Karadeniz sahil yolunda insanlık unutulmuş

Danıştay'ın atadığı bilirkişi, Karadeniz Sahil Yolu Fındıklı geçişiyle ilgili olarak Bayındırlık Bakanlığı'nın hazırladığı dolgu imar planının iptali yönünde rapor hazırladı. Deniz dolgu-suyla yapılan yol inşaatının bittiğine dikkat çeken bilirkişi raporunda, "İnsan, kendi varlığını sürdürmek için doğayı kullanmak zorundadır. Karadeniz Sahil Yolu'nda maalesef insan kendi varlığını unutmuştur" diyerek otoyol eleştirildi.

BAKANLIK HUKUK KARARLARINI DİNLEMEDİ
Dava, 'kıyı dolgusuyla taşıt yolu yapılamayacağı' yönünde Trabzon İdare Mahkemesi'nin verdiği karar doğrultusunda, Fındıklı Belediye Meclisi tarafından iptal edilen dolgu imar planını, hiçbir değişikliğe tabi tutmadan, belediyenin ve vatandaşın itirazına rağmen Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın onaylaması üzerine açıldı. Kıyı dolgusuyla yol yapılmasına karşı açtığı dava nedeniyle gittiği memleketi Fındıklı'da silahlı saldırıya uğrayan ve hayatını kaybeden avukat Cihan Eren'in çocukları ile Fındıklı ilçesi Aksu Mahallesi sakinleri adına muhtar Musa Kazım Özçiçek, Bayındırlık Bakanlığı tarafından onanan imar planının iptalini istemişti.

2 YIL SONRA BİLİRKİŞİ ATANDI
2005 Kasım'ında yapılan itirazı değerlendiren Danıştay, yol inşaatı usulsüz olarak devam ediyor olmasına rağmen iki yıl sonra bilirkişi atadı. Danıştay'ın atadığı bilirkişi, Karadeniz Sahil Yolu Fındıklı geçişiyle ilgili olarak Bayındırlık Bakanlığı'nın hazırladığı 5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı'nın iptali yönünde rapor hazırladı. Prof. Dr. Ayhan İnal, Doç. Dr. Baykan Günay ve Dr. Osman Acar'dan oluşan bilirkişi, yalnızca Aksu geçişi değil tüm Karadeniz Sahil Yolu'nu inceleme altına alarak, fotoğraf ve bilimsel verilerle 70 sayfalık rapor hazırladı.

Fındıklı'da kentin ve ilçenin tüm doğal kıyısının yok edildiği, kentin denizle ilişkisinin koparıldığı belirtilen raporda, "542 kilometrelik Karadeniz Sahil Yolu yaklaşık 4.2 milyar dolara mal olmuştur. Buna rağmen altyapı zenginliği yaratılamamış, güzergah açısından bir yenilik getirilememiş, dahası doğal çevre ve kıyı üzerinde olumsuz etkiler üretmiştir. Bir yandan sosyal eşitsizlik körüklenirken, diğer yandan da yolun kıyı tahkimatları ile yapılması doğanın tahribine neden olmuş" deniliyor.

Maliyeti daha düşük iddiasıyla yapılan Karadeniz Sahil Yolu, bilimsel verilerin yanı sıra edebi bir anlatımla şöyle eleştiriliyor: "İnsan, kendi varlığını sürdürmek için doğayı kullanmak zorundadır. Bu tür hizmetler sunulurken, doğa parçalarının da insan gibi bir varlık olduğu bilinmelidir. İnsan, diğer varlıkların ayırtında olan tek varlıktır."

NEZAHAT ALKAN

* * *
Bilirkişi raporundan satırlar
Genel Kıyı Planlaması İlkeleri: Doğal kıyıyı koruyacak ve kıyı üzerindeki baskıları iç kesimlere kaydıracak yeni bir güzergahın belirlenmesi gerekirdi. Mevcut yol da iyileştirilebilir ve ikili bir ulaşım sistemi oluşturulabilirdi.
»Karadeniz Sahil Yolu ve Fındıklı Geçişi: Mevcut güzergah kullanıldığında yalnızca Trabzon Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu'nun 28.07.2002 tarihinde ilan, 22.08.2005 tarihinde iptal ettiği III. Derece Doğal Sit Alanı kurtulmakta, buna karşılık Fındıklı ile kıyı arasındaki ekspres yol varlığını sürdürmektedir. Bu durumda kırsal alandaki sorunlar çözülmemekte, kıyıdaki spekülatif baskılar da sürmektedir.

»Yolun Kıyıdan Geçirilmesinin Çevrenin Doğal Yapısına ve Kıyıya Etkisi: Günümüz itibariyle geri dönülemez şekilde inşaatı tamamlanan Karadeniz Sahil Yolu Fındıklı geçişi hem yerleşmenin önünde, hem İlçe sınırları içinde doğal bir kıyı çizgisi bırakmamıştır. Kıyı turizminin kendini toparlaması mümkün görünmemektedir.
»Şehircilik İlkeleri: Bir kıyı yerleşmesinin önündeki kıyının yok edilmesi ve kıyı ile yerleşme arasına transit yol yerleştirilmesi tümüyle şehircilik ilkelerine aykırıdır ve parçası olmaya çalıştığımız Avrupa Birliği ülkelerinin ulaşım siyasalarına uymamaktadır.
»Kamu Yararı: Yolun yapılması ve iyileştirilmesinde kamu yararı olduğu açıktır ve davacı bu konuya itiraz etmemiştir. Yol 1940 ve 1950li yıllardan beri üçüncü kez inşa edilmekte, buna karşılık güzergah değiştirilmemektedir. Bu durum tüm nimeti kıyı boyuna yaymakta, gerideki kırsal alana katkı sağlamamaktadır; bu durumda toplumsal refah kriteri kıyıdaki grupların lehine çalışmaktadır.
»Sonuç: Karadeniz Sahil Yolu Fındıklı geçişine ilişkin olarak 17.10.2005 gün ve 271510606 sayılı karar ile 3621 sayılı Kıyı Yasasının 7.maddesine göre onaylanan 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı, planlama ilkeleri, şehircilik esasları ve kamu yaran açısından uygun bulunmamıştır.