Karaburun'da Çalık'ın GES projesine iptal
Karaburun’da Çalık Enerji’nin Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde planladığı yardımcı kaynak GES projesinin ÇED süreci iptal edildi. Ancak yarımadada koruma kararlarına rağmen enerji projelerine verilen onaylar, tehdidin sürdüğünü gösteriyor.

Aycan Karadağ
aycankaradag@birgun.netİzmir’in Karaburun ilçesine bağlı Sarpıncık ve Hasseki mahallelerinde Çalık Enerji tarafından yapılması planlanan Sarpıncık Yardımcı Kaynak Güneş Enerji Santralı (GES) projesinin çevresel etki değerlendirme (ÇED) süreci iptal edildi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, projenin ekosistem ve habitat üzerinde olumsuz etkiler yaratacağı yönünde görüş bildirdi.
Mevcut rüzgar enerji santralına (RES) ek olarak kurulmak istenen GES’in yaklaşık 32 hektarlık alanı kapsadığı ve Karaburun–Ildır Körfezi Özel Çevre Koruma Bölgesi sınırları içinde yer aldığı belirtildi.
İptal edilen proje alanının yerleşim yerlerine son derece yakın olduğu ortaya çıktı. GES sahasının Sarpıncık Mahallesi’ne 70 metre, Hasseki Mahallesi’ndeki konutlara ise 517 metre mesafede yer aldığı ifade edildi. Bilimsel çalışmalarda yerleşim alanlarına en az 1 kilometre, bazı durumlarda ise 2 kilometre mesafe önerilmesine rağmen bu kriterlerin dikkate alınmadığı vurgulandı.
ÇED raporunda, GES’in yaratacağı ısı artışının ve çevresel değişimlerin mahallelerdeki yaşam koşullarını nasıl etkileyeceğine dair net bir değerlendirme yapılmadığı belirtildi.

MERA VE TARIM ALANLARI HEDEFTEYDİ
Proje alanının çayır-mera ve tarım arazisi niteliği taşıdığı, aynı zamanda Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde kaldığı ifade edildi. Mera Kanunu uyarınca korunması gereken bu alanların, geçmişte de rüzgar santrali projeleri nedeniyle daraltıldığı hatırlatıldı.
Sarpıncık GES’in hayata geçirilmesi durumunda mera kaybı, habitat tahribatı ve hayvancılık faaliyetlerinde zayıflama yaşanacağına dikkat çekildi. Projenin kırsal yaşam ve yerel üretim üzerindeki etkilerinin bütünlüklü biçimde ele alınmadığı vurgulandı.
KORUMA KARARLARI KÂĞIT ÜZERİNDE KALDI
Karaburun Yerel Fok Komitesi, iptal kararının olumlu olduğunu ancak yeterli olmadığını vurguladı. Komiteye göre, Özel Çevre Koruma Bölgesi ilanına rağmen bölgede çok sayıda RES ve GES projesine onay verildi.
Nazım imar planında yapılan değişiklikle enerji projelerinin yerleşim alanlarına 1500 metreden daha yakın kurulabilmesinin önünün açıldığı, bunun da koruma amacını ortadan kaldırdığı ifade edildi.
Yarımada genelinde önerilen enerji projelerinin her birinin ayrı ayrı değerlendirilmesinin orman ve meralarda parçalanmaya yol açtığı belirtildi. Yeni iletim hatları, servis yolları ve altyapı tesisleriyle birlikte ekolojik koridorların bozulduğu, yangın riskinin arttığına dikkat çekildi.
Yerel Fok Komitesi, Karaburun–Ildır Körfezi için bağlayıcı bir yönetim planı hazırlanmadığı sürece bölgenin taşıma kapasitesinin aşılacağını ve doğaya geri dönüşü olmayan zararlar verileceğini ifade etti.


