Gerede Çayı duruşması sonrası tabutlu protesto

Uzun yıllardır kirlikle gündemden düşmeyen Gerede Çayı’ndaki kirlilikle ilgili açılan davanın karar duruşması görüldü.

Gerede Çayı Temiz Aksın Platformu (GEÇTAP) ve bölge halkının Bolu Valiliği ve Bolu Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü’ne karşı açılan iptal davasında, çevre kanununda belirtildiği üzere arıtmalar yapılıncaya kadar organize sanayilerin faaliyetlerinin durdurulması istendi. Bolu İdare Mahkemesi kararını 15 gün içerisinde açıklaması bekleniyor.

Duruşma sonrası köylüler ve platform üyeleri basın açıklaması düzenledi.

Açıklamada, Duruşma sonunda Gerede Çayı tabutunun önünde atık sular nedeniyle kuruyan ağaçlarla yapılan çelenk getirildi. Çay için cenaze namazı da kılındı.

Platform, 7 Ağustos 2024’te Bolu Valiliği’ne dilekçe verdiklerini ve 4 Kasım 2024’te Bolu İdare Mahkemesi’ne dava açtıklarını hatırlattı. Açıklamada, arıtma tesislerinin 2022’de devreye girmesi gerektiği halde hâlâ faaliyete geçmediği vurgulandı. GEÇTAP, bu süreçte tüm devlet makamlarına başvurduklarını, siyasilerden ve kamu otoritelerinden sadece “Haklısınız, biraz süre verin” cevabını aldıklarını, bu sözlerin ise zamanla bir oyalama taktiğine dönüştüğünü ifade etti.

Platformun elindeki bilimsel analizler, Gerede Çayı’ndaki kirliliğin boyutunu ortaya koydu. OSB atıkları öncesinde 11,4 olan kimyasal oksijen ihtiyacının (KOİ) atık boşaltımı sonrası 1404’e çıktığı, askıda katı madde oranının ise 14’ten 1093,33’e fırladığı belirtildi. Bu verilere göre, çayda sırasıyla 123 ve 78 kat daha fazla kirlilik oluşmuş durumda. “Gerede Çayı’nda artık oksijen yok, deri atıkları gözle görülüyor ve kokuyla algılanıyor” denilen açıklamada, çayın adeta bir ölüm nehrine dönüştüğü ifade edildi.

"ÜRETİME KARŞI DEĞİLİZ"

GEÇTAP, sanayi ve üretim karşıtı olmadıklarını vurgulayarak, yalnızca doğaya zarar verilmeden sürdürülebilir üretim ve arıtmanın sağlanmasını istediklerini belirtti. 2020 yılında Gerede Deri OSB’nin arıtma ihalesi yaptığı ve tesisin 2022’de devreye gireceğinin taahhüt edildiği hatırlatıldı. Ancak gelinen noktada hem Karma OSB hem Deri OSB’den kaynaklı kirliliğin sürdüğü, hiçbir etkin arıtmanın devreye alınmadığı dile getirildi.

"BİLİRKİŞİ İNCELEME YAPSIN"

Platform, Bolu Valiliği ve ilgili çevre müdürlüklerinin anayasal ve yasal görevlerini yerine getirmediğini belirterek idare mahkemesinden adalet beklediklerini ifade etti. Ayrıca, Gerede Çayı’nın gerçekten kirli olup olmadığının belirlenmesi için mahkemenin keşif kararı alarak bilirkişi incelemesi yapılmasını da önerdi.

Basın açıklaması, “Bugünkü duruşmada verilecek karar, ya Gerede, Eskipazar, Çerkeş, Ovacık, Karabük, Yenice, Çaycuma ve Filyos halkının sesine kulak verecek ya da Karadeniz’in kirlenmesini görmezden gelecektir” ifadeleriyle son buldu.

Platform, adaletin sağlanmasıyla birlikte hem doğanın korunacağını hem de sürdürülebilir sanayi koşullarının oluşacağını vurguladı.