Burjuvazi ne demek? Kimlere burjuva denir? Burjuvazi kelimesinin kökeni

Marksist literatürde sıklıkla karşımıza çıkan burjuvazi kavramı, gündelik hayatta sıklıkla yanlış şekilde kullanılmaktadır. Burjuvazi kime denir? Doktorlar, avukatlar burjuva mıdır? Küçük burjuva kimlere denir?

BURJUVAZİ NE DEMEK?

Fransızca'da 'bourgeoisie' kelimesinin Türkçe karşılığı olan burjuvazi, üretim ve mübadele araçlarının mülkiyetinde bulunan, ücretli emeği sömürerek yaşayan ve artı-değere sahip çıkan sınıf olarak tanımlanır.

KİMLER BURJUVADIR?

Orta ve büyük burjuvazi, burjuva sınıfının kapitalist fraksiyonunu teşkil ederler. Üretim araçlarının bireysel ve kolektif mülkiyetinin tümü orta ve büyük burjuvaziye dahildir. Endüstri şirketlerinin ve mali kurumların yöneticileri (yönetim kurulu üyeleri, yönetim görevlerinde bulunan üst kadroların mensupları) ile ticari şirketlerin (toptancı ticaret ve perakende ticaretin kapitalist kesimi) yöneticileri ve keza büyük toprak sahipleri ve büyük tüccarlar bu sınıfa dahildir. Büyük hissedarlar, yatırımcılar, rantiyeler ve genel olarak hayatlarını esas itibariyle az ya da çok yüksek kapitalist gelirle sürdüren herkes burjuva sınıfındandır.

Monopolist devlet kapitalizminin gelişmesiyle orantılı olarak devlet skalasının üst tabakalarını teşkil eden çok yüksek memurlar ile spekülasyon işlemleriyle yaşayan sosyal parazitler tabakası da burjuva sınıfına girerler.

KÜÇÜK BURJUVA NEDİR?

Burjuvazi homojen bir kitle teşkil etmez. Bazı fraksiyonlara ayrılır. Bu fraksiyonlar şunlardır: Egemen monopolist grupların yöneticilerinden meydana gelen finans oligarşisi. Kapitalist tarım işletmelerini, serbest meslek patronlarını, büyük tüccarları ve hatta ücretliler içinde birden fazla işçi çalıştıran küçük ve orta sanayicileri içine alan daha geniş bir grup ise küçük burjuvazidir. Küçük esnaf ve zanaatkârların, küçük köylülerin, kendi hesabına çalışan doktorların ve avukatların hepsi bu sınıfın içindedir. Hepsinin varlıklarını sürdürebilmek için rekabet etmeleri ve üretim tarzları kapitalist anlamda olmasa bile yine de ekonomik faaliyetlerinin mutlaka ücretli işin sömürülmesine dayanması gerekir.

Burjuvazinin, iktidarını korumasına hizmet eden bazı yardımcıları vardır. Bunlar, ordu ve polis ve keza burjuvazinin egemen fraksiyonunun ideolojisini bilinçli bir biçimde yayarak yayan bir kısmı entelektüeller ve din adamlarıdır.

Burjuvazinin, bütün nüfusun gittikçe azalan bir kısmını teşkil ettiğini belirtmek gerekir.

BURJUVAZİ NASIL ÇALIŞIR?

Burjuvazi, kendi içinde artık uyumlu bir yapı sürdürmeye çalışır, çünkü gittikçe artan bazı geri kalmış tabakalarını kendi aralarından çıkarır ve bu tabakalardan çıkardıklarını, bir yandan belirleme ve yönlendirme ile burjuvazinin en yüksek finans oligarşisiyle birleştirirken diğer yandan da bu tabakaların geri kalanını toplumsal gelişmenin hızlandığı zamanlarda diğer tüm geri kalmış tabakalardan gittikçe daha çok tecrit eder ve bu sosyal tabakaları bizzat egemenlik kaynağını şiddetle reddetmeye iter.

MONOPOLİST BURJUVAZİ NASIL ÇALIŞIR?

Monopolist burjuvazi bu suretle ve daha başka bazı usullerle yönetimi doğrudan doğruya ele geçirir ve devleti kontrol eder. Monopolist burjuvazi, burjuvazinin ulusun tümü üzerindeki ekonomik kudretinin baskısını arttıran bu gelişme ile diğer tabakaları kendinden uzaklaştırır ve bir yandan da onun diğer tabakalar ile ilişkisini zayıflatarak onları karşıt pozisyonlara iter.

Kaynak: Marksist Ekonomi Sözlüğü, Sosyal Yayınlar