Hatay’daki TOKİ şantiyesinde işçiler iş durdurdu: AKP’li dünürden kölelik dayatması

Bilge Su YILDIRIM

Hatay Defne’de Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından inşa edilen deprem konutlarında inşaat işçileri, şantiyede günlerdir su olmaması ve yemek sorununun giderek derinleşmesi üzerine dün iş bıraktı. Yüklenici firmanın İntaya İntes olduğu şantiyede çalışan Devrimci Yapı, İnşaat ve Yol İşçileri Sendikası (Dev Yapı-İş) ve İnşaat İşçileri Sendikası (İnşaat-İş) üyesi işçiler, şartlar düzelene dek iş durdurmaya devam edeceklerini söyledi.

İNSANLIK DIŞI KOŞULLAR

Dev Yapı-İş İşyeri Temsilcisi Tarık Işık, şantiyedeki çalışma koşullarını BirGün’e anlattı. Suya erişimin 4 gündür olmadığı şantiyede yemeklerin oldukça kötü olduğunu ifade eden Işık, şunları söyledi: “Dışarıdan yemek yemeye gücü yeten öyle karnını doyuruyor, yoksa verdikleri yemek de yemek değil. Öte yandan şantiye çok kalabalık, dinlenmemiz gereken mola saatini ayakta yemek sırası bekleyerek geçirmek zorunda kalıyoruz. Su desen zaten yok. Şebeke çekmiyor. Elektrik sıkıntısı sürüyor. Böyle bir ortamda çalışmaya çabalıyoruz.”

Ücretlerin zamanında yatmadığını aktaran Işık, şöyle konuştu: “Ücretler ayın 25’inde, 30’unda yatıyor. Bazen yatmasının öteki ayı dahi bulduğu oluyor. Ayrıca maaşlarımızın sadece asgari ücret kadarını sigortalandırıyorlar. Biz tüm bu insanlık dışı koşulları karşı iş bıraktık, bir gelişme olana dek de üretime yeniden başlamayı düşünmüyoruz. Yetkililer geldi, ‘Halledeceğiz, çözeceğiz, eylem yapmayın’ dediler ama değişen bir şey yok.”

HER TOKİ ŞANTİYESİ AYNI

İnşaat-İş Örgütlenme Uzmanı Deniz Gider ise kötü çalışma koşullarının tüm TOKİ şantiyelerinde ortak bir sorun olduğunu vurguladı: “Kimi basına yansıyor kimisi yansımıyor, kimisinde eylem oluyor kimisinde olmuyor ama şu çok açık: TOKİ şantiyelerin hepsinin koşulları çok kötü, işçiler perişan halde. Paralar geç ödeniyor, su gelmiyor, yemek ya yenmeyecek düzeyde kötü ya da hiç yok. Yetkililer görüşmeye geliyor ama yalnızca ‘Eylem yapmayın’ demek için, işçilerin sesini, taleplerini duyduklarından, gördüklerinden değil. Dolayısıyla Defne’de yaşananları yalnızca bu TOKİ şantiyesine özgü, münferit bir vaka gibi görmek büyük resmi ıskalamak olur.”

HATAY’IN TAMAMI DÜNÜRÜN

İşçileri insanlık dışı koşullarda çalışmaya mahkûm eden yüklenici firma ise tanıdık. AKP Siyasi Ve Hukuki İşler Başkanı ve eski Genel Başkan Yardımcısı Hayati Yazıcı’nın dünürü Mehmet Çeker, firmanın Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğuna oturuyor. Çeker’in oğlu Abdullah Çeker, 2007’de Yazıcı’nın kızı Esra Yazıcı’yla evlenmiş, nikâh şahitliğini de o dönem başbakan olan AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan yapmıştı. Defne’deki 1326 konut ve bir ticaret merkezi işi için 3 Ocak 2025’te çıkılan 3 milyar 233 milyon TL’lik ihaleyi alan İntaya İntes’in Hatay’da aldığı ihaleler bununla sınırlı değil. TOKİ inşaatının yükleniciliğini üstlenen firma, aynı zamanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı TOKİ’nin adrese teslim ihaleler için kullanıldığı gerekçesiyle eleştirilen 21b pazarlık usulüyle 23 Mayıs 2023’te “Hatay ili Antakya İlçesi 6’ıncı Bölge 2’inci Etap 1502 Adet Konut İnşaatıyla Altyapı ve Çevre Düzenlemesi İşi” için düzenlediği ihaleyi de 2 milyar 879 milyon TL’ye aldı. Yine Antakya’da TOKİ kapsamında yapılacak 1488 konut için ihale de 2 milyar 929 milyon TL’ye İntaya İntes’e verilmişti.

***

SİNOP’TAKİ TOKİ İNŞAATINDA DA EYLEM

Sinop’un Ayancık ilçesindeki TOKİ inşaatında görevli işçiler, ücretlerini alamadıkları gerekçesiyle binanın çatısına çıkarak seslerini duyurmaya çalıştı. İşçiler, çatıdan tuğla fırlatarak tepkilerini gösterdi. Taşeron bir şirkete bağlı oldukları öğrenilen bir grup inşaat çalışanı, geciken ödemelerinin ödenmesi talebiyle şantiyedeki konutların çatısına çıkarak eyleme başladı. Durumun bildirilmesi üzerine olay yerine hızla çok sayıda polis ve sağlık ekibi yönlendirildi. Bölgeye Ayancık Kaymakamı Ahmed Çelik gitti.