Biden’a Trump çelmesi

Yaren ÇOLAK

ABD’de mevcut başkanlar için sınav niteliğindeki ‘ara seçimler’ çarpıcı sonuçlara sahne oldu. 435 sandalyeli Temsilciler Meclisi’nin tamamı ile 100 sandalyeli Senato’daki 35 koltuğun yanı sıra eyalet valilerinin de belirlendiği seçimlere Cumhuriyetçiler damga vurdu.

İlk sonuçlara göre Kongre’nin alt kanadı Temsilciler Meclisi'nde Cumhuriyetçi Parti 172-199, Demokrat Parti ise 150-167 arasında sandalye kazandı. Senato'da ise Demokratlar 46, Cumhuriyetçiler 47 koltuk aldı.

İki yılda bir düzenlenen ara seçimler genel seçimler öncesi icraatların tartıldığı referandum özelliği taşıyor. Seçmenler iki yılın sonunda başkanlara ilk notu resmen vermiş oluyor. Şu anda Demokratların Temsilciler Meclisinde 220 sandalyesi bulunuyor, Cumhuriyetçiler ise 212 sandalyeye sahip, 3 sandalye ise boştu. Temsilciler Meclisinde 218 sandalyesi bulunan parti çoğunluğu elde ediyor ve tüm komitelerin başkanlarını çoğunluğu elinde bulunduran parti atıyor.

Cumhuriyetçi Parti Başkanı Donald Trump Mar-a-Lago'daki evinde yaptığı ilk açıklamada desteklediği adayların ezici bir zafer kazandıklarını ileri sürdü.

EYALETLERDE İLKLER YAŞANDI

Pennsylvania'dan Cumhuriyetçi Parti adayı olan Dr. Mehmet Öz, Demokrat rakibi John Fetterman’a yenilirken Cumhuriyetçiler Maryland ve Massachusetts eyaletlerindeki valilik yarışını kaybetti. Demokrat adaylar iki eyalette de sürpriz başarılar kaydetti. Maryland'de Westley Watende Omari Moore, eyalet tarihindeki ilk siyah vali oldu. Massachusetts'te ise Maura Healey, eyalette seçim kazanan ilk kadın vali olarak tarihe geçti.

Göçmen karşıtlığıyla bilinen Florida Valisi Ron DeSantes ve Texas Valisi Greg Abbot tekrar seçildi. Nebraska’da Cumhuriyetçi aday Jim Pillen kazandı.

Trump 2024’te başkan adayı olacağını açıklayan DeSantis'ten aday olmamasını istedi. Trump döneminde Beyaz Saray Basın Sözcüsü olarak çalışan Sarah Huckabee Arkansas'ın ilk kadın valisi oldu. Pensilvanya, New York ve Illinois eyaletleri yine demokratlarda kaldı.

***

TRUMP’IN BEKLEDİĞİ ‘KIRMIZI DALGA’ OLUŞMADI

ABD ara seçimlerini BirGün’e değerlendiren Prof. Dr. Ahmet Kasım Han, Cumhuriyetçiler tarafından beklenen ‘kırmızı dalga’nın yaşanmadığına vurgu yaptı. Han, “Cumhuriyetçi Parti’ye yakın olan isimler ve bunların çevresindeki bir takım yorumcular ‘kırmızı dalgadan’ söz ediyordu. Bu Cumhuriyetçilerin büyük zaferi anlamına geliyordu. Ancak böyle bir şey olmadığını görüyoruz. ABD seçim tarihine bakarsak temsilciler meclisi ara seçimlerde genellikle başkanın tam tersi bir seçim oluyor. Bunda da iki yıllık başkanın uygulamalarına yönelik tatmin ve kamuoyunun başkan ve politikalarına ilişkin yorgunluğu belirleyici oluyor. Bu sonuç beklenmedik bir sonuç değil. Amerikan sağının ve Cumhuriyetçi Parti’nin Demokratları gömdüğü bir seçim olmadı. Sandıktan 50’ye 50 hatta 51’e 50 gibi bir tablo çıksa dahi Trump’ın hayal ettiği bir zafer söz konusu değil” dedi.

Prof. Dr. Ahmet Kasım Han

LİBERALLERİ KONSOLİDE EDEN HAMLELER

Hâlihazırda Kongre’nin iki kanadında Biden’ın partisi Demokratlar çoğunluğu elinde tuttuğuna dikkat çeken Han, “Biden’ın bu iki kanattan birini dahi kaybetmesinin başkanın yasama etkisi üzerinde etkisi olacak. Amerikan kamuoyu özgürlüklere ilişkin konularda özellikle Trump’ı destekleyen muhafazakâr kesimin yarattığı baskı ve en son ABD Yüksek Mahkemesi’nin kürtaj hakkı konusunda ortaya koyduğu kararın -Roe v Wade davası- muhafazakar tabanı konsolide etmektense daha liberal kitleyi hareketlendirmiş duruyor. Dünyanın her yerinde seçimler daha fazla kimlik siyaseti etrafında yürüyen kampanyalarla ve onların çevresinde şekilleniyor” ifadelerini kullandı.

BIDEN’IN İÇ SİYASETTEKİ ADIMLARINI ETKİLEYECEK

Biden’ın önümüzdeki dönem ‘topal ördek’ konumuna düşeceği yönündeki yorumları da değerlendiren Han sözlerini şöyle sürdürdü: “Demokratların Temsilciler Meclisi veya Senato’da kaybedeceği güç daha çok ABD iç siyasetini etkiler. Ülkede Demokratların belirlediği gündemin zayıflaması söz konusu olacaktır. Ancak zaten Demokrat Parti içeresinde bir kısım da vergi harcamaları, enflasyon gibi konularda Cumhuriyetçilerden farklı düşünmüyor. Biden bu noktada özgürlüklere ilişkin daha liberalize edici adımları atmak noktasında da zorlanacaktır.”

2024 seçimlerine de değinen Han, “Biden’ın ve Trump’ın aday olabileceğini düşünmüyorum. Trump’ın çok ciddi davalarla başı belada. Başkan olarak kendisine hukuki zırh edinmek istiyor. Ancak beklenen kırmızı dalga hâkimiyeti de olmadığı için kolay kolay aday olacağını düşünmüyorum. Ancak Trump’ın üslubunu biliyoruz. Bu dönemde aday olacağım gibi konuşabilir, tehditler savurabilir. Tabii aday olacak isim de Trump’tan çok farklı olmayacaktır onun biraz sağında biraz solunda biri olacaktır” şeklinde konuştu.