Büyükbaş hayvan sayısı ithalatla arttı

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2024 yılı hayvansal üretim verilerini açıkladı. Rakamlar, kısmi artış gösterse de hayvancılığın içinde bulunduğu kriz gerçeğini değiştirmiyor. Büyükbaş hayvan sayısı, bir önceki yıla göre yüzde 2,4 artarak 16 milyon 986 bin başa ulaştı. Küçükbaş hayvan sayısı ise yüzde 4,8’lik bir artışla 54 milyon 903 bin oldu. Ancak 2020’den 2024’e kadar büyükbaş hayvan sayısında yaklaşık 1,2 milyonluk bir kayıp yaşandı. Son beş yılın genel eğilimi düşüş yönünde kaldı. 2020’de büyükbaş hayvan varlığı 18 milyon 157 bin baştı.

2020 yılında başlayan süt krizi, ineklerin kesime gönderilmesine ve kısa vadede et fiyatlarının düşmesine neden oldu. Ancak bu durum, ülkenin hayvan varlığında ciddi kayıplara yol açtı. Damızlık ve besi hayvanı sayısı azalınca, canlı hayvan ve et ithalatı ile piyasa dengelenmeye çalışıldı.

Hayvancılık sektöründe üretim maliyetlerinin artması, ithalat politikasının daha belirgin hale gelmesine yol açtı. Çiğ süt fiyatlarının baskılanması nedeniyle süt inekleri kesime gönderildi, bu da yerli üretimi zayıflatırken ithalata bağımlılığı artırdı.

2024 yılında canlı büyükbaş ithalatı için 704 milyon 613 bin dolar harcandı. Toplamda 373 bin büyükbaş hayvan ithal edildi. Büyükbaş hayvanlar içerisinde yerli ırk hayvanların sayı ise ilk kez 1 milyonun altına düştü. 2025 yılı için besilik erkek sığır ithalatının 520 bin baş olması planlanıyor.

Ziraat Mühendisleri Odası İstanbul Şubesi Başkanı Murat Kapıkıran, yerli ırkların korunması ve geliştirilmesi için etkin politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Hayvancılık alarm verirken ithalat kolaycılığına kaçıldığını belirten Kapıkıran, “Yerli sığır varlığı 1991 yılında 6 milyon 685 bin başken 2001 yılına kadar 4 milyon 74 bin başa düştü. 2002 yılında ise önemli bir gerileme ile 3 milyon 586 bin başa kadar indi. Son 22 yılda yerli ırk varlığımız yaklaşık yüzde 75 oranında azalarak 2024 yılı itibarıyla 941 bin 150 başa düştü” dedi.

Kapıkıran, süt ve et üretimi açısından yerli ve melez ırkların geliştirilmesi ile ithalatın neden olduğu hayvan sayısındaki azalışın ve hayvancılıkla uğraşan çiftçi sayısındaki düşüşün durdurulabileceğine dikkat çekti.

∗∗∗

BÜYÜKBAŞ HAYVAN VARLIĞI

2020: 18,1 milyon

2021: 18,03 milyon

2022: 17,02 milyon

2023: 16,5 milyon

2024: 16,9 milyon