birgün

25° AÇIK

ÇALIŞMA YAŞAMI 23.02.2019 08:02

Beyaz yakalılar ‘mumia’laşıyor

Başlıkta da belirttiğimiz gibi, beyaz yakalı çalışanlar ‘mumia’laşıyor. ‘Mumia’ların sayısı giderek artıyor. Peki, nedir bu ‘Mumia’? Mühendis Mimar Ağı (MUMİA), geçen yıl mart ayında beyaz yakalı çalışanların dayanışma ve bir arada olma gereksiniminden doğan bir oluşum. Mumia.biz’in yönetici (admin) ekibi, nasıl ve neden bir araya geldiklerini şöyle anlatıyor: “Biz ‘mumialar’ olarak bir araya gelmeye başladığımızda […]

Beyaz yakalılar ‘mumia’laşıyor

Başlıkta da belirttiğimiz gibi, beyaz yakalı çalışanlar ‘mumia’laşıyor. ‘Mumia’ların sayısı giderek artıyor.

Peki, nedir bu ‘Mumia’?

Mühendis Mimar Ağı (MUMİA), geçen yıl mart ayında beyaz yakalı çalışanların dayanışma ve bir arada olma gereksiniminden doğan bir oluşum. Mumia.biz’in yönetici (admin) ekibi, nasıl ve neden bir araya geldiklerini şöyle anlatıyor:
“Biz ‘mumialar’ olarak bir araya gelmeye başladığımızda (Mart 2018 gibi) çalışma yaşamlarımızın rutin dertleriyle tek başımıza boğuşmaktansa bir arada olmanın daha güçlü sonuçlar vereceğini düşünerek yola çıkmıştık. Ortak dermanlar arayacağımız dertlerimizin de ortak olduğunu görmek, bunun önemli sebeplerinden biriydi. Upuzun fakat 45 saatten fazlası ödenmeyen mesailerin, kuş kadar maaşların, iş aramanın ve bulmanın zorluklarının, iş güvencesinin pamuk ipliğine bağlı olmasının, psikolojimizi bozan mobbingin veya sadece kadın olmanın başlı başına ‘parlak kariyer yolculuklarımızı’ taşlı birer patikaya çevirdiğini, üniversiteden mezun olduktan hemen sonra sert biçimlerde görebildik.”

‘İş başa düştü, yola çıktık’

Beyaz yakalıları ‘mumia’laşmaya iten şey, var olan örgütlerin gereksinimlerini karşıla(ya)maması. “Ne mavi yakalılardan gördüğümüz sendikaların ne de meslek örgütlerimizin bizimle, beyaz yakalıların konularıyla hakkını vererek ilgilenebildiğinin farkına vardık” diyorlar. Sendikalara, meslek örgütlerine girenler ise kendilerini bir türlü buralara ait hissedememiş. Bu nedenle ‘iş başa düştü’ diyerek yola çıkıyorlar:
“Bir arada hareket edebilmek için önce bir iletişim kurmak, birbirimizden haberdar olmak lazım dedik; ‘Meslektaşa e-mail’ yazılarıyla başladığımız ağ tartışmasını mumia.biz internet sitesinde elle tutulur bir hale büründürdük.”

Beyaz yakalı ‘tepkili’ ama…

Mumia.biz’in kuruluş hikâyesi böyle. Bugüne ve krize gelirsek…

Anlattıklarına göre, bugün en başta saydığımız her durum hâlâ geçerli. Bununla birlikte; devasa miktarda artan işten atılma vakaları, kapanan işyerleri, zorunlu ücretsiz izinler, enflasyon karşısında eriyen maaşlar, işyerlerinde azalan çalışan sayısından dolayı daha da uzayan mesailer, piyasanın tüm gerginliğini çalışanların ensesinde hissettiren baskılar artık günlük rutinin birer parçası haline gelmiş.

Beyaz yakalıların genel olarak tüm bu yaşananlara nasıl tepki verdiğini soruyoruz ‘mumia’lara. “Öncelikle tepkili” diyorlar, “Bir sokak röportajındaki sempatik amcamız gibi ‘Aşırı tepkili.’ Kahvesini yudumlarken, ofis dedikodusunu yaparken, sosyal medyada takılırken hep tepkisini dışa vuruyor. Fakat henüz durumun vahametini kavrayamamış olanlarımız işten atılmak söz konusu olduğunda bunu kendine hiç konduramıyor. İşten çıkarılan bir mesai arkadaşı olduğunda ‘Şirket böyle bir karar vermişse bir sebebi vardır’ diye aklından geçiriyor.”

Bu kriz nasıl biter?

Durumun vahametini kavramış olanlar ise irili ufaklı gruplarla bir araya gelmeye başlamış bile. İşte Mumia, bu ekonomik krizin etkileri azalsa bile tamamen bitmesinin tek yolunun bir arada olmaktan geçtiğini bilenleri bir araya getirmeye çalışıyor. Bu yolun nereye çıkacağına ise ‘mumiaların’ kendileri karar verecek.

Bize ve tüm beyaz yakalılara çağrıları ise şöyle: “Sadece meslektaşlarımızı değil, tüm beyaz yakalıları (BirGün çalışanlarını da J) ‘mumialaşmaya’ davet ediyoruz, dertlerin dermanı mumia.biz’de…”

‘Mumia’lar krizde neler yaşıyor?

Mumia’nın önemli özelliklerinden biri, beyaz yakalıların kimliklerini korumak, kendilerini açık etme korkularının önüne geçerek cesurca bu ağa dâhil olabilmelerini sağlamak. Bu nedenle krize dair deneyimlerini sorduğumuz ‘mumia’lar, bize gönderdikleri mektupları sitedeki isimleriyle imzaladılar. İşte o mektuplar:

İşten atmalar hayatımızın parçası oldu

“Sevgili BirGün gazetesi,
Maden mühendisiyim. Beş yıldır inşaat sektöründe çalışıyorum. Son çalıştığım firmanın taşrada bir şantiyesinde sorumluluğumda yürütülen operasyonun kısım şefiydim.

Kriz ilkin inşaat sektöründe patlak verdiği için, ilk etkilenen grup olarak her şeyle herkesten önce yüzleştik diyebilirim. Çok geçmeden işime son verildi, şantiye kapatıldı.

Şahsen bu süreci tam da Türkiye’nin güncel çalışma hayatına yaraşır şekilde, en korkunç haliyle yaşadım. Bir rahatsızlığımdan dolayı aldığım rapor ve ardından aldığım ücretli izin, doğrudan idare tarafından onaylanmasına rağmen, arka planda hazırlanmış üç günlük şahitli bir tutanakla feshedildi, tarafıma devamsızlıktan haklı fesih uygulandı. Başka çalışanlar da benzer şekilde yaşadı bunu.

Mumia ile böylesi bir süreçten sonra tanıştım ve şaşırtıcı şekilde kendi yaşadığım süreçlere çok benzer durumlarda birçok insanla temas kurdum. Bunu sadece yüzleşilen sorunların ortaklığı üzerinden söylemiyorum, eskiye göre çok daha belirginleşen bir örgütlenme ihtiyacı gelişiyor ve bunu karşılayabilecek ölçekte olmasa da, irili ufaklı birçok beyaz yakalı örgüt toparlanıyor. Biz de Mumia olarak bunların hepsiyle temas kurmaya, Mumia’yı bir iletişim zemini olarak kullanmalarını sağlamaya çalışıyoruz. Önemli bir mesafe kat ettiğimize inanıyorum, zira ‘daha fazla mumialaşmaya’ yönelik eğilim günden güne artıyor.

Cyrano_de_Bergerac

Büyük şirketler yarı yarıya küçülüyor

“Sevgili BirGün gazetesi,
28 yaşındayım, kadınım ve bilgisayar mühendisiyim. 3 yıl önce yoğun iş arayışına başlamama rağmen 2 yıldır aktif olarak çalışıyorum. Öncesi hep mülakat; uzun çalışma saatleri (esnek çalışma) ve düşük ücret vaadi.

Zaten zar zor kendimi atabildiğim bir işte, çok iş, az para ve üzerine hakaret durumundan kaynaklı çok duramadım. Ama hemen sonra girdiğim bir işte (1 buçuk yıl önce) rahat edeceğimi düşünmüştüm. Sonuçta oldukça kurumsal bir şirketti. Zaman geçtikçe toplu işten çıkarmalar, hemen ardından düşük ücretlerle işe alımların olması, bazı projelerde gidenlerin yerine yeni istihdam sağlanmaması, buna bağlı olarak işyükünün artması, insalıktan çıkaran ve aylarca bitmeyen fazla mesailer ve komik karşılıkları, stresin artması ama yan hakların azalması, hatta yemek ücretinde azaltma gibi kazanılmış hakkın gaspı gibi süreçler yaşadım.

Tabii ki işten başımı kaldırabildiğim zamanlarda yeni işler de aramaya çalıştım. Aylarca açık kalan pozisyonlardan işe alımların durduğunu anladım. Sektördeki büyük şirketlerin yüzde 50-60 oranında küçülmeye gitmesi ve işsiz meslektaşlarımızın sayısının artmasının hiçbirimiz için iyi sonuçlar doğurmayacağını da biliyorum.

Ama bunların yanında, şirketteki “kahve yaptırma” çabalarına karşı durmam

Neden BirGün?

Bağımsız bir gazete olarak amacımız, insanlara hakikati ulaştırarak ülkede gerçek bir demokrasi ve özgürlük ortamının yeşermesine katkı sunmak. Bu nedenle abonelikten elde ettiğimiz geliri, daha iyi bir gazeteciliği hayata geçirmek, okurlarımızın daha nitelikli ve güvenilir bir zemin üzerinden bilgiyle buluşmasını sağlamak için kullanıyoruz. Çünkü banka hesabını şişirmek zorunda olduğumuz bir patronumuz yok; iyi ki de yok.

Bundan sonra da yolumuza aynı sorumluluk bilinciyle devam edeceğiz.

Bu yolculukta bize katılmak ve bir gün habersiz kalmamak için
Bugün BirGün’e Abone Ol.

BirGün; seninle güçlü, seninle özgür!

BirGün’e Destek Ol