Duymak bile artık lüks oldu

Türkiye’deki yaklaşık 3 milyon işitme engelli birey, hayatın her alanında engellerle karşı karşıya. İşitme cihazı fiyatları 100 bin TL’ye kadar çıkarken, SGK desteği maliyetin yalnızca küçük bir bölümünü karşılıyor. Emekli ile milletvekili arasındaki fark ise 5 kata kadar ulaşıyor. Toplum içinde tek başına var olabilmekte zorlanan işitme engelliler, hem işitme cihazlarına erişimde hem de günlük yaşamın her alanında karşılaştıkları engeller nedeniyle zor durumda. Yanlarında yakınları veya işaret dili desteği olmadan kamu hizmetlerine erişemeyen bireyler, SGK desteğinin de yetersizliğine dikkat çekerek ‘‘Destekleyici politikalarla daha yaşanılabilir bir toplum kurulabilir’’ dedi.

3 Mart Dünya Kulak ve İşitme Sağlığı Günü’nde işitme engelli bireylerin sorunlarını anlatan İşitme Derneği Başkanı (İşitmer) E. Arslan Arslan, işitme engelli bireylerin yaşadığı sorunların başında, teknolojik cihazlara erişimdeki maddi imkansızlıklar ve SGK ödemelerinin piyasa koşullarının çok gerisinde kalması olduğunu söyledi. Arslan ‘‘SGK, işitme cihazı alımlarında yaşa ve sigortalılık durumuna (çalışan/ emekli) göre sabit bir destek sunmaktadır. Ancak bu rakamlar, kaliteli bir cihazın toplam maliyetinin yalnızca küçük bir kısmını karşılamaktadır’’ dedi.

ASTRONOMİK FARK

İşitme cihazlarının piyasa fiyatlarına dikkat çeken Arslan, ‘‘2026 yılı itibarıyla giriş seviyesi bir işitme cihazı 25 bin TL ila 50 bin TL arasındayken, orta ve üst segment cihazlar 50 bin TL ile 100 bin TL bandına kadar çıkmakta. Yetişkin bir emekli için SGK desteği (5 bin 87 TL), orta halli bir cihazın fiyatının yalnızca yüzde 10-20’sini karşılayabilmekte. Bu durum, özellikle düşük gelirli bireyleri ya cihaz alamamaya ya da işitme kaybına tam çözüm sunmayan çok düşük kaliteli cihazlara mahkûm etmektedir. Biyonik kulak yani koklear implantlar ise işitme cihazından fayda göremeyen ileri derecede işitme kayıplı bireyler için hayati önem taşır. Cihazların tamamı ithal olduğu için döviz kurundaki her artış, hastaların ödemesi gereken ‘fark ücretlerini’ astronomik seviyelere taşımaktadır’’ diye konuştu.

VEKİL-YURTTAŞ FARKI

Arslan, şöyle devam etti: ‘‘SGK bir cihaz için 5 yılda bir ödeme yapmaktadır. Ancak gelişen teknoloji ve cihazların yıpranma payı dikkate alındığında, bu sürenin uzun olduğu veya yenileme desteğinin artırılması gerektiği savunulmaktadır. Yıllık pil ödemeleri (748,80 TL), bir kullanıcının yıllık pil ihtiyacının ancak küçük bir kısmını karşılamaktadır. İşitme kaybı tedavi edilmediğinde sosyal izolasyon, depresyon ve demans (bunama) riskini artırır. Bu nedenle cihaz desteği, sadece bir ‘ekipman yardımı’ değil, bir toplum sağlığı yatırımı olarak görülmelidir. Meclisde milletvekili ve yakını için 25 bin 498 TL ödenirken SGK kurumu emekliye 5 bin 87 tl ödemektedir. 40 bin TL işitme cihazında milletvekili ve yakını 14 bin 502 TL fark  vererek işitme cihazı alabilirken Emekliler 34 bin 913 TL fark vermek zorunda kalmaktadır. Görüldüğü gibi meclis işitme cihazı ödemesi SGK kurumu ödemesinin tam 5 katı fazladır. Anayasanın eşitlik ilkesine göre hak ve ödemeler eşitlenmelidir.’’