Kirletenlerin zirvesi COP30
Türkiye’de yağma ve talanı kolaylaştıran düzenlemeleri hayata geçiren iktidar temsilcileri ile doğayı tahrip eden projeleri yürüten şirketlerin yöneticileri COP30’a gitti. Kirletici aktörler zirvede “çözüm” masasında.
Gökay BAŞCAN
Eleştirilerin ve protestoların damga vurduğu Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 30. Taraflar Konferansı (COP30), Brezilya’nın Belem şehrinde sürüyor.
10 Kasım’da başlayan zirve, 56 bin 118 delegenin kayıt yaptırdığı COP30, 80 binden fazla kişinin katıldığı Dubai'deki COP28'in ardından tarihin en büyük ikinci COP'u oldu . Dünyanın en büyük kirleticisi ABD ise ilk kez görüşmelere heyet göndermedi.
3 bin 805 kişiyle, zirveye en çok delegasyon yollayan ülke ev sahibi Brezilya oldu. Bunu sırasıyla Çin, Nijerya, Endonezya ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti izledi. Türkiye’den ise Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ile Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanı sıra şirket yöneticileri, sivil toplum temsilcileri ve iklim aktivistlerinin de yaşam savunucularının bulunduğu 326 kişi zirveye kayıt yaptırdı.
TALANCILAR BELEM’DE
Ülkedeki ormanları, tarım ve sulak alanlarını sermayeye peşkeş çeken AKP iktidarı, Brezilya’da iklim krizine ilişkin neler yapılması gerektiğini tartışırken Türkiye’den zirveye katılan şirketler de COP’a ilişkin uzun yıllardır yapılan eleştirilerin haklılığını ortaya koydu.
Dünyayı kirleten fosil yakıt devlerinin sponsor olduğu, maden şirketlerinin söz sahibi olduğu, dev gıda şirketlerinin VIP’lerde ağırlandığı zirveler elitlerin çıkarları doğrultusunda hareket eden ritüellere dönüştü. Zirveye Türkiye’den de ülkenin dört bir tarafındaki projelerle ekosistemi tahrip eden, iklim krizini derinleştiren Limak Holding gibi şirketler katıldı. Limak Yönetim Kurulu Başkanı Ebru Özdemir ve holdinge bağlı şirketlerin üst düzey yöneticilerin yanı sıra Kroman Çelik Sanayi A.Ş. ve Doğuş Holding adına üst düzey yöneticiler zirvede yer aldı.
ET DEVİ VIP DAVETLİ
Türkiye’nin yanı sıra dünyanın birçok ülkesinden gelen büyük kirletici şirketlerin temsilcileri, COP30’un “VIP listesine” girdi. Dünyanın en büyük et üreticisi olan ve çok sayıda skandalın odağında bulunan küresel et devi JBS’in sahipleri de bu özel listede yer aldı. Latin Amerika’yı sarsan uluslararası rüşvet soruşturması Lava Jato’dan, Amazon Ormanları’ndaki yasadışı çiftliklerde yetiştirilen hayvanların “aklanmasına” kadar pek çok olayla anılan JBS’in sahipleri Joesley ve Wesley Batista kardeşler, BM İklim Değişikliği Sözleşmesi’ni imzalayan yaklaşık 200 ülkenin yürüttüğü diplomatik müzakerelerin yapıldığı sınırlı alana davet edilen isimler arasına girdi.
SERMAYE İKLİM MASASINDA
Ev sahibi ülkenin belirli sayıda kişiye davetiye verdiği bu özel listede ayrıca Brezilya devlet petrol şirketi Petrobras ile ABD merkezli petrol devi ExxonMobil’in yanı sıra Vale, Samarco ve Sigma gibi madencilik şirketlerinin temsilcileri de bulunuyor. Devasa sera gazı emisyonu nedeniyle iklim değişikliğinde büyük payı olduğu belirtilen sığır endüstrisinin baş aktörlerinden biri olan JBS ve diğer sermaye temsilcilerinin, COP30 zirvesinde sera gazı emisyonlarının düşürülmesine dair görüşmeleri etkileyeceği eleştirileri yapıldı.
