birgün

29° AÇIK

Halkın talebine kulak veren yok

Ekonomik kriz derinleşirken iktidar tüm faturayı emekli ve dar gelirlilere yükledi. İktidar yandaşa aktardığı kaynaklardan, bazı vergi ve kesintilerden vazgeçse düşük gelirliler için büyük katkılar sağlanabilir.

EKONOMİ 27.11.2021 07:00
Halkın talebine kulak veren yok
Abone Ol google-news

EKONOMİ SERVİSİ

Türk Lirası, uygulanan ekonomi politikaları nedeniyle gözden çıkarıldı. Yurttaş yüksek enflasyon karşısında çaresiz kaldı. AKP’li Cumhurbaşkanı Erdoğan aldığı ve ya almadığı kararlarla ülkeyi uçuruma sürüklemeye devam ediyor. Yaşananların birinci derece muhatabı Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan, herhangi bir açıklamada bulunmadı. Onun yerine Berat Albayrak döneminden kalan Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Nureddin Nebati, Twitter hesabından faiz indirimlerinin devam edeceği ve bu konuda kararlı olunduğuna yönelik mesajlar paylaştı. Bakan Yardımcısı Nebati “2013’ten beri düşük faiz politikamızı her uygulamaya yeltendiğimizde güçlü bir itirazla karşılaştık. Bu sefer bunu uygulamada kararlıyız" ifadelerini kullandı. Artan fiyatlar karşısında ücretler her geçen eriyor. Erdoğan’ın ‘ekonomik kurtuluş savaşı’ olarak nitelendirdiği krizin faturasını yurttaş ödüyor. Zamlar karşısında savunmasız kalan halkı koruyacak ekonomi politikalarından bahseden yok. Her taşın altından çıkan KDV başta olmak üzere sağlık, eğitim ve ulaşım harcamalarına kadar halkın cebinden çıkan kesintilerin kaldırılması talebine iktidar tarafından yanıt yok. Krizi yaratan iktidar politikaları. Krizden kazançlı çıkan iktidara yakın patronlar. Sürecin kaybedeni yine yoksul halk kesimleri oldu. Yanıt verilmesi gereken soru halkın en az zararla bu süreçten çıkması için neler yapılmalı, nasıl bir yöntem izlenmeli? Günlerdir devam eden sokak gösterilerde halkın beklentilerine, sendikaların ve siyasi partilerin talepleri sıralanınca hızla atılması gereken adımlar da ortaya çıkıyor. Halkı bir yandan krizin faturasının sırtına yüklenilmesine itiraz ederken diğer yandan da hayatını bir nebze kolaylaştıracak adımların atılmasını istiyor.

GIDA MADDELERİNDEKİ KDV KALDIRILSIN

Yurttaş bu vergi yükü altında eziliyor. ürüne göri değişiklik gösteren KDV oranlarının bazıları şöyle: Açık pirincin KDV oranı yüzde 1, ambalajlı pirincin KDV oranı ise yüzde 8. Ekmek, açıkta satılan bakliyatlar gibi temel gıda maddelerinin KDV’si yüzde 1 olurken, gıda ürünlerinin büyük bir çoğunluğunda KDV yüzde 8. Tüketici derneklerinin ve muhalefetin talebi temel gıda ürünlerindeki KDV’nin kaldırılması yönünde. Ancak konu ile ilgili CHP İzmir Milletvekili Sevda Erdan Kılıç’ın teklifi gündeme dahi alınmadı. Ekim ayında verilen kanun teklifine göre, KDV oranı, temel gıda ürünleri için yüzde 0, diğer gıda ürünleri için yüzde 1, vergiye tabi diğer her bir işlem için yüzde 10 olarak uygulanacaktı.

Elektrik, su, doğalgazdan KDV’lerin kaldırılmasına yönelik verilen kanun telifi de AKP’liler tarafından reddedildi. Elektrik faturasında yer alan vergi ve fon kesintileri içerisinde en büyük pay yüzde 18 ile KDV’ye ait. Vergi ve fon kesintileriyle 100 lira olan bir elektrik faturasının 15 TL’si KDV.

HABERLEŞMENİN 5’TE BİRİ HAZİNE’YE GİDİYOR

Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği TELKODER’in yaptığı genel sektör değerlendirmesinde 2020 yılında sabit telefona vergiler dâhil aylık ortalama 42,37 TL ödendiği ortaya çıktı. Üç GSM operatörünün abonelerinin ortalama aylık ödemelerinin ise vergiler dâhil 49,89 TL’ye ulaştığı belirtiliyor. Sabit internet bağlantısı için ise aylık ortalama vergiler dâhil 69,48 TL ödeniyor Bu giderlerin içinde yüzde 18 KDV, sabit ve mobil haberleşme hizmetleri ve sabit ve mobil internet hizmetleri için yüzde 7,5 Özel İletişim Vergisi (ÖİV) devlete aktarılıyor. Evlerinde bir sabit telefon ile genişbant internet aboneliği bulunan ve her bireyi cep telefonu hattı sahibi olan 4 kişilik bir aile, haberleşme gideri için devlete aylık 63,27 TL vergi ödüyor. Hazine’ye aktarılan vergi yılda yaklaşık 759 TL’yi buluyor. ÖİV, 30 Ocak’ta yüzde 10’a yükseltildi. Tüketicinin faturasında görülen vergilerin dışında işletmecilerden kesilen ve tüketicinin ödediği mobil hizmetlerden alınan yüzde 15 hazine payı, Kurum masraflarına katkı payı yüzde 0,35 gibi kesintiler de var.

EĞİTİM VE ULAŞIM DESTEĞİ YAPILSIN

Artan pahalılık karşısında yerel yönetimler kendi formüllerini geliştirirken iktidardan bir adım atılmıyor. Muhalefet partili belediyeler sosyal yardımları ve öğrencilere verilen bursların artırılacağını açıklıyor.

Ulaşımdan eğitime çok sayıda alanda halkın masraflarını kısacak formül ise iktidarın gündeminde değil.

Artan fiyatlar karşısında temel gıdaya erişimde bile sıkıntı yaşamayan düşük gelirli aileler çocukların eğitim masraflarını karşılayamıyor. Dönem başlarında verilen listelere göre okul alışverişlerini yapan aileler için çocuk başı masrafı bin 500 TL’yi buluyor.

Halihazırda asgari ücretin 2 bin 825 lira oldğu düşünüyürse 4 kişilik bir ailenin tek çocuk için harması geren tutar maaşının yüzde 53’ünü denk geliyor. Buna ulaşım ve beslenme harmacamaları dahil değil.

Döviz kurundaki artış ise bu masrafın sürekli artmasına neden oluyor. Dönem başında yaklaşık 27 lira olan bir top A4 kâğıt bugün 40 TL’ye kadar çıkıyor.

ASGARİ ÜCRETTE VERGİ SORUNU

Bu yıl erken başlayan asgari ücret tartışmalarında rakamdan önce asgari ücretteki vergi kesinetilerinin kaldırılması konuşulmaya başlandı. Emek ve meslek örgütleri asgari ücretten kesilen vergilen tamamen kaldırılmasını talep ediyor.

Aralık ayında açıklanacak olan yeni asgari ücretin ne kadar olacağı merak konusu olurken Uluslararası Çalışma Örgütü’nün Küresel Ücret Raporu’ndaki 42 ülkenin kıyaslamasına göre Türkiye, sigorta primi ve vergilerin brüt asgari ücretteki payı açısından ilk 5’te yer alıyor.

Türkiye asgari geçim indirimi düşüldükten sonra geriye kalan gelir vergisi ve damga vergisi dikkate alındığında ücret üzerindeki yüzde 7 gelir vergisi ve yüzde 15 sigorta primi payı ile Fransa ile birlikte yüzde 22’lik oranı paylaşıyor.

Ülkede 3 bin 577 TL’lik brüt asgari ücret üzerinde halen 456 TL Gelir Vergisi’nden 268 TL’lik Asgari Geçim İndirimi düşüldükten sonra kalan kısımda 187,8 TL AGİ sonrası Gelir Vergisi ve 27,1 TL de damga vergisi bulunuyor.

Video haberler için YouTube kanalımıza abone olun

Birgün'e Abone ol