KÖİ borcu Hazine’ye emanet!

Şirketlere cömert davranan iktidar, 2024 yılında Aydın-Denizli Otoyolu Projesi ve Kuzey Marmara Otoyolu projeleri için ilave borç üstlenim taahhüdü verdi. Hazine iki proje için toplamda 794,8 milyon dolarlık borç üstlenim taahhüdü anlaşması imzaladı.

Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı 2024 Yılı Genel Faaliyet Raporu’nda Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından borç üstlenme taahhüdü verilen projelerin ayrıntılarına yer verildi. 2024 yılı içerisinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Aydın-Denizli Otoyolu Projesi kapsamında 389,9 milyon dolar ve Kuzey Marmara Otoyolu-Odayeri-Paşaköy Kesimi (3. Boğaz Köprüsü Dahil) Projesi Sarıyer-Kilyos Tüneli kapsamında 405 milyon dolar tutarında ilave borç üstlenim taahhüdü verildi.

Eylül 2023’te Bakanlık tarafından 107,3 milyon dolar tutarında borç üstlenim taahhüdü verilen Aydın-Denizli Otoyolu Projesi kapsamında 2024 Aralık ayında 389,9 milyon dolar tutarında ilave borç üstlenim taahhüdü imzalandı.

Böylece AKP Batman Milletvekili Ferhat Nasırlıoğlu’nun şirketi Fernas İnşaat tarafından yapılan projeye ilişkin 2021 yılında 869,4 milyon dolar tutarında verilen taahhütle Hazine’nin imzaladığı borç üstlenim taahhüdü anlaşması 1 milyar 366,6 milyon dolar oldu.

Ayrıca 2021 yılında Kuzey Marmara Otoyolu-Odayeri Paşaköy Kesimi için imzalanan 1 milyar 198 milyon dolarlık borç üstlenim taahhüdüne ek olarak, Ekim 2024’te 405 milyon dolarlık daha borç üstlenim taahhüdü anlaşması yapıldı. Projeye ilişkin toplamda 1,6 milyar dolarlık krediye ilişkin borç üstlenim taahhüdü verildi.

MİLYARLARCA DOLAR GARANTİ VERDİLDİ

2024 yılı sonu itibarıyla Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) modeli çerçevesinde yürütülen projeler için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından verilen toplam borç üstlenim taahhüdü tutarı, yaklaşık 17,4 milyar ABD doları oldu. Raporda 2012-2024 yılları arasında 8 projeye borç üstlenme garantisi verildiği kaydedildi.

Hazine’nin borç üstlenim taahhüt verdiği projeler şöyle:

• Avrasya Tüneli Projesi: Toplam proje maliyeti 1,2 milyar dolar. Borç üstlenim taahhüdü verilen kredi miktarı 960 milyon dolar.

• Kuzey Marmara Otoyolu Projesi Odayeri-Paşaköy (3. Boğaz Köprüsü dahil) Kesimi: Projenin toplam maliyeti 3,9 milyar dolar. Borç üstlenim taahhüdü verilen kredi tutarı 1,6 milyar dolar.

• Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit körfez geçişi) Otoyolu: Toplam proje maliyeti 6,3 milyar dolar. Borç üstlenim taahhüdü verilen kredi tutarı 4,9 milyar dolar.

• Kuzey Marmara Otoyolu Kınalı-Odayeri Kesimi: Toplam proje maliyeti 2,1 milyar dolar. Taahhüt verilen kredi tutarı 1,6 milyar dolar.

• Kuzey Marmara Otoyolu Kurtköy-Akyazı Kesimi: Toplam proje maliyeti 3,7 milyar dolar. Borç üstlenim taahhüdü verilen kredi tutarı 2,8 milyar dolar.

• Çanakkale-Malkara Otoyolu (Çanakkale Köprüsü dahil): Toplam proje maliyeti 3,2 milyar avro. Taahhüt edilen kredi miktarı 2,8 milyar dolar.

• Ankara-Niğde Otoyolu: Toplam maliyet 1,2 milyar avro. Borç üstlenim taahhüdü verilen kredi tutarı 1,3 milyar dolar.

• Aydın- Denizli Otoyolu: Toplam maliyeti 1,8 milyar avro. Borç üstlenim taahhüdü verilen kredi tutarı 1,4 milyar dolar.

∗∗∗

ÜSTLENİM TAAHHÜDÜ NEDİR?

Borç üstlenim taahhüdü, projelerde herhangi bir nedenle projenin süresinden önce feshedilerek tesisin devlete devredilmesi halinde, projeyi finanse etmiş olan finans kuruluşlarına yapılacak bakiye ödemelerin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yapılmasını ifade ediyor.