Faiz sebep, iktidar içi arayışlar sonuç

Saray rejiminin ekonomi politikalarını yöneten Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek dün yandaş Yenişafak Gazetesi tarafından hedef alındı. Bir süredir Şimşek’in politikalarını topa tutan ve iktidara yakınlığıyla bilinen Albayrak grubuna ait gazete “Faiz arttı, döviz yükseldi, enflasyon arttı üretim düştü, sanayi duruyor” haberini manşete taşıdı. Gazete, Şimşek’in göreve geldiğinde ifade ettiği ‘rasyonel zemin’ söylemine atıfta bulunarak “Ekonomide Rasyonel Çöküş” ifadelerine yer verdi.

Yandaş sermayenin sesi olan gazete, önceki gün de ‘İş dünyasındaki faiz isyanı’nı manşetine taşıdı. TOBB'un düzenlediği Türkiye Ekonomi Şurası'nda iş dünyası temsilcilerinin yüksek faiz politikasını eleştirdiğini ifade eden Yeni Şafak, 'Yüksek finansman maliyeti üreticinin ayağına pranga" başlığını kullandı. Gazete, uzun süredir yüksek faize karşı çıkan haberlerle ekonomi yönetimini hedef alıyor. . Öte yandan, bu yıl Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı sayısının 12’den 8’e düşürülmesi de tepkileri artıran bir diğer başlık oldu.

19 MART SONRASI VİTES ARTIRILDI

19 Mart darbesinin ardından yeniden faiz artışına gidilmesi ise homurdanmanın daha da yükselmesine neden oldu. İmamoğlu’na yönelik operasyonların ardından piyasada yaşanan çalkantı sonrasında gerçekleştirilen Para Politikası Kurulu (PPK) toplantısında politika faizi yüzde 42,5 seviyesinden yüzde 46 seviyesine çıkarılmasına tepki gösteren gazete “Bir darbe de Hazine ve Merkez’den” başlıklı haberiyle, faiz kararını “ekonomiye darbe” olarak niteledi.

‘TULUMBAYA SU DÖKÜLDÜ’

İktidara yakınlığıyla bilinen iş çevreleri de Merkez’e isyan halinde. Artan serzenişler sonrası finansal krizde olan şirketler için bir dizi adımlar atılmaya başlandı. AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Macaristan dönüşü uçakta gazetecilerin soruları üzerine, "Kredi Garanti Fonu'nu ben de önemsiyorum. Yani bu noktada adım atıp Kredi Garanti Fonu'ndan tulumbaya suyu dökmekte fayda var ki hareketlensin. İnşallah yeni dönemde çok daha farklı bir adımı atacağız" açıklamasında bulundu.

Yeni Şafak bunu Erdoğan’ın “Gerekli uyarıları yaptım” sözlerini öne çıkararak haberleştirdi.

Erdoğan’ın açıklamalarından bir gün sonra Şimşek, KGF aracılığıyla 17,5 milyar lirası işletme, 7,5 milyar lirası yatırım harcamalarında kullanılmak üzere toplam 25 milyar lira kefalet limitli destek paketini yürürlüğe alacaklarını bildirdi.  AKP Ekonomi İşlerinden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Nihat Zeybekçi’nin de yüksek faize ilişkin açıklamaları dikkat çekmişti. Zeybekci’nin yüksek faize karşı çıkışı da Şimşek’in yalnız olmadığını ama AKP içerisinde de gücünü kaybetmeye başladığını gösterdi. AKP içerisinde “rasyonel zemin” ile “yerli ve millî model” arasında bir çatışma alanı oluştu. Bu çatışma alanı Kabine değişikliği tartışmalarında Şimşek’in ismini öne çıkardı.

Merkez Bankası ise ‘sıkı duruşta’ kararlı olmaya devam edeceği mesajını verirken faiz kararı, 19 Haziran’da yapılacak olan PPK toplantısında belirlenecek.

YENİDEN ŞEKİLLENİŞİN SİNYALLERİ

Yenişafak’ın Şimşek yönetimini hedef alması ise ülkede son dönemde yaşanan gelişmelerden bağımsız değil.  Saray yönetiminin günden güne otoriterleşmesi, ABD Başkanı Trump ile kurulan ilişkiler, muhalefete yönelik genişletilen abluka gibi birçok gelişmenin ekonomi politik etkileri, bir yandan iktidar içerisindeki güç savaşlarına dokunurken diğer yandan sermaye gruplarının da içerisinde yer aldığı Erdoğan sonrası için; ‘yeniden şekilleniş’ tartışmalarını akıllara getirdi. 19 Mart’ta İmamoğlu özelinde başlatılan İBB operasyonları öncesinde dahi hukukun tasfiye edilmesi, anti demokratik uygulamaların hayata geçmesi, yargının siyasallaşması gibi gelişmeler sermaye grupları içerisinde fikir ayrılıkları yaratmış, piyasalarda yaşanan güven kaybı da çeşitli eleştirileri beraberinde getirmişti. İBB’ye yönelik operasyonların ardından yükselen rahatsızlıklar ekonomik tablodaki sonuç itibarıyla da arttı. Saray rejiminin otoriterleşmesini eleştiremeyen iktidara yakın sermaye grupları ve güç odaklarında ise bu rahatsızlıklar, yeni bir denge arayışı olarak ortaya çıkmaya başladı. Özellikle Şimşek’i hedef alan Yenişafak’ın arkasında yer alan damat Albayrak figürü de bunun en büyük emarelerinden.

Uzun süredir sessiz kalan ve bakanlığı döneminde ‘faiz sebep, enflasyon sonuç’ politikası yürüten Damat Albayrak’ın bu tartışmalara etkisi merak konusu olsa da Amerika’da yetişmiş, Trump yönetimi ile iyi ilişkileri olduğu bilinen damat Albayrak kanadından gelen bu hamlenin arkasında da denge arayışı yatıyor. Kamuoyu önüne atılan faiz eleştirisinin sermaye ve iktidar içi çatışmalara paravan yapıldığı görüşü de Albayrak’ın ABD ilişkileri ve iktidar içerisindeki konumu göze alındığında ön plana çıkıyor. Bu denge arayışının en büyük nedenlerinden birisi de rantın kimin ya da kimlerin elinden geçeceği meselesi. İhaleler, sermayeye verilen teşvik ve destekler, kamu kaynaklarının kullanımı hepsi bu denge arayışının birer nedeni.

∗∗∗

ERDOĞAN GİDİCİ DİYE BAKIYORLAR

Türkiye gazetesi yazarı yandaş Cem Küçük, de AKP’nin’ 2023 yerel seçimlerini kaybettiğini hatırlatarak “Hükûmete yakın isimlerden bazıları da “Başkan Erdoğan gidici” gözüyle olaya bakıyorlar” dedi. İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun yolsuzluk iddiasıyla tutuklanması karşısında bazı AKP’lilerin bunu gördüğü halde başlarını kuma gömdüğünü söyledi. Cem Küçük, “AKP içindeki sessizliği anlamak mümkün değil! Kimse ağzını açmıyor. Bu kadar net delil var, buna rağmen çoğunluk kafasını kuma gömüyor!” dedi. Küçük yazısında, “İBB soruşturması bitiminde bakarsanız Erdoğan sayesinde bir yerlere gelip Erdoğan sonrasına hazırlık yapanlar da tasfiye olur. Erdoğan acele etmez, yavaş yavaş kendisine ihanet ettiğinden emin olduğu herkesi tasfiye eder...” ifadelerine yer verdi.

∗∗∗

AKP’Lİ TAYYAR’DAN DESTEK

Yeni Şafak'ın, Mehmet Şimşek'in ekonomi politikalarını manşetten verdiği haberle eleştirmesi, eski AKP Milletvekili Şamil Tayyar'ın da destek aldı. Tayyar, “Yeni Şafak’ın bu manşeti hangi saikle attığını bilmiyorum. İçeriğine baktığımızda ‘rasyonel çöküş’ gibi gazete başlığı kadar karamsar olmasam da eleştirilerin önemli kısmında haklılık payı olduğunu söyleyebilirim. Ekonomi politikalarındaki başarı, yalnız bu alandaki tedbirlerle sağlanamaz, siyasi, hukuki, toplumsal ve psikolojik yönleri yabana atılamaz. Bunun için de topyekün mücadele ihtiyaç vardır” dedi.

∗∗∗

AĞBAL HATIRLATMASI

Faiz gerilimi 2021 yılında da iktidar cephesini de ikiye bölmüştü. Berat Albayrak’ın ortadan kaybolmasının ardından iktidar medyası, hükümetin ekonomi politikasını adeta topa tutmaya başladı. PPK toplantısının gerçekleşeceği 18 Mart 2021’de Yeni Şafak “Faizi kim istiyor” manşetiyle çıktı ve iktidarın alışılagelen “faiz lobisi” söylemine yaslanarak dış güçlerin ‘Merkez’e faiz arttır’ baskısı yaptığını vurguladı. TCMB Başkanı Naci Ağbal'ın politika faizini beklentilerin üzerinde artırarak yüzde 17’den yüzde 19’a çıkarmasının ardından, “Bu operasyonu kim adına çektiniz?” manşeti ile çıkmıştı. Bu manşetlerin ardından Naci Ağbal görevden alınmış, yerine Yeni Şafak yazarı Şahap Kavcıoğlu atanmıştı.

∗∗∗

DAMAT ŞİMŞEK’E ODUNLA VURDU

CHP Lideri Özel, Yeni Şafak'ın Mehmet Şimşek'i hedef alan manşetlerinin ardından, "Yeni Şafak Mehmet Şimşek'i odunla vurdu'' ifadelerini kullandı. "Parti içerisinde karışıklığa meraklı olanlara Yeni Şafak'ı tavsiye ediyorum. Yeni Şafak'ın manşetini alsınlar üstünde tepinsinler. Yeni Şafak'ın desteği sayın damada… Damat Yeni Şafak eliyle Mehmet Şimşek'e odunla vuruyor" ifadelerini kullanan Özel şöyle konuştu: “Bakın, "Cumhuriyet, Sözcü, Nefes, BirGün, Evrensel gibi muhalefete de eşit yaklaşan haberlerini veren gazetelerde, parti içinde bir karışıklık okuyamazsınız. Parti içinde karışıklığa meraklı olanlara Yeni Şafak'ı tavsiye ediyorum. Yeni Şafak'ı okusunlar. CHP'de bir karışıklık yok, geçerli oyların hepsini alan bir genel başkan var. Mehmet Şimşek'e önce satır aralarında sonra sütun sütun, bugün odunla vurmuşlar. Parti içi karışıklığa meraklı olanlar için CHP eski cazip halini kaybetti. AKP'yi tavsiye ederim. Bunları Yeni Şafak'tan takip edin. Ben öyle yapıyorum, çok haz alıyorum.”