İşveren seven işsizlik fonu

İşsizlikle mücadele amacıyla oluşturulan ve temel işlevi işsizlik ödeneği ödemek olan İşsizlik Sigortası Fonu’nun (İSF) kaynakları işverenlere teşvik ve destek adı altında aktarılıyor.

İŞKUR’un yayımladığı gelir-gider tablosu, fonun kaynaklarının ağırlıklı olarak işverenlere sağlanan teşvik ve destekler ile aktif işgücü piyasası programlarına aktarıldığını ortaya koydu.

2025 Ocak–Aralık döneminde fonun toplam gideri 256,5 milyar TL olurken işsizlik ödeneği için yapılan harcama 80,7 milyar TL’de kaldı. Böylece işsizlik ödeneğinin toplam gider içindeki payı yalnızca yüzde 31,4 oldu.

Aynı dönemde işverenlere yönelik “Teşvik ve Destek Ödemeleri” 97,2 milyar TL’ye ulaştı ve toplam giderin yüzde 37,9’unu oluşturdu. Fonun işveren ağırlıklı kullanımını gösteren bir diğer kalem ise aktif işgücü programları oldu. 2025’te Aktif İşgücü Programları için 43,8 milyar TL, İşbaşı Eğitim Programları için ise 29,1 milyar TL harcandı. Bu iki kalem birlikte 72,9 milyar TL’ye çıktı. Böylece 2025’te fon giderlerinin yaklaşık yüzde 66,3’ü işverenlerle ilişkili kalemlere yönelirken işsizlere yapılan doğrudan ödeme kalemi üçte bir düzeyinde kaldı.

2025 Aralık ayında fonun toplam gideri 35,8 milyar TL oldu. Bu ayda teşvik ve destek ödemeleri 17,9 milyar TL’ye çıkarak toplam giderin yaklaşık yüzde 50’sine yaklaştı. Aynı ayda işsizlik ödeneği 9,1 milyar TL’de kaldı, gider içerisindeki payı yüzde 25 düzeyinde gerçekleşti.

FAİZ GELİRİ BÜYÜDÜ

Fon’un birikim ve finansal gelir yönüyle  büyüdüğü de açığa çıktı. 2025 Ocak–Aralık döneminde fonun toplam geliri 526,0 milyar TL’ye ulaşırken, bunun 151,2 milyar TL’si faiz gelirlerinden geldi.

Fonun menkul kıymet ve nakit fon varlığı da 2023’te 196,9 milyar TL iken 2024’te 358,9 milyar TL’ye yükseldi. 2025 Aralık itibarıyla da 628,5 milyar TL’ye çıktı.

İŞSİZE ULAŞMIYOR

Veriler, Fon’a ilişkin işsizleri koruma işlevinin giderek zayıfladığı yönündeki eleştirileri güçlendirdi. İşsizlik ödeneğinden yararlanma koşullarının zorlaştırılması ile işsizlerin ödeneğe ulaşması daha da zorlaştı. Verilere göre işsizlerin büyük çoğunluğu işsizlik ödeneğinden faydalanamıyor. 2025’in Ocak-Kasım döneminde 1 milyon 657 bin 568 kişi işsizlik ödeneğine başvurdu, 796 bin kişiye ödenek bağlandı. Başvuranların yalnızca yüzde 48’i ödenekten faydalanmaya hak kazanırken yarısından fazlası işsizlik ödeneği alamadı.

Mart 2002’den 2025 yılı sonuna kadar işsizlik ödeneğine 22 milyon 592 bin 53 kişi başvururken 12 milyon 100 bin 457 kişi ödenek almaya hak kazandı.