Grand Kartal Otel faciası: Yangının ilk gününden bugüne neler yaşandı?
36'sı çocuk 78 kişinin yaşamını yitirdiği Grand Kartal Otel faciasında 11 sanık 34'er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldı. Ancak bu büyük oranda ailelerin mücadelesiyle gerçekleşti. Facianın ardından ilk günden bugüne denetimin kimde olduğundan kamu görevlilerinin yargılanmasına kadar birçok tartışma yaşandı. Facia ve sonrasında bundan sonrası için büyük dersler taşıyor.
Bolu Kartalkaya'da 21 Ocak'ta 78 kişinin yaşamını yitirdiği, 133 kişinin yaralandığı Grand Kartal Otel yangın faciasına ilişkin davada sanıklara ceza yağdı. Otel sahibi ve çocukları dahil 11 kişi ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası aldı. Karar aileler tarafından olumlu karşılandı. Ancak yangının ilk gününden itibaren yaşananlar büyük facialar için ders niteliğinde.
Peki facianın ilk gününden bugüne neler yaşandı, buraya nasıl gelindi, kamu görevlileri nasıl yargılandı?
Saat 03.17’de çıkan yangın yangını 03.24'te fark edildi. Personel, alevlere müdahale edemedi, yangın ahşap oteli çok kısa sürede sardı. Yağmurlama sistemi çalışmadı. İtfaiyenin müdahalesi ise ancak saat 04.24'te başladı.
Personelin yangının ilk anlarında insanlara yardım etmek yerine otelin kapalı otoparkındaki araçları dışarıya çıkarmaya çalıştığı sonradan ortaya çıktı.
SORUMLU KİM TARTIŞMASI
Yangının ardından Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Bolu Belediyesi arasında “sorumlu kim” tartışması başladı. Bakanlık belediyeyi, belediye bakanlığı suçladı. Daha sonra hazırlanan raporlar neticesinde Turizm Bakanlığı ve Bolu Belediyesi’nin yanı sıra İçişleri Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın da otel denetimi konusunda sorumluluğu ortaya çıktı.
“YANGIN ÖNLEMEDE YETERSİZ” RAPORU
Bolu Belediyesi İtfaiye Müdürlüğünün otel yönetiminden gelen "talep üzerine" yangından bir süre önce, 16 Aralık 2024'te otelde bir inceleme yaptığının açığa çıktı. Belediye, yangın önlemleri açısından oteli yetersiz bulmuştu. Fakat yönetimin bunun üzerine denetim talebini geri çektiği öğrenildi.
TEŞVİK ALMIŞTI
Yangının meydana geldiği Grand Kartal Otel`e 2023`te yeni otel yatırım projesi kapsamında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından teşvik verildiği ortaya çıkmıştı. Bazı teşvik belgeleri komple yeni otel yatırım projelerine, bazı teşvik belgeleri ise mevcut tesislerde yenilemeyi öngören projelere verildi.
Otel sahibi Ergül, yangından üç gün önce DHA‘ya verdiği röportajında ‘‘Sömestr tatilinde en az 50 bin kişi bekliyoruz, hazırlıklarımız yapıldı, misafirlerimizi bekliyoruz. Otel fiyatları gecelik oda 18 binden başlıyor ve 50 bin TL‘ye kadar yükseliyor" demişti.
Grand Kartal'a “Mutlu Misafir Oteli” sertifikası verildiği öğrenildi. Sertifikayı Bakan Ersoy’un şirketi Etstur’un bir girişimi verdi. 2018 tarihli sertifikada, “gösterdikleri özenli hizmet nedeniyle” otel yönetimi tebrik ediliyordu.
Yangından iki gün sonra otel mühürlendi.
İHMALLER SIRALANDI
Otelde çıkan yangının ardından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı müfettişleri otelde inceleme yaptı. Müfettişler birçok ihmal tespit etti. DW Türkçe’den Uğur Şahin’in haberine göre bu ihmaller şöyle:
>> Yangın söndürme cihazı ve uyarı sistemi yok.
>> Müşteriler göz ardı edildi.
>> İş Yeri Acil Durum Eylem Planı'nın tahliye yöntemleri ve tahliye planını içermedi.
>> Söndürme ve kurtarma konusunda görevlendirilen çalışanlara özel olarak eğitim verilmedi.
>> Ayrıca müfettişler, kayıt dışı istihdamdan şüphelenmişti.
SORUŞTURMA İZNİ VERMEMİŞLERDİ
Faciada ihmali olduğu iddia edilen Bolu İl Özel İdaresi'nin 6 çalışanı hakkında Bolu Valiliği soruşturma izni vermedi. Karara hem savcılık hem de Kartalkaya'daki faciada yaşamını yitirenlerin aileleri itiraz etti. İtirazı değerlendiren Ankara Bölge İdare Mahkemesi 3'üncü İdari Dava Dairesi, 5 Mart'ta bu kararın kaldırılmasına hükmetti. Bolu İl Özel İdaresi Genel Sekreteri Sırrı K. ve Genel Sekreter Yardımcısı Bünyamin B.’nin soruşturma izni reddedildi.
BİLİRKİŞİ RAPORU
İstanbul Teknik Üniversitesi'nden uzmanlarca hazırlanan ve Bolu Cumhuriyet Başsavcılığına sunulan 189 sayfalık bilirkişi raporunda, çok sayıda ihmale değinildi. Bilirkişi raporunda, Grand Kartal Otel'in sahipleri ile yönetim kurulu üyelerinin "oteldeki eksiklikleri bilerek gidermemeleri ve çok sayda ihmalleri nedeniyle birinci derecede asli kusurlu oldukları" belirtildi. Yangının ardından Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy denetim için belediyeye bağlı itfaiye yetkililerini işaret etmişti. Bilirkişi raporu "Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkililerinin özellikle can ve mal güvenliği, personelin niteliği ve eğitim düzeyi başta olmak üzere gerekli tüm denetimleri özensiz ve yetersiz yaptıkları, mevcut eksiklikleri tespit etmedikleri saptanmıştır" denildi.
TURİZM İLE BAKANLIĞI İLE ÇALIŞMA BAKANLIĞI’NDAN ENGEL
Bilirkişi raporuna karşın Turizm Bakanı Ersoy bakanlık bürokratları ile çalışanlarının soruşturulmasına izin vermemişti. Başsavcılık buna da itiraz etmişti. İtirazı görüşen Danıştay Birinci Daire üç kişi hariç ismi geçen tüm Bakanlık görevlilerinin soruşturulmasına izin vermişti.
Ayrıca Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da personellerinin soruşturulmasına izin vermedi. Eski Başmüfettiş Cemal Can Ayanoğlu hakkında 4 Ağustos’ta soruşturma izni verildi.
Ancak Turizm Bakanlığı ile Çalışma Bakanlığı personelleri henüz yargının karşısına çıkmadı.
DAVADA NELER YAŞANDI?
Faciaya ilişkin dava Bolu 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nce gerçekleştirildi. Aralarında otel sahipleri ile kamu görevlilerinin de yer aldığı 32 sanığın yargılanmasına, 7 Temmuz’da Bolu Sosyal Bilimler Lisesi Spor Salonu'nda başlandı. Dava başladığında Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çalışma Bakanlığı bürokratları ve personeli için soruşturma izni verilmediği için dava onlar olmadan başladı.
İlk duruşma 10 gün sürdü. Açıklanan ara kararda tutuklu sanıklardan otelin kahvaltı aşçısının yardımcısı Faysal Yaver'in yurt dışı çıkış yasağıyla tahliyesine karar verildi.
16 Eylül’de davada esas hakkındaki mütalaa açıklandı. Birçok eksikliğin saptandığı mütaalada bakanlık yetkilileri yer almadı. Davada ikinci duruşma ise 22 Eylül’de başladı. Sanıklar AFAD ve İtfaiye’yi suçladı. 2 gün süren duruşmada Mehmet Salun hakkında tutuklama kararı çıkarıldı.Faciaya ilişkin davanın 3’üncü duruşması ise 27 Ekim’de başladı. 4 gün süren duruşmada 31 Ekim’de kararlar açıklandı. Otelin sahibi Halit Ergül'ün de aralarında olduğu 11 sanığa 34'er kez ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verildi. 11 sanık ayrıca, yangında yaşamını yitiren 44 yetişkin yönünden 44'er kez "olası kastla öldürme" suçundan 24 yıl 11'er ay hapse çarptırıldı.
