DEM Partili Çelenk’ten Hatice Onaran hasta mahpuslar için soru önergesi: "Açık bir insan hakları ihlali"
Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM) Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk, mahpuslar adına cezaevi hesabına para yatırdığı gerekçesiyle hapis cezası verilen ağır hasta Hatice Onaran’a ilişkin Meclis’e yazılı soru önergesi verdi.
Soru önergesinde Adalet Bakanlığına çağrıda bulunan Çelenk, “Cezaevlerinde bulunan ağır hasta mahpusların durumlarının yeniden ele alınması ve özellikle yaşam hakkı ile sağlık hakkı gözetilerek infaz uygulamalarının derhal gözden geçirilmesi gerekmektedir” ifadelerini kullandı.
“CEZAEVİNE YATIRDIĞI 250 İLE 400 TL ARASINDA DEĞİŞEN TUTARLAR NEDENİYLE TUTUKLANDI”
Sevilay Çelenk’in soru önergesinde yer alan bilgilere göre Hatice Onaran, maddi durumu yetersiz ve yoksulluk sınırının altında yaşayan bazı ağır hasta mahpuslar adına, mahpusların kendileri ve ailelerinin İHD İstanbul Şubesi’ne yaptığı başvurular üzerine, 250 ile 400 TL arasında değişen tutarları kendi imkânlarıyla mahpuslar adına cezaevi idaresi hesabına yatırdı.
Onaran’ın avukatları tarafından yapılan açıklamada aralarında eski eşi Menderes Leyla’nın da bulunduğu toplam sekiz hasta mahpus için yapılan bu işlemlerin yürürlükteki mevzuata uygun olduğu belirtildi.
Buna rağmen söz konusu para yatırma işlemleri gerekçe gösterilerek Hatice Onaran’ın İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’nde yargılandığı, 4 yıl 2 ay hapis cezasına mahkûm edildiği ve istinaf incelemesi sonucunda cezanın kesinleşmesi üzerine 10 Ekim 2024 tarihinde adliyeye giderek teslim olduğu aktarıldı. Onaran’ın bu tarihten itibaren Gebze Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda tutuluyor.
“HATİCE ONARAN, 61 YAŞINDA, YÜZDE 79 ENGELLİ RAPORU BULUNAN VE AĞIR SAĞLIK SORUNLARI YAŞAYAN BİR MAHPUSTUR”
Çelenk’in önergesinde Hatice Onaran’ın sağlık durumuna da ayrıntılı biçimde yer verildi. Buna göre 61 yaşında olan Onaran’ın yüzde 79 engelli raporuna sahip bulunduğu ve kolon kanseri tedavisi görmüş ağır hasta bir mahpus olduğu belirtildi. Avukatlarının aktardığı bilgilere göre Onaran, tedavi ve düzenli kontrolleri devam ederken cezaevine konuldu. Son dönemde yapılan tetkiklerde kansere ilişkin değerlerin yükseldiği ve çekilen PET sonucunda karın bölgesinde tutulumu gösteren kitlesel lezyon tespit edildiği belirtildi.
“AÇIK BİR İNSAN HAKLARI İHLALİ”
DEM Partili Çelenk, cezaevi hesabına para yatırma işlemlerinin suç kapsamına alınmasının cezaevi insan hakları ihlali olduğunu belirterek soru önergesinde bu durumu şu sözlerle eleştirdi:
“Bu işlemlerin ‘Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun’ kapsamında değerlendirilmesi, cezaevi gerçekliğiyle bağdaşmamakta, mahpusların ekonomik ve sosyal haklara fiili erişimini ortadan kaldırmakta ve açık bir insan hakları ihlali oluşturmaktadır.”
Mahpusların aileleri ve yakınlarının yaşlılık, hastalık, okuryazarlık ya da teknik imkânsızlıklar nedeniyle bu işlemleri her zaman kendilerinin yapamadığını hatırlatan Çelenk, üçüncü kişiler aracılığıyla yapılan para yatırma işlemlerinin cezaevi koşullarında yaygın ve hayatın olağan akışına uygun olduğunu vurguladı.
CEZANIN ERTELENMESİ BAŞVURUSU YANITLANMADI
Hatice Onaran hakkında cezasının ertelenmesi talebiyle Gebze Kadın Kapalı Cezaevi’nden 2025/32230 sayılı evrak numarasıyla yapılan başvuruya bugüne kadar herhangi bir yanıt verilmedi. DEM Parti Diyarbakır Milletvekili Sevilay Çelenk, soru önergesinde Hatice Onaran’ın başvurusunun neden hâlen sonuçlandırılmadığını gündeme getirerek, başvurunun ne zaman sonuçlandırılacağına ilişkin bilgi talep etti.
AĞIR HASTA MAHPUSLAR İÇİN ÇAĞRI
Çelenk, ağır hasta mahpusların durumuna ilişkin değerlendirmesinde ise infaz uygulamalarının yeniden ele alınması gerektiğini belirtti. Soru önergesinde bu husus şu ifadelerle yer aldı:
“Mahpuslar adına cezaevi idaresi hesabına yapılan ve yürürlükteki mevzuata uygun olan para yatırma işlemlerinin suç kapsamında değerlendirilmesine son verilmesi, telafisi mümkün olmayan sonuçlar yaşanmadan cezaevlerinde bulunan ağır hasta mahpusların durumlarının yeniden ele alınması ve özellikle yaşam hakkı ile sağlık hakkı gözetilerek infaz uygulamalarının derhal gözden geçirilmesi gerekmektedir.”
Sevilay Çelenk, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un yanıtlaması istemiyle şu soruları sordu:
- Mahpuslar adına cezaevi idaresi hesabına para yatırılması gerekçe gösterilerek “Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun” kapsamında 2016–2025 yılları arasında kaç kişi hakkında soruşturma açılmıştır ve bu kapsamda açılan soruşturma ve davaların kaçı mahkûmiyetle sonuçlanmıştır?
- Cezaevi idaresinin denetimi altındaki cezaevi hesaplarına yatırılan paralar hangi somut ölçütlere göre terörizmin finansmanı kapsamında değerlendirilmektedir?
- Bu kapsamda 61 yaşında, yüzde 79 engelli ve kolon kanseri tedavisi gören Hatice Onaran’ın, cezasının ertelenmesi talebiyle Gebze Kadın Kapalı Cezaevi’nden 2025/32230 sayılı evrak numarası ile yaptığı başvuruya bugüne kadar neden yanıt verilmemiştir ve söz konusu başvuru ne zaman sonuçlandırılacaktır?
- “Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkındaki Kanun” kapsamında cezaevlerinde bulunan mahpus sayısı kaçtır ve bunların kaçı ağır hasta mahpustur?
- 2020–2025 yılları arasında ağır hasta mahpuslar hakkında cezanın ertelenmesi veya infazın durdurulması talebiyle yapılan başvuru sayısı kaçtır ve bu başvuruların kaçı kabul edilmiştir.
- 2025 yılı itibarıyla Türkiye cezaevlerinde kaç mahpus bulunmaktadır ve bunların içinde toplam ağır hasta mahpus sayısı kaçtır?
- Hatice Onaran örneğinde olduğu gibi, ağır hasta mahpusların tam teşekküllü hastanelerde sürekli tedavi görebilmeleri ve kendi istedikleri hekimlere erişebilmeleri önündeki engellerin kaldırılmasına yönelik Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma mevcut mudur?
