Bir gerçek rüya oluyor: Uzay Ajansı’na harçlık
“Bir rüya gerçek oluyor” denilerek kurulan ve “Ay’a sert iniş” görevi yüklenen Uzay Ajansı’na bütçeden yalnızca yüzde 0,3’lük pay teklif edildi. Diyanet’in 174,3 milyar TL olan 2026 yılı bütçe teklifi, TUA için 5,9 milyar TL olarak öngörüldü.
Mustafa Bildircin
mustafamertbildircin@birgun.netAKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan imzasıyla 13 Aralık 2018 tarihinde kurulan Türkiye Uzay Ajansı’na (TUA) cep harçlığı önerildi. Kuruluşundan 2021 yılına kadar hiçbir faaliyette bulunmayan, Şubat 2021’de verilen, “2023’e kadar Ay’a sert iniş” görevini ise Eylül 2025 itibarıyla gerçekleştiremeyen TUA’ya, bütçeden yalnızca yüzde 0,3’lük pay verildi.
Cumhurbaşkanı Erdoğan, 9 Şubat 2021 tarihinde düzenlenen Milli Uzay Programı’nda yaptığı konuşmada, “Türkiye’nin uzay yolculuğundaki 10 hedefini” paylaştı. TUA’ya verilen görevler arasında, “2023 yılında Ay’a sert iniş” görevi de yer aldı. TUA’ya verilen, “2023’te Ay’a sert iniş” hedefi tutturulamadı. 2024 yılı sonu itibarıyla hedefte yalnızca yüzde 50’lik ilerleme kaydedildiği öğrenildi. 2023 yılında gerçekleşmesi beklenen hedefin ancak 2026 yılında gerçekleşebileceği kaydedildi.
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nca TUA’ya 2026 yılı için öngörülen bütçe ise iddialı hedeflerin çok altında kaldı. Diyanet İşleri Başkanlığı’na 2026 yılı için 174 milyar 389 milyon 341 bin TL bütçe teklif edilirken TUA’ya teklif edilen bütçenin yalnızca 5 milyar 917 milyon 250 bin TL olduğu belirtildi.
YÜZDE 0,3’LÜK PAY
Türkiye Uzay Ajansı’na 2026 yılı için öngörülen bütçenin, özel bütçeli idareler içindeki payı da dikkati çekti. Özel bütçeli idarelere toplam 1 trilyon 635 milyar 881 milyon 680 bin TL olan bütçesinden TUA ancak yüzde 0,3’lük pay alabildi.
KOMİK TEKLİF
TUA’nın 2026 yılında kullanacağı 5,9 milyar TL’lik bütçenin kalemlere göre dağılımı da dikkati çekti. Toplam 5,9 milyar TL’lik bütçenin yalnızca 73 milyon 884 bin TL’sinin mal ve hizmet alım ödeneği olarak kullanılacağı bildirildi. İddialı hedefleri bulunan ajans için öngörülen bütçe, “Komik teklif” olarak değerlendirildi.
∗∗∗
BİLET DAHA PAHALI
Ajansın 2025 yılı için verilen 2,3 milyar TL’lik bütçeden ocak-temmuz döneminde yaptığı harcama, yalnızca 549 milyon 144 bin TL ile ifade ediliyor. Türkiye’nin Space X’e, Alper Gezeravcı’nın uzay macerası için ödenen 1 milyar 650 milyon TL’lik bilet parası, 2025 yılının ocak-temmuz dönemini kapsayan yedi ayda Uzay Ajansı’nın gerçekleştirdiği toplam harcamayı üçe katlıyor.
