Doğalgaz üretimi yüzde 18 azaldı, dışa bağımlılık arttı

HÜSEYİN ŞİMŞEK

Sayıştay Kamu İşletmeleri 2014 Genel Raporu’na göre Rusya ile yaşanan doğalgaz krizinin ardından yeni doğalgaz arayışına giren Türkiye’yi zor günler bekliyor. Rapora göre Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı’nın (TPAO) doğalgaz üretimi 2014 yılında yüzde 18 azalarak 252 milyon Sm³’e geriledi. Yeni doğalgaz sahasının keşfedilmemesi halinde doğalgazın azalmaya devam edeceği belirtilen raporda, başta Rusya olmak üzere diğer ülkelere bağımlılığın arz güvenliğini risk altında bıraktığı tespiti yapıldı.

DOĞALGAZA TALEP ARTTI
Kamu İktisadi Teşebbüsleri’nin (KİT) toplam mal alımlarının 2014 yılında bir önceki yıla göre yüzde 18,7 oranında 11 milyar 900 milyon lira arttığını belirten Sayıştay denetçileri, artışın büyük ölçüde kötü hava koşulları nedeniyle doğalgaz talebinin artmasıyla Boru Hatları ile Petrol Taşıma Anonim Şirketi’nin (BOTAŞ) alımlarının artmasından kaynaklandığını belirledi.

2014 yılında dış alımların yüzde 93,3’ünün ulaştırma sektöründe gerçekleştiği tespit edilen rapora göre, bu sektörde yer alan BOTAŞ, yurt dışından 29 milyar 179 milyon liralık doğalgaz alımı yaptı. Bu alımların yüzde 40’ı Suriye sınırında uçağı düşürüldükten sonra doğalgazı kesme ihtimalini ortaya koyan Rusya’dan yapılırken, yüzde 21’i İran’dan, yüzde 14’ü ise Azerbaycan’dan yapılıyor.

Raporda ayrıca Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) dış ticaret açığı istatistiklerine de yer verildi. TÜİK verilerine göre 2014 yılında dış ticaret açığı 84 milyar 600 milyon Amerikan Doları oldu ve bu açıkta BOTAŞ tarafından gerçekleştirilen ithalat da önemli bir paya sahip.

Kamu İşletmeleri 2014 yılı Genel Raporu’na göre gruplar halinde alımlar değerlendirildiğinde 2014 yılında tüm alım gruplarında artış gerçekleşti ve bu artış en fazla ticari mal alımlarında ortaya çıktı. Sayıştay’ın tespitlerine göre bu artış da ağırlıklı olarak enerji sektörünün alımlarındaki kaynaklandı. Toplam alımların yüzde 78,4’lük bir oranını oluşturan ticari mal alımlarındaki artışta doğalgaz alımının önemli bir paya sahip olduğu vurgulandı.

ULAŞTIRMA ALIMLARI
Yapılan bir başka önemli tespit ise ulaştırma sektörü alımlarının 2014 yılında yüzde 22,9 oranında artması. Bu artışla birlikte alımların tutarının 39 milyar 500 milyon liraya yükseldiği belirlenirken, sektör alımlarındaki artışın yine BOTAŞ’ın alımlarındaki yükselişten kaynaklandığı ifade edildi. Alımlarında 6 milyar 900 milyon liralık bir yükselişe ulaşan BOTAŞ’ın bu yüksek alımlarındaki en büyük payı doğalgaz ithalatındaki artış oluşturuyor.