Bu yangın ihmalin eseri
Ege Bölgesi, kâr hırsının ve kamusal denetimsizliğin ateşinde bir kez daha yandı. Bölgede enerji nakil hatlarından kaynaklı son on yılda ortalama 94 yangın çıktı.
Aycan Karadağ
aycankaradag@birgun.netAycan KARADAĞ
Ege Bölgesi'nde ormanlık alanlar son 3 gündür alevlere teslim. İzmir’in Foça ilçesi Bozköy Mahallesi’nde başlayan orman yangını, rüzgârın etkisiyle kısa sürede geniş bir alana yayıldı. Aynı saatlerde Aliağa Horozgediği’nde çıkan ikinci yangınla birlikte iki cephe birleşti, yerleşim alanları tehdit altına girdi. Peş peşe yaşanan yangınların ardından yetkililer, yangının elektrik hattından sıçrayan bir kıvılcımla başladığını açıkladı.
Türkiye Ormancılar Derneği (TOD) verilerine göre, enerji nakil hatlarından kaynaklı son on yılda Ege’de ortalama 94 yangın çıktı, 5 bin 215 hektar alan yandı. 2021’de ise hat kaynaklı 124 yangın 37 bin 358 hektarı küle çevirdi. Orman Genel Müdürlüğü’nün (OGM) enerji şirketlerine ne gibi cezalar uyguladığı ya da hangi hatların yenilendiği ise kamuoyuna açıklanmadı.
TOD tarafından yapılan açıklamada, OGM verilerine işaret edilerek şu ifadeler kullanıldı: “Özellikle kırsal mahalle ve köylerdeki alçak ve orta gerilim hatları, bazı yörelerde bakımsız durumda. Tellerin salınımıyla ağaç dallarına teması ve ayrım direklerinin altlarının beton ya da mıcırla kaplanmaması gibi nedenlerle enerji hatlarından kaynaklı yangınlar artmıştır. Bilinen bu gerçeklere karşın OGM’nin son on yılda enerji şirketlerine yangına sebebiyet verilmesinden ötürü kaç yasal işlem yaptığı, bu işlemlerin sonuçları ve uygulanan yaptırımlar kamuoyuyla paylaşılmamıştır. OGM, enerji şirketlerine karşı ne tür bir önlem planı oluşturmuştur? Bu soruların yanıtlanması zorunludur.”
Ayrıca açıklamada, yangınların neredeyse tamamının insan eliyle çıktığını vurgulanarak “Yangın istatistiklerine göre ülkemizde olduğu gibi Ege Bölgesi’nde de yanan alanlar dikkate alındığında yaklaşık yüzde 99’u insan kaynaklıdır. Özellikle ormanların izin süreçleriyle parçalanması ve yangın kültürüne sahip olmayan insan hareketlerinin artması, daha büyük ve yıkıcı orman yangınlarının habercisidir” denildi. Dernek, yangınla mücadelede hava araçlarının artırıldığını ancak sahada görev alacak kadrolu yangın işçisi eksikliğinin giderilmediğini de kaydetti. Buca Tınaztepe’deki Yangın İşçisi Eğitim Merkezi’nde yangına müdahale edecek personelin eğitimi için büyük bir ihtiyaç olmasına karşı üniversiteye devredildiğine dikkat çekildi. Yeterli eğitim ve ekipman sağlanmadığı için yangınlara müdahale için en uygun olan dönem olan gece saatlerinde yangın çevresine iş makineleri (dozer) ile yangın söndürme şeridi açılamadığı, bu nedenle birçok yangının ertesi gün yeniden hızlandığı belirtildi.
HALK KORUMASIZ BIRAKILDI
Ayrıca TOD’un raporunda, kırsal mahallelerde tarım-orman arakesiti yapılması gereken idari ve teknik gereklerin planlanmadığı ve yerleşim yerleri yangına dirençli hale getirilmediği de vurgulandı. Gönüllü ekipler için ise maddi kaynak bulunamadığı belirlendi. Yangın çıktığında canla başla müdahale eden köylülerin profesyonel eğitim ve kişisel koruyucu ekipman desteği alamadığı vurgulandı.
Ülke genelinde en az 8 ilde dün yangın çıktı. Son galişmeler şöyle:
•Antalya Alanya'da Mahmutseydi Kızılalan mevkisi ve Aksu ilçesinin Kurşunlu Mahallesi’nde ve Kumluca'da yangın çıktı. Ekiplerin müdahalesiyle Kumluca'daki yangın söndürüldü, Aksu'daki kontrol altına alındı. Alanya'da söndürme çalışmaları ise tüm gün sürdü.
•Bursa Osmangazi'de bağlı İsmetiye Mahallesi’nde çıkan yangın kontrol altına alındı.
•İzmir Aliağa’daki ormanlık alanda yangın çıktı.
MUĞLA- AYDIN BİRİNCİ SIRADA!
Dernek, 2015-2024 arasında Ege’de çıkan yangınlarla ilgili şu bilgileri paylaştı:
* Muğla-Aydın bölgesi yılda 312 yangınla ülke birincisi olurken, 5 bin 543 hektar yanan alanla ikinci sırada yer aldı.
* İzmir-Manisa arası ise yılda 293 yangınla ikinci, 2 bin 666 hektar yanan alanla üçüncü oldu.
YAPILMASI GEREKEN ORTADA
Dernek, yangınlarla mücadelede alınması gereken acil önlemleri de şöyle sıraladı:
•Kadrolu orman işçisi açığı derhâl kapatılmalı, Tınaztepe Eğitim Merkezi yeniden faaliyete geçirilmeli.
•Yangın nedenleri büyük oranda belirlenerek buna ve yöreye bağlı önlemler alınmalı.
•Enerji şirketleri bağımsız denetime tabi tutulmalı, caydırıcı yaptırımlar uygulanmalı. Direk tabanları mutlaka beton veya mıcırla kaplanmalı.
•Gece saatlerinde yangın çevresine dozer şeridi açılması uygulamasına özel önem verilmesi, zorunlu hale getirilmeli, bu düzenleme mevzuata eklenmeli.
•Yangın ile ilgili yasal düzenlemeler günün şartlarına uygun olarak derhal düzenlenmeli.
•Ormanlar, yapılar, tarımsal alanlar, tarım-orman-yerleşim alanlarının yangına dirençli hale getirilmeli.
•Yangın öncesi yapılacaklar ile yangınla için alınacak önlemlere önem verilmeli.
•Orman içi ve yakınında yaşayan ve bulunanlar içinden yangın gönüllü ekipleri kurulmalı, desteklenmeli ve eğitilmeleri, yangınlar için her anlamda hazırlıklı, duyarlı, çevreye sahiplenmiş katılımcı toplum oluşturulmalı.
•Ormanların daha fazla parçalanmasının önüne geçilmeli.
