Çay tarlada kaldı

Yiğit AYDIN

ÇAYKUR ikinci sürgün başlar başlamaz dekar başına 20 kilo ile sınırlı bir kontenjan uyguladı. Bu rakam nedeniyle ortalama büyüklükte bir üretici bir hafta içinde sadece 600-700 kilogram arasında bir çayı bahçeden toplayabiliyor.

Normalde yirmi gün sürmesi gereken hasat, neredeyse bir aydır bitmedi. Artan sıcaklıklar sebebiyle çayın tarlada kalma süresi ise kısaldı. Üreticilerin fiyat talebinin karşılanmaması, gübre fiyatlarının artması, çalışacak işçi bulunamaması gibi sorunların üstüne ÇAYKUR’un getirdiği dekar başına alım kotası üreticiyi mağdur etti.

‘ÖZELLERE ÇALIŞIYORUZ’

Çayda artan gübre ve işçilik maliyeti taban fiyata hiçbir şekilde yansıtılmadı. Birinci sürgünde birçok üretici zararına hasat gerçekleştirdi. İkinci sürgünde ise daha kötü bir manzara yaşandı. Çayın üreticiye maliyeti kilo başına 20 liranın üzerindeyken açıklanan 25 lira hiçbir şekilde memnun etmedi. Buna rağmen üretici bu fiyatın bile çok altında ürününü elden çıkarmak zorunda kaldı. İkinci sürgünde ÇAYKUR’un kontenjanı üreticiyi bir anlamda özel işletmelere mahkûm bıraktı.

Özel işletmeler ise üreticiyi ya ucuz ya da uzun vadeye satışa zorluyor. Yaş çayın alım bedeli 17/19 lira bandına kadar düştü. Bunu kabul etmeyen üreticinin diğer seçeneği ise tarlasından topladığı çayın bedelini 2026 şubat-mart aylarında almak oluyor. Binlerce üretici yok pahasına ürününü elinden çıkarmakla çayın tarlada kalması arasında gidip geliyor.

CHP Rize İl Başkanı Saltuk Deniz “Çay üreticisi her sene aynı sorunları yaşıyor, aynı konular gündemde oluyor. ÇAYKUR tarafından belirlenen kontenjan, kilogram başına fiyat gibi sıkıntılar üreticinin emeğini hiçe sayıyor. Bu sene bu sıkıntılara ilaveten uzun vadeli ödeme problemi yaşıyoruz. Bugün sarf edilen emeği 2026’nın Şubat’ında ödemeyi istiyorlar. Yıllardır söylediğimiz gibi, üreticiyi koruyacak bir çay kanunu istiyoruz” dedi.

Her geçen günün rekolte ve kalitede düşüş anlamına geldiğini söyleyen binlerce çay üreticisi mahsulün elde kalmaması için ÇAYKUR’un bir an önce kontenjan uygulamasını kaldırmasını bekliyor.