İnsanca yaşayacak asgari ücret talebi

EKONOMİ SERVİSİ

Türkiye’de öncelikle 8 milyon emekçiyi ilgilendiren asgari ücretle ilgili olarak taraflar yeni haftada bir kez daha masaya oturacak ve yılın ikinci yarısında geçerli olacak asgari ücreti belirmek için pazarlık yapacak.

İşçi, işveren ve hükümeti temsilen 5’er üye olmak üzere 15 kişiden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu ilk toplantısını 13 Haziran'da Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın ev sahipliğinde yapmıştı. Komisyon, ikinci toplantısını bugün saat 10.00'da yapacak. Hazine ve Maliye ile Ticaret bakanlıkları ve Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) temsilcilerinin ekonomik veri ve raporları sunacağı toplantıda, taraflar ara zam rakamına dair pazarlık yürütecek. Öte yandan, komisyon toplantısının ardından, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan, TÜRK-İŞ Genel Başkanı Ergün Atalay ve Türkiye İşveren Sendikaları Konfederasyonu (TİSK) Yönetim Kurulu Başkanı Özgür Burak Akkol saat 14.00'te bir araya gelecek.

İşveren "denge", işçi "günün şartları" diyor

Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Bilgin, seçim öncesinde asgari ücret için 500 dolar vurgusu yapmıştı. Ancak seçimin ardından iktidar temsilcileri doları telaffuz etmemeye özen gösteriyor. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, 500 dolar hatırlatması üzerine "Dolar yerinde durmuyor her gün farklılaşıyor. Biz TL konuşmak durumundayız" ifadelerini kullanmıştı. Seçim sonrası hızlı yükselişin ardından 500 doların karşılığı 12 bin liraya yaklaştı.

Geride kalan süre boyunca işçi ve işveren tarafı, henüz rakam telaffuz etmemekle birlikte kamuoyu önünde görüş ve beklentilerini dile getirdi. TİSK Yönetim Kurulu Başkanı Akkol, daha önce yaptığı açıklamada, görüşmelerin hızlı bir şekilde ve üçlü mutabakatla tamamlanmasını istediklerini belirterek, "İstihdamı aksatmayacak sürdürülebilir ama dengeli, çalışanın da işverenin de beklentisini dikkate alan bir tutarın belirlenmesini istiyoruz" demişti. 

TÜRK-İŞ heyeti adına konuşan Türkiye Haber-İş Sendikası Genel Başkanı Veli Solak ise "Asgari ücretin, günün şartlarına göre, yaşanan ekonomik krize göre, ev kiralarına göre, hayat pahalılığına göre güncellenmesini istiyoruz" değerlendirmesinde bulunmuştu.
DİSK Başkanı Arzu Çerkezoğlu ise asgari ücretin gerçek enflasyon, dolar kuru ve altın fiyatları karşısındaki kayıplarının giderilmesi gerektiğini dile getirerek, “İnsanca bir asgari ücretin net 13 bin 200 lira olması gerekir“ ifadelerini kullanmıştı.

Ücretler kur şokuyla eridi

Asgari ücret, bir işçi için aylık brüt 10 bin 8 lira, vergiler ve kesintiler düştüğünde net 8 bin 506 lira 80 kuruş olarak uygulanıyor. Asgari ücret ise son kur şokuyla birlikte döviz karşısında hızla erimeye devam ediyor. Yılbaşında 453 dolara denk gelen net asgari ücret 363 dolara geriledi. Asgari ücretlinin kaybı 90 doları buldu. Asgari ücret konusunda genellikle Türk-İş'in Açlık ve Yoksullu sınırı araştırmalarını baz alan Türk-İş'in verilerine göre, Mayıs ayında Ankara'da yaşayan dört kişilik bir ailenin sağlıklı ve dengeli beslenebilmesi için yapması gereken gıda harcaması 10 bin 135 lira ve bekar bir çalışanın yaşam maliyeti ise 13 bin 167 lira olarak saptanmıştı.

Yüzde 20 zam için net asgari ücret 10 bin 208 TL, brüt asgari ücret 12 bin 10 TL, işveren maliyeti 14 bin 111 TL olacak. Yüzde 25 zam için net ücret 10 bin 634 TL, brüt 12 bin 510 TL. Yüzde 30 zam olasılığında net asgari ücret 11 bin 58 TL, brüt 13 bin 10 TL olacak. Bu arada asgari ücretten vergi alınmaması uygulaması da devam edecek.

***

HDP: Asgari ücret en az 16 bin 250 lira olmalı

HDP, asgari ücretin yüzde 30’luk enflasyon farkıyla en az net 16 bin 250 liraya çıkmasını istedi.

HDP Ekonomi ve Tarım Komisyonu’ndan sorumlu Eş Genel Başkan Yardımcısı Rıdvan Turan, devam eden asgari ücret tartışmalarına dair yazılı bir açıklama yayınladı. "Öncelikli olarak hedefine emekten yana tercihlere sahip bir enflasyonu düşürme hedefini koymayan bir anlayışın asgari ücret üzerinden refah artışı sağlayabilmesi olanaksızdır" diyen Turan, "Kaldı ki iktidar mahfillerince dillendirilen artış miktarı ile asgari ücretin açlık sınırının altında kalmayı sürdüreceği açıktır. Bu sebeple asgari ücretin, geçen dönem önerdiğimiz 12 bin 500 liralık net asgari ücretin yüzde 30 enflasyon farkıyla en az net 16 bin 250 liraya çıkması gerekmektedir" dedi.