Çiftçinin enflasyonu tüm zamanların rekorunu kırdı
Tarımsal üretimde mali darboğaz altından kalkılamaz hale gelindi. Haziranda Tarım-ÜFE aylık yüzde 18,82 artarak rekor kırdı. Sütten mısıra üretici emeğinin karşılığını alamıyor, zararına üretim artıyor.
Ekonomi Servisi
Çiftçinin enflasyonu durmak bilmiyor. Üretim maliyetleri devamlı katlanırken çiftçi her üründe zarar ediyor. Tarımda üretici enflasyonu aylık bazda tüm zamanların rekorunu kırdı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2025 yılının haziran ayına ilişkin tarım ürünleri üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) verilerini paylaştı. Tarım ürünlerinde sert fiyat artışları gerçekleşti. Açıklanan verilere göre, Tarım-ÜFE yıllık yüzde 50,31 artış gösterdi.
Endeks 2010'daki ilk hesaplanmasından bu yana en yüksek seviyesine ulaştı. Aylık bazdaki yüzde 18,82'lik artış rekor olarak kayıtlara geçti. Tarım-ÜFE'de bir önceki yılın aralık ayına göre yüzde 33,74 artış hesaplandı. On iki aylık ortalamalara göre de yüzde 35,46 artış gerçekleşti.
REKOR MEYVEDEN
Zirai donun etkileri endekste hissedildi. Meyve fiyatlarında rekor artış hesaplandı. Yıllık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 202,59 artış ile yumuşak çekirdekli meyveler ve sert çekirdekli meyveler, aylık değişimin en yüksek olduğu alt grup yüzde 47,92 artış ile yumuşak çekirdekli meyveler ve sert çekirdekli meyveler oldu.
Sektörlerde bir önceki aya göre, tarım ve avcılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 19,98, ormancılık ürünleri ve ilgili hizmetlerde yüzde 0,50 ve balık ve diğer balıkçılık ürünleri; su ürünleri; balıkçılık için destekleyici hizmetlerde yüzde 5,25 artış gerçekleşti.
Ana gruplarda bir önceki aya göre, tek yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 0,22, çok yıllık bitkisel ürünlerde yüzde 51,08 artış oldu. Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde de yüzde 0,19 azalış gerçekleşti.
∗∗∗
MISIRI PİYASAYA TERK ETMEYİN
Mısır üreticileri, hasat için gün sayıyor. Maliyetleri artan çiftçiler geçen yıl alım fiyatı açıklamayan Toprak Mahsulleri Ofisi’nden (TMO) taban fiyat istiyor. Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru, Birlik tarafından hesaplanan mısır maliyetini paylaştı. Doğru, 2025 sezonu için kilogram başına en az 12,50 TL taban fiyat talep etti. Rekolte kayıplarına ve mısır ithalatına vergi teşvikinin hayal kırıklığı yarattığına dikkati çeken Doğru, “Alternatif ürünlerde don zararı yaşayan, kurak geçen kış nedeniyle su bulmakta zorlanan ve yüksek faiz ortamında üretim finansmanına erişemeyen çiftçilerimiz için bu karar büyük hayal kırıklığı oldu” dedi. Doğru, en son 2023’te taban fiyat açıklayan TMO’nun bu yıl üreticiyi piyasa bırakmaması gerektiğini belirtti.
∗∗∗
SÜT ÜRETİCİLERİ MAĞDUR EDİLDİ
Ulusal Süt Konseyi (USK), çiğ süt alım fiyatını 7 ay sonra ilk kez güncellerken maliyet verilerinin 2 aydır açıklanmaması tepkilere neden oldu. CHP Tokat Milletvekili Kadim Durmaz, Ulusal Süt Konseyi’nin (USK) iki aydır çiğ süt üretim maliyetini açıklamaması üzerine süt üreticisinin kaderine terk edildiğini belirterek, "Ulusal Süt Konseyinin açıkladığı çiğ süt referans alım fiyatı 17,15 TL ama Tokat ve birçok ilde üretici sütünü 13 liraya satıyor. Bu açık bir sömürüdür. Üretim maliyetleri artarken, üretici sütünü bırakın referans fiyatla satmayı, Tokat gibi birçok ilimizde litresini 12-13 TL’ye vermek zorunda kalıyor. Ama Ulusal Süt Konseyi maliyeti açıklamıyor. Neden? Bu suskunluk, üreticinin alın terine ihanettir. Şeffaflık yoksa, güven de yoktur, Ulusal Süt Konseyi’nin görevi üreticiyi korumaktır, alıcının çıkarını kollamak değil."
