En düşük emekli aylığı: Meclis’e Kanun teklifi sunuldu

5 Ocak’ta yıllık ve son 6 aylık enflasyonun belli olmasının ardından emekli ve memur maaşları netleşti. Ancak kök aylığı 16 bin 881 lira olan emeklilerin alacağı maaş henüz netleşmedi. İktidardan bu konuda farklı açıklamalar gelirken 5 Ocak günü Meclis’e konu hakkında kanun teklifi sunulduğu öğrenildi.

Saadet Partisi Genel Başkanı Mahmut Arıkan tarafından sunulan teklifte en düşük emekli aylığının asgari ücret düzeyine çekilmesi istendi.

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nda değişiklik öngören teklifin gerekçesinde şu ifadeler kullanıldı: Türkiye ekonomisi, son yıllarda yüksek enflasyon ve hayat pahalılığı sarmalı içerisindedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve bağımsız araştırma gruplarının verileri incelendiğinde, sabit gelirli vatandaşların, bilhassa emeklilerin maruz kaldığı ekonomik tahribatın boyutları net bir şekilde ortaya çıkmaktadır. TÜİK tarafından açıklanan Aralık 2025 dönemi verilerine göre, Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) aylık bazda %0,89 artış gösterirken, yıllık enflasyon %30,89 olarak gerçekleşmiştir. Bu oran bir önceki yılın aynı ayına göre fiyatlar genel düzeyindeki artışı ifade etmekle birlikte emeklilerin harcama sepetindeki ağırlıklı kalemlerin artış oranları bu ortalamanın çok üzerindedir.

"MANŞET ENFLASYON"UN ÜZERİNDE

"İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafindan açıklanan Aralık 2025 verilerine göre, İstanbul'da perakende fiyatlar yıllık bazda %37,68 oranında artış göstermiştir. Türkiye'nin en çok emekli nüfusunu barındıran İstanbul'da yaşam maliyetinin Türkiye ortalamasının üzerinde seyretmesi, ulusal düzeyde belirlenen tek bir "alt sınır aylığı"nın, bölgesel yaşam maliyetlerini karşılamada yetersiz kaldığını göstermektedir. Enflasyonun alt kalemleri incelendiğinde, emeklilerin bütçesinde en büyük yer tutan "zorunlu harcama gruplarının" fiyat artışlarının, manşet enflasyonun çok üzerinde olduğu görülmektedir.

Emekliler, gelirlerinin büyük bir kısmını gıda, barınma ve sağlık harcamalarına ayırmaktadır. Bu kalemlerdeki fahiş artışlar, emekli aylıklarının reel alım gücünü eritmiştir. Özellikle konut harcamalarındaki %49,45'lik artışın, genel enflasyon olan %30,89'un çok üzerinde olup bir emeklinin maaşının büyük bir kısmı, sadece başını sokacak bir çatı bulmak için harcanmaktadır. Asgari ücret bir çalışanın emeğinin karşılığı olarak belirlenen en alt sınırdır.

AÇLIK SINIRI VURGUSU

"Emekli aylıklarının, çalışılan dönemde ödenen primlerin bir karşılığı olduğu düşünüldüğünde, en düşük emekli aylığının asgari ücretin ve açlık sınırının altında kalması, sistemin aktüeryal mantığıyla da sosyal devlet ilkesiyle de çelişmektedir. 30.000 TL açlık sınırının olduğu bir ekonomide, asgari ücretin altında bir emekli maaşı öngörmek, emekliyi bırakın refah içinde yaşamayı temel yaşam ihtiyaçlarını karşılayamaz hale getirmek demektir.”