müdahale planına karşı çıkıyor. İtalya, Nijer'e askeri müdahaleyi desteklemediğini belirtiyor. Eski sömürgesi Nijer’in uranyumuna muhtaç olan Fransa ise ECOWAS'ın kararlarını sonuna kadar desteklediğini vurguluyor. Rusya da ABD ve Fransa'nın ECOWAS'a askeri destek verme ihtimaline işaret ederek, bölge dışı aktörlerin müdahalesinin mevcut durumu daha iyiye çevirmeyeceği uyarısında bulunuyor.