Çıplak gözle görülebilecek: 6 gezegenin sıralanacağı hizalanma hakkında neler biliniyor?
28 Şubat’ta gökyüzü gözlemcileri Merkür, Venüs, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’ü gökyüzünde birbirine yakın hizalanmış şekilde görebilecek. Bu tarihlerde Merkür, Venüs, Mars ve Jüpiter’in yer aldığı dört gezegen çıplak gözle görülebilecek, Uranüs ve Neptün ise dürbün ile gözlenebilecek.
2026 yılının Şubat ayında uzay meraklıları için ayın sonunda gökyüzünde nadir görülen bir manzara ortaya çıkacak. Altı gezegen gece gökyüzünde birbirine yakın konumlanmış gibi görünecek.
NASA’nın “gezegen geçidi” ya da “gezegensel hizalanma” olarak adlandırılan bu olay, en az dört ya da beş gezegenin aynı anda görülebildiği durumlarda gerçekleşiyor.
28 Şubat’ta gökyüzü gözlemcileri Merkür, Venüs, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’ü gökyüzünde birbirine yakın hizalanmış şekilde görebilecek.
GEZEGEN GEÇİTLERİ NEDEN OLUR?
Gezegenler, Güneş’in etrafında yaklaşık olarak aynı düzlemde, yani “ekliptik düzlem” olarak adlandırılan yassı bir hatta dönüyor.
Her gezegen farklı hızda ve farklı uzaklıkta hareket etse de, Dünya’dan bakıldığında zaman zaman aynı hizada görünüyor.
Bu hizalanma aslında tamamen görsel bir etki. Gerçekte gezegenler birbirlerinden milyonlarca hatta milyarlarca kilometre uzaklıkta kalmaya devam ediyor.
“2040’A KADAR TEKRAR GÖRÜLMEYECEK”
Evet. 28 Şubat 2025’te Merkür, Venüs, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’ün dahil olduğu yedi gezegen nadir bir hizalanma oluşturmuştu.
Yedi gezegenin bir arada olduğu bu görüntü 2040 yılına kadar tekrar görülmeyecek.
O dönemde Greenwich Kraliyet Gözlemevi’nden astronom Greg Brown, PA Media’ya şunları söylemişti:
“Üç, dört hatta beş gezegenin birlikte görünmesi çok nadir değildir, yıl boyunca düzenli olarak gerçekleşir. Ancak işin içine daha fazla gezegen girdiğinde, hepsinin aynı anda görünür olması için çok daha fazla koşulun aynı anda sağlanması gerekir. Bu da yedi gezegenlik geçitleri oldukça nadir kılar.”
HANGİ GEZEGENLER ÇIPLAK GÖZLE GÖRÜLEBİLİR?
NASA, çoklu gezegen gözlem fırsatlarının haftalar hatta bir aydan uzun bir süre boyunca deneyimlenebileceğine dikkat çekiyor.
Bazı noktalarda hizalanma bu hafta sonundan itibaren görebilecek.
28 Şubat 2026 tarihi ise oldukça özel.
Bu tarihte aralarında Merkür, Venüs, Mars ve Jüpiter’in yer aldığı dört gezegen çıplak gözle görülebilecek.
Uranüs ve Neptün ise dürbün ile gözlenebilecek.
Merkür ise ufka çok yakın konumu nedeniyle zaman zaman zor seçilecek.
GEZEGEN GEÇİDİNİ GÖRMEK İÇİN EN UYGUN ZAMAN NE?
Gezegen geçidini görmek için en iyi gözlem zamanı, gün batımından yaklaşık 30 dakika sonrası olacak.
Star Walk uygulaması ise gözlemcilerin batı ufkuna doğru, engel bulunmayan açık bir alan seçmesini ve havanın açık olmasını öneriyor.
NASA ise bir gezegenin optik yardımcı olmadan görülebilmesi için ufkun en az birkaç derece üzerinde olması gerektiğini, 10 derecenin üzerinin ise ideal olduğunu belirtiyor.
NASA’nın konuya dair açıklaması şu şekilde:
“Dünya atmosferi, yere yakın konumlarda gök cisimlerinin ışığını zayıflatır. Parlak gezegenler bile ufka çok yakın olduklarında ışıkları saçılıp emildiği için görülmeleri zorlaşır ya da imkânsız hale gelir.”
GEZEGEN GEÇİDİNİ NEREDEN İZLEYEBİLİRİM?
Gezegen hizalanması dünyanın her yerinden görülebilecek.
Dünyanın farklı noktalarında gözlemler 25 Şubat ile 1 Mart arasında gerçekleşecek.
Star Walk’a göre en iyi gözlem tarihleri şöyle:
Sao Paulo: 25 Şubat
Atina, New York, Mexico City ve Tokyo: 28 Şubat
Pekin, Berlin, Londra ve Mumbai: 1 Mart
Reykjavik: 2 Mart
