Google Play Store
App Store

Türkiye’de TCK 216, “Muhalefeti sindirme aracına” dönüştürüldü. 2021’de ceza mahkemelerinde bin 132 olan, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” konulu dosya sayısı, 2025 yılına gelindiğinde 3 bin dosyaya dayandı.

‘Halkı tahrik’ten binlerce dosya
SOL Parti’nin pankartına da aynı suçtan soruşturma açılmıştı. (Fotoğraf: BirGün)
Mustafa Bildircin
Mustafa Bildircin
mustafamertbildircin@birgun.net

AKP iktidarının politikaları nedeniyle Türkiye’de en çok tahrip edilen alanların başında yargı geldi. AKP hükümetleri döneminde Türkiye, yargının siyasallaşmasının sayısız örneğine tanık oldu.

Mahkemelerin muhaliflere yönelik adil olmayan kararları, yargıya güveni yerle bir etti. Siyasi kaygılarla alınan kararlar nedeniyle yurttaşın adalete olan inancı günden güne daha da azaldı.

Yargı, AKP iktidarlarında birçok kez toplumsal muhalefete sopa gösterme aracı olarak kullanıldı. Cumhurbaşkanına hakaret suçunu düzenleyen TCK’nin 299’uncı maddesinin yanı sıra, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçunu düzenleyen TCK 216 da adeta, “Muhalefeti susturma aracına” çevrildi.

ÇARPICI ARTIŞ

Adalet Bakanlığı’nın verileri, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” başlıklı TCK 216 kapsamındaki dosya sayısının çarpıcı boyutlara ulaştığını gözler önüne serdi. Dosya sayılarındaki artış, “Muhalefet, yargı yoluyla sindirilmeye çalışılıyor” eleştirilerini akıllara getirdi.

Adalet Bakanlığı’nca hazırlanan Adalet İstatistiklerine göre, TCK 216 kapsamında 2023 yılına 2022 ve 2021 yıllarından toplam bin 132 dosya devretti. TCK 216 kapsamında 2023 yılı içinde ise bin 76 dosya açıldığı belirtildi. Verilere göre, 2023 yılında, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçlamasıyla ceza mahkemelerine gönderilen dosya sayısı toplamı 2 bin 283 oldu.

Toplumsal muhalefete yönelik baskı ile sayıları giderek artan TCK 216 kapsamında ceza mahkemelerine gönderilen dosya sayısının, 2024 yılının sonunda ise 3 bine dayandığı öğrenildi. Adalet Bakanlığı’nın verilerine göre, 2024 yılında TCK 216 kapsamında yeni bin 561 dosya açıldı. 2023 yılından devreden dosyalarla birlikte, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” konulu dosyaların ceza mahkemelerindeki sayısı, 2025 itibarıyla 2 bin 658 olarak gerçekleşti.

YURTTAŞ MAHKEMELERDE

2025 yılı itibarıyla 2 bin 658’e ulaşan ceza mahkemelerindeki, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik” dosyalarındaki sanık sayısının fazlalığı da dikkati çekti. TCK 216 kapsamında hakkında ceza mahkemelerinde dosya bulunan kişi sayısının 2 bin 905 olduğu bildirildi.

Ceza mahkemelerinde, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik ettiği” gerekçesiyle yalnızca 2024 yılında bin 335 kişi hakim karşısına çıkarıldı. Yargılamaların ardından 699 kişi beraat ederken 636 kişi hakkında hüküm kuruldu. Hakkında ceza verilen 342 kişinin infazı, “Hükmün açıklanmasının geri bırakılması” uygulaması kapsamında ertelendi.

***

YÜZLERCE KİŞİYE DAVA

Laikliğe yönelik artan tehdit ve saldırılara karşı yayımlanan, “Laikliği birlikte savunuyoruz” bildirisine imza atan isimler emniyet tarafından ifade vermeye çağrıldı. Emniyete giderek ifade veren yurttaşlar, bir kez daha  Laiklik ilkesine sahip çıkmanın suç olmadığını kamuoyuna duyurdu.