Bildiriyi bırak, sorunlara bak: Eğitimdeki sorunlar kangren

Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2025 yılındaki faaliyetlerini ve harcamalarını içeren raporu, eğitim bütçesinin yapılan harcamaların yanı sıra eğitim alanında yaşanan sorunları da gözler önüne serdi. Suni gündemlerle meşgul edilen eğitim alanındaki sorunların, 24 yıllı AKP hükümetleri döneminde adeta kangren halini aldığı görüldü.

Ataması yapılmayan öğretmenlerin sayısına karşın atama sayılarının düşüklüğü, dini eğitim harcamalarının büyüklüğü ve okulların fiziki kapasite yetersizliği, MEB’in raporuna yansıdı.

DİNİ EĞİTİME FAHİŞ BÜTÇE

MEB’in raporu, eğitim sistemi içinde dini eğitimin ağırlığının giderek arttığını bir kez daha gün yüzüne çıkardı. Din Öğretimi Genel Müdürlüğü’nün 2020-2025 döneminde gerçekleştirdiği harcamaların, her yıl katlanarak arttığı tespit edildi. Aralarında İnşaat ve Emlak Genel Müdürlüğü ile Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün de yer aldığı MEB bünyesinde 23 birimin 16’sından daha fazla para harcayan müdürlüğün 2020-2025 dönemindeki harcamaları, yıllara göre şöyle gerçekleşti:

• 2020: 10 milyar 78 milyon 100 bin TL

• 2021: 11 milyar 914 milyon 839 bin TL

• 2022: 20 milyar 642 milyon 274 bin TL

• 2023: 41 milyar 668 milyon 290 bin TL

• 2024: 82 milyar 591 milyon 783 bin TL

• 2025: 109 milyar 829 milyon 808 bin TL

DÜŞÜK ATAMA KONTENJANI

2026 yılı itibarıyla 100 bini aşan öğretmen açığına karşın MEB’in atama kontenjanlarının düşüklüğü de faaliyet raporu ile ortaya konuldu. Bakanlığın, 100 bini aşan öğretmen açığına karşın 2025 yılında yalnızca 16 bin 765 öğretmen ataması gerçekleştirdiği belirtildi.

MAARİF’E REKOR KAYNAK

Bakanlığın, 2023-2025 döneminde yardım yaptığı kurum ve kuruluşlar ile yardım tutarları da raporda paylaşıldı. Birlik, kurum ve kuruluşlara 2021’de 1 milyar 297 milyon TL, 2022’de 2 milyar 342 milyon TL, 2023 yılında 3 milyar 609 milyon 522 TL kaynak aktaran MEB, birlik, kurum ve kuruluşlara aktardığı kaynağı 2025 yılında ise 8 milyar 358 milyon TL’ye yükseltti.

Eğitim bütçesinden para aktarılan kuruluşlar ve aktarılan tutarlara ise raporda şöyle yer verildi:

• Türkiye Maarif Vakfı: 6 milyar 774 milyon 954 bin TL

• Ahmet Yesevi Üniversitesi: 553 milyon 931 bin TL

• Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi: 1 milyar 29 milyon 208 bin TL

EĞİTİMDEKİ TEHDİTLER

MEB’in raporunda, “Kurumsal kabiliyet ve kapasitenin değerlendirilmesi” başlığı altında ise “Eğitimdeki sorunlar yumağının itirafı” niteliğindeki tespitler kaydedildi. Raporun, “Eğitimdeki tehditler” bölümüne şu tespitler yazıldı:

• İkili eğitim uygulamaları

• Derslik ve öğretmen başına düşen öğrenci sayısında okullar arasındaki farklılıklar

• Veriye dayalı politika geliştirme ve bütünleşik bir veri sisteminde yapay zekâ kullanımının istenilen düzeyde olmaması

• Eğitimde hizmet ihracına yönelik uygulamaların yetersiz olması

• Stratejik alanlarda (Uzay teknolojileri, yapay zekâ, siber güvenlik, savunma sanayi) yetişmiş insan kaynağının yetersiz olması