Edebiyatımızın ulu çınarı Varlık, 85 yaşında!

28.06.2018 14:17 KÜLTÜR SANAT

Edebiyat dünyamızın en köklü ve en eski dergilerinden Varlık Dergisi, Temmuz 2018 sayısıyla beraber 85 yaşını dolduruyor.

Varlık dergisinin 85. Yılını doldurduğu Temmuz 2018 sayısında Murat Batmankaya “Varlık - Bir Uzun Koşu” başlıklı yazısında derginin kuruluşundan günümüze serüvenini önemleri hatları üzerinde durarak anlatırken, Süreyyya Evren “Ver Bize Bugünkü Dosyamızı da Haydi Varlık” başlığı altında 90’lar ve 2000’lerdeki etkinliğine, Nilgün Tutal ise “Varlık: Dostluk ve Bilgi İçin” başlıklı yazısında son yıllarına yoğunlaşıyorlar.

Ayrıca Altay Öktem, Bâki Ayhan T., Behçet Çelik, Birgül Oğuz, Deniz Durukan, Erendiz Atasü, Feyza Hepçilingirler, Gamze Arslan, Gülce Başer, Hüseyin Ferhad, İnci Aral, Mehmet Can Doğan, Metin Cengiz, Murat Gülsoy, Murat Yalçın, Nazlı Karabıyıkoğlu, Nilgün Tutal, Pelin Buzluk, Salih Bolat, Selçuk Altun, Seray Şahiner ve Tuna Kiremitçi Varlık’ın edebiyat-kültür dünyamızdaki rolü, bir şair/yazar olarak kendi yazınsal serüvenlerindeki yeri, gençlerle ilişkisi, Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri’nin anlamı, Türkiye’deki güncel toplumsal/siyasi sorunlar karşısındaki tavrı konularında görüşlerini bildiriyorlar.

2018 Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri

Varlık’ın yayına başladığı 1933 yılından bugüne kadar özenle sürdürdüğü ‘edebiyatımıza yeni değerler kazandırma’ çabası, 85. yılında da edebiyatseverleri yeni imzalarla buluşturuyor.

Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri’nde Zeynep Uzunbay, Sina Akyol, Abdülkadir Budak, Metin Cengiz ve Salih Bolat’tan oluşan şiir seçici kurulu yaptığı değerlendirme sonucu ödülü oybirliğiyle Enver Ali Akova’nın “Olmasını İstediğimiz Bir Park” adlı dosyasına verirken; Eren Kolcuoğlu’nun “Göğün İlk Baskısı” adlı dosyasını ‘dikkate değer’ buldu.

Nursel Duruel, Feyza Hepçilingirler, Hatice Meryem, Mehmet Zaman Saçlıoğlu ve Feridun Andaç’tan oluşan öykü seçici kurulu, ödülü Semih Öztürk’ün “Önce Dağlar Kar Tutacak” adlı dosyasına verirken; Serkan Kaya’nın “Henüz Vurulmamış Atlar”, Elif Erdoğan’nın “Dokuzdan Küpe Çiçeği” dosyalarını ‘dikkate değer’ buldu.

Ödül alan ve dikkate değer bulunan isimlerin söyleşi, şiir ve öykülerine Varlık dergisinin Temmuz 2018 sayısında okunabilir.

Edebiyat ve Coğrafyalar

Varlık’ın her zaman olduğu gibi yine bir dosyası var: “Edebiyat ve Coğrafyalar”.

Dosyayı hazırlayan Seval Şahin şöyle diyor:

“Edebiyatın coğrafya ile ilişkisini irdelemek meseleye birçok farklı yönden bakmayı gerektiriyor.

Bu birçok soruyu da beraberinde getiriyor:

– Bir edebiyatçının yaşadığı coğrafya onun edebiyatında etkili midir?

– Bir coğrafyadan başka bir coğrafyaya gitmek ya da bunun anlatılması edebiyatı etkiler mi?

– Coğrafya ve mekân arasında nasıl bir ilişki vardır?

– Coğrafya nasıl şekillenir, bunun politik olanla bağlantısı nedir ve edebiyatçı bundan nasıl etkilenir, buna nasıl hizmet eder?

– Edebiyatçıların yarattığı kurgusal coğrafyalar nasıl meydana gelir, bunlar nasıl bir gerçeklikten referans alırlar?

– Edebiyatçıların başka coğrafyalarda alımlanması nasıl olur?

– Coğrafya, edebiyatçıların metinlerinde nasıl bir kurmaca unsura dönüşür?

– Bireyin iç mekânı olduğu gibi iç coğrafyası da var mıdır? İçsel coğrafya nasıl kurulur?

Bu yıl dördüncüsünü gerçekleştirilen ‘Edebiyatın İzinde’ sempozyumlarının konusunu ‘Edebiyat ve Coğrafyalar’ olarak belirlerken yukarıdaki sorulara cevaplar aramak niyetindeydik. 25-26 Mayıs 2018 tarihleri arasında, Bağlam Yayınları işbirliğiyle Didem Ardalı Büyükarman ve Banu Öztürk ile birlikte düzenlediğimiz bu sempozyumda yerli edebiyat üzerinden ilk defa bu kadar geniş çapta edebiyat ve coğrafya ilişkisi konuşuldu, bu ilişkinin barındırdığı sosyal, psikolojik, felsefi ve görsel birçok unsur irdelendi. Bu sempozyumdan Varlık dergisi için seçtiğimiz üç metin var. Nüket Esen’den ‘Avrupa’da Bir Ahmet Mithat’, Gül Mete Yuva’dan ‘Théophile Gautier’ye Göre Barbarlık ve Uygarlık’, Erkan Irmak’tan ‘Uzaktaki, Gidilmeyen Ama Bizim Olan Köyü Bulma Denemesi: Köy Romanları Hangi Köyde Geçer’.”

Sivas Katliamı’nın 25. Yılı

Varlık, bu acı olay üzerine defalarca yazı yayınlamış, dosya yapmış bir dergi. Derginin editörü Mehmet Erte, Temmuz 2018 sayısının girişinde şöyle diyor: “2 Temmuz 1993 tarihli Sivas Katliamı’nın unutulmaması için Sait Maden’in bir sanatçı hassasiyetiyle hemen o ay hazırladığı, Ağustos 1993’te ve izleyen birkaç yıl boyunca Varlık başta olmak üzere pek çok edebiyat dergisinin kapağında yer alan grafik tasarım çalışmasını Mustafa Köz hatırlattı, bu değerli işe Hulusi Demirci günümüz teknolojisiyle yeniden hayat kazandırdı ve biz de elinizdeki sayımızın kapağında yer verdik. Varlık Yayınları logosunun da yaratıcısı olan Sait Maden’i bu vesileyle şükranla, saygıyla anıyoruz. Sadece Sivas Katliamı’nın değil, bu konuda toplumsal bellek oluşturmayı amaçlayan çalışmaların da unutulmamasını istiyoruz, Attila Aşut’un okuyacağınız ‘Topluöldürümün 25. Yılında Sivas Kitapları’ başlıklı yazısı buna iyi bir örnek.”

Varlık’ta başka neler var

Sinema ve Edebiyat köşesinin bu ayki konuğu Burak Aksak. Mehmet Özer, Aksak ile çok samimi bir söyleşi gerçekleştiriyor. Ramazan Parladar, ilk müntehir şairlerimizden Galip Efendi’yi bilinmeyen yönleriyle anlatıyor. Tozan Alkan, “Honduras’ın çılgın ve huzursuz ruhu: Clementina Suárez”i tanıtıyor ve şiirlerinden örnekler sunuyor. Tuğrul Tanyol ve Salih Bolat ise Tahir Abacı’nın geçen sayıdaki “Şiirin Değeri Nasıl Belirlenir” yazısına sert birer cevap veriyorlar. Erendiz Atasü, Zafer Toprak’ın Türkiye’de Yeni Hayat: İnkılap ve Travma adlı çalışmasını değerlendiriyor. Derya Çakır, Ayşegül Tözeren’in; Deniz Durukan, Aslı Tohumcu’nun son kitapları üstüne yazıyor. Yaşar Öztürk, Michael Axworthy’nin İran: Aklın İmparatorluğu adıyla Türkçeye kazandırılan çalışmasını tanıtıyor.



Varlık bu ay da Şiir Günlüğü, Küresel Haberler köşeleri ve son çıkan kitapların tanıtıldığı Varlık Kitaplığı bölümüyle okurlarıyla buluşuyor.