İlk kez bir AB ülkesi İstanbul Sözleşmesi'nden çekiliyor
Letonya parlamentosu yaklaşık 13 saat süren tartışmalı bir oturumun ardından ülkenin İstanbul Sözleşmesi'nden çekilmesine ilişkin yasayı onayladı. Cumhurbaşkanı yasayı imzalarsa Letonya, Türkiye'nin 2021'de çekildiği sözleşmeden ayrılan ilk Avrupa Birliği üyesi olacak.
Letonya Parlamentosu, uluslararası kamuoyunda "İstanbul Sözleşmesi" olarak bilinen "Kadınlara Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi"nden çekilme kararı aldı.
Letonya'nın kamu yayıncısı LSM'nin haberine göre, parlamentoda geçen hafta yapılan birinci oylamanın ardından ülkenin “İstanbul Sözleşmesi”nden ayrılmasıyla ilgili ikinci oylama gerçekleştirildi.
13 saatten uzun süren tartışmanın ardından uluslararası sözleşmeden çekilme kararı, 100 sandalyeli parlamentoda 56 “evet”, 32 “hayır” ve 2 “çekimser” oyla kabul edildi.
CUMHURBAŞKANI ONAYI GEREKİYOR
Sözleşmeden çıkma kararının yürürlüğe girebilmesi için Letonya Cumhurbaşkanı Edgars Rinkevics’in 10 gün içinde onay vermesi gerekiyor.
Cumhurbaşkanı Rinkevics’in çekilme kararını parlamentoya geri gönderme hakkı da bulunuyor ancak eğer parlamento değişiklik yapmadan aynı şekilde yasayı onaylarsa Rinkevics tekrar itirazda bulunamıyor.
Rinkevics, çekilme kararının parlamentodan geçmesinin ardından X sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, kararı ideolojik veya siyasi gerekçelere dayanarak değil devlet çıkarları ve hukuki hususlar açısından değerlendireceğini söyledi.
Kararın referanduma götürülme ihtimali de bulunuyor ancak kriterler dolayısıyla oldukça zor bir ihtimal olarak değerlendiriliyor.
KİTLESEL PROTESTOLAR DÜZENLENDİ
Ayrıca bazı siyasi partiler, çekilme kararını ülkenin Anayasa Mahkemesine taşımayı da değerlendiriyor.
Öte yandan, İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararına karşı Letonya Parlamentosu önünde kitlesel protesto düzenlendi.
Sözleşmeden çekilme yasası, sağcı muhalefet partisi Latvia First (Letonya İlk Sırada) tarafından gündeme getirildi ve hükümet koalisyonundaki üç partiden birinin desteğiyle de parlamentoda kabul edildi.
2011'DE İMZALANMIŞTI
Asıl adı "Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye Dair Avrupa Konseyi Sözleşmesi" olan İstanbul Sözleşmesi, 2011'de İstanbul'da düzenlenen Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi'nin 121. toplantısında kabul edilmişti.
Avrupa Birliği, sözleşmeyi 13 Haziran 2017'de imzalarken Rusya ve Azerbaycan imzalamayı reddetmiş, Çekya, Slovakya, Litvanya, Macaristan, Ermenistan ve Bulgaristan sözleşmeyi imzalamış ancak yürürlüğe koymamıştı.
Türkiye, toplamda 46 imzacısı bulunan sözleşmeyi ilk imzalayan ve onaylayan ülkelerden biriydi. Türkiye, söz konusu anlaşmayı imzaladıktan sonra, anlaşmadan çekilen ilk ülke oldu.
İSTANBUL SÖZLEŞMESİ NEYİ AMAÇLIYOR?
Kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddetle çok yönlü mücadele amacıyla hazırlanan İstanbul Sözleşmesi'ne göre, taraf devletlerden beklenen öncelikli olarak kadınları her türlü şiddete karşı korumak ve kadına karşı şiddeti ve aile içi şiddeti önlemek, kovuşturmak ve ortadan kaldırmak; şiddet mağduruna ve failine karşı destek politikaları oluşturmak.
Sözleşme kapsamında taraf devletlerin tüm ilgili organlar, kurumlar ve örgütlerle iş birliği içerisinde olması ve koordinasyon biriminin kurulması öngörülüyor.
Bunun yanında kadına karşı şiddet ve aile içi şiddetin tüm mağdurlarının korunması ve bunlara yardım edilmesi için kapsamlı bir çerçeve, politika ve tedbirler tasarlamak da sözleşmenin amaçları arasında yer alıyor.
