Baskı derinleşti, dosyalar patladı: TCK 299-301 sopası
Cumhurbaşkanı’na hakaret suçunu da kapsayan ve "İfade özgürlüğünün önündeki en büyük engel" olarak görülen TCK 299 ve 301’inci maddeleri kapsamında açılan dosya sayısı 80 bini aştı. 2017’de 27 bin olan ve rejim değişikliğinin ardından katlanarak artan dosya sayısı, 2025’in sonunda 82 bin 992’ye ulaştı.
Mustafa Bildircin
mustafamertbildircin@birgun.netTürkiye'de toplumsal muhalefet üzerindeki baskı, her yıl katlanarak arttı. Hukukçuların, “Yargı, iktidarın aparatı haline getirildi” eleştirilerini haklı çıkartan çok sayıda soruşturma, kamuoyunda infial yarattı. Fatih Altaylı'nın montajlı videodan suç üretilerek tutuklanması, gazetecilerin haberleri nedeniyle gözaltına alınıp tutuklanması da “Yargı, muhalefeti susturma aracı olarak kullanılıyor” eleştirilerinin haklılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
Cumhurbaşkanı’na hakaret suçunu da kapsayan ve ifade özgürlüğünün önündeki en büyük engel olarak değerlendirilen TCK 299 ve 301’inci maddeleri kapsamında hakkında dosya sayısındaki artış da toplumsal muhalefet üzerindeki baskının boyutuna ayna tuttu. Adalet Bakanlığı’nca yayımlanan ve Cumhuriyet Başsavcılıkları ile ceza mahkemelerindeki dosya sayılarını içeren 6 Nisan 2026 tarihli veriler de çarpıcı tabloyu ortaya koydu. TCK 299 ve 301 kapsamındaki dosya sayısında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçilmesinin ardından yaşanan artış da verilere yansıdı.
ÇARPICI ARTIŞ
TCK’de, “Devletin egemenlik alametlerine ve organlarının saygınlığına karşı suçları” tanımlayan 299 ve 301’inci maddeleri kapsamında Cumhuriyet başsavcılıklarındaki toplam dosya sayısı 59 bini aştı. Yalnızca 2025 yılında Cumhuriyet Başsavcılıklarında 28 bin 105 yeni TCK 299 ve TCK 301 dosyası açıldı. Ceza mahkemelerinde açılan TCK 299 ve TCK 301 konulu dosya sayısı ise 9 bin 348 oldu.
TCK 299 ve 301’inci maddeleri kapsamında Cumhuriyet Başsavcılıkları ile ceza mahkemelerinde açılan toplam dosya sayısı ise önceki yıldan devredenlerle birlikte 2025 yılının sonunda 82 bin 992’ye kadar çıktı.
Yalnızca Cumhuriyet başsavcılıklarındaki TCK 299 ve 301 kapsamındaki dosya sayısının, “Saray rejimi” olarak adlandırılan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişin bir yıl öncesinde, 2017 yılında 27 bin 396 olduğu öğrenildi. Dosya sayısı, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile geçilen 2018’in sonunda 36 bin 664’e kadar tırmandı.
ON BİNLERCE DOSYA
Cumhurbaşkanına hakaret iddiasını da içeren TCK 299 ve 301 dosyaları, 2019 yılında 50 bin 503’e fırladı. Cumhuriyet başsavcılıklarında soruşturulan TCK 299 ve 301 kapsamındaki dosya sayısı, 2020-2024 döneminde ise yıllara göre şöyle sıralandı:
- 2020: 44 bin 717
- 2021: 48 bin 69
- 2022: 51 bin 77
- 2023: 53 bin 583
- 2024: 56 bin 459
- 2025: 59 bin 780
