İsrail’de kriz, Gazze’de akan kan durmuyor

DIŞ HABERLER SERVİSİ 

Gazze Şeridi ve Lübnan’a yönelik saldırılara hız veren İsrail’de siyasi sarsıntılar da devam ediyor. Gazze’de tekrar başlayan saldırılarda can kaybı 1000’i aşarken İsrail uçakları Beyrut’u vurdu. Kabinesinde siyasi çekişmeler yaşanan Binyamin Netanyahu, danışmanlarının tutuklandığı “Katargate” soruşturmasının “siyasi av” olduğunu söyledi.

İsrail ordusunun, 18 Mart’ta ateşkesi bozarak Gazze’ye yeniden başlattığı saldırılarda hayatını kaybedenlerin sayısı 1000’i aştı. Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), ateşkesin bozulmasından bu yana en az 322 çocuğun yaşamını yitirdiğini ve 609 çocuğun yaralandığını belirtti. İsrail’in 7 Ekim 2023’ten bu yana düzenlediği saldırılarda ise toplam can kaybı 50 bin 399’a yükseldi.

SAĞLIKÇILARI KATLETTİ

Birleşmiş Milletler İnsani İşler Koordinasyon Ofisi (OCHA), 23 Mart’ta İsrail ordusunun Gazze’nin güneyindeki Refah kentinde 15 sağlık görevlisini “birer birer” vurarak öldürdüğünü ve cesetlerini toplu mezara gömdüğünü açıkladı. Sağlık ekiplerinin sekiz gün boyunca müdahale edemediği bölgedeki mezarda yapılan kazıda cesetlerin üst üste atıldığı, bazılarının ellerinin bağlı olduğu ortaya çıktı.

BEYRUT’U VURDU

İsrail ordusunun Lübnan’ın başkenti Beyrut’un güneyine düzenlediği hava saldırısında 3 kişinin hayatını kaybettiği, 7 kişinin yaralandığı bildirildi. Ordudan yapılan açıklamada saldırıda Hizbullah ve İran Kudüs Güçleri mensubu Hasan Ali Badir’in öldürüldüğü kaydedildi. Hizbullah’la 27 Kasım 2024’te ateşkesin başlamasından sonra İsrail uçakları, 28 Mart’ta ilk kez Beyrut’u bombalamıştı.

NETANYAHU İFADE VERDİ

İç siyasetin skandallarla sarsıldığı İsrail’de ise Başbakan Netanyahu’nun aşırı sağ koalisyonundaki partiler arasında gerilim yaşanıyor.

Netanyahu, önceki gün iki yakın çalışma arkadaşının tutuklandığı “Katargate” soruşturması kapsamında ifade verdi. Batı Kudüs’teki Başbakanlık Ofisi’nde “tanık” sıfatıyla ifade veren Netanyahu, daha sonra yaptığı açıklamada Katar’dan para aldığı gerekçesiyle sözcüsü Eliezer Feldstein ve danışmanı Jonathan Urich’in tutuklanmasını eleştirdi. Tutuklamaları “siyasi bir cadı avı” olarak niteleyen Netanyahu, bununla “Şin-Bet (İsrail iç istihbarat teşkilatı) başkanının görevden alınmasını önleme ve sağcı bir başbakanın devrilmesinin amaçlandığını” iddia etti.

ATAMADA GERİ ADIM

Şin-Bet ve Başsavcılık Ofisi, Netanyahu ve yardımcılarının Katar’dan rüşvet aldıkları iddiasıyla geçen ay soruşturma başlatmıştı. Gazze’deki savaşın başladığı 7 Ekim 2023 öncesi hükümetin yargıyı ele geçirme planları nedeniyle Netanyahu ve Şin Bet Direktörü Ronen Bar’ın arası açılırken aralarındaki ilişki 4 Mart’ta Şin Bet’in 7 Ekim saldırısına ilişkin bir iç soruşturma sonucunu yayımlamasıyla daha da kötüleşti.

Öte yandan Netanyahu, eski donanma komutanı Eli Sharvit’i Şin Bet Direktörü olarak atamaktan vazgeçti. İsrail basını, Sharvit’in 2023’teki “yargı reformu” protestolarına katıldığı iddialarına koalisyon ortaklarının itiraz etmesi nedeniyle Netanyahu’nun karardan vazgeçtiğini yazdı.

***

İSRAİL’DEN ATEŞKES TEKLİFİ

İsrail hükümetinin, Hamas’tan Gazze’de tuttuğu 11 esiri serbest bırakması, 16’sının cenazelerini teslim etmesi ve diğer esirler hakkında bilgi vermesi karşılığında Gazze’de 40 günlük ateşkes için yeni teklif sunduğu iddia edildi. Haaretz gazetesinin İsrailli üst düzey yetkiliye dayandırdığı haberde İsrail’in cezaevlerinden bazı Filistinli esirleri serbest bırakacağı kaydedildi ancak herhangi bir sayı verilmedi. Gazze Şeridi’nde 59 İsrailli esirin bulunduğu, bunlardan 24’ünün ise hayatta olduğu tahmin ediliyor. İsrail ordusu, Gazze Şeridi’nde 19 Ocak’ta yürürlüğe giren ateşkesin ardından 18 Mart sabahı şiddetli saldırılarına yeniden başladı.

***

BAKANDAN ‘GEÇİCİ’ İSTİFA

İsrail’de Dini Siyonizm Partisi lideri ve Maliye Bakanı Bezalel Smotrich, aşırı sağcı koalisyon ortakları arasında yaşanan anlaşmazlık nedeniyle kabineden “kısa süreliğine” istifa etti. Smotrich, Itamar Ben-Gvir’in Yahudi Gücü Partisi’nden Yitzhak Kroizer’in, İsrail Meclisi’nin (Knesset) dışına itmek amacıyla istifa ettiğini duyurdu.

İsrail’de geçerli “Norveç Kanunu’na” göre, bakanlık koltuğuna oturan bir milletvekili, milletvekilliğinden istifa ederek meclisteki koltuğunu mensup olduğu partiden seçimlere katılan ve kazanamayan ilk sıradaki kişiye devredebiliyor.

Anlaşmaya göre, 19 Ocak’ta Gazze’de ateşkesin yürürlüğe girmesinin ardından istifa eden ve saldırıların yeniden başlamasıyla kabinedeki görevine geri dönen Ben-Gvir, Knesset’ten istifa edecekti. Böylece daha önce vekilliği düşen Dini Siyonizm Partisi’nden Zvi Sukkot’un yeniden Knesset’e dönmesinin önü açılacaktı. Buna rağmen Ben-Gvir, partisinden Zvika Fogel’in İstihbarat Bakanı olmasını pazarlık şartı olarak öne sürerken siyasi gücünü kaybetmemek için Knesset’ten istifa etmeyi reddetti.