Konteyner onlar için artık kalıcı

Ülke tarihinin en büyük yıkımlarından birinin yaşandığı 6 Şubat depremlerinin üzerinden üç yıl geçti. Bölgede barınma hakkından eğitime, sağlık hakkından çevre ve mülkiyet hakkına kadar birçok sorun yaşanmaya devam ediyor. Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın raporuna göre depremin üçüncü yılında geçici çözümün adeta kalıcı bir yaşam biçimine dönüştü.

Depremden etkilenen 11 ildeki 242 konteyner kentte bulunan toplam 126 bin 583 konteynerde, 360 bin 455 kişi yaşamını sürdürmeye çalışıyor. Bu nüfusun 223 bin 72’si kent içindeki konteynerlerde, 137 bin 383’ü ise kırsaldaki konteynerlerde yaşıyor.

Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu’na göre deprem hasarının en yoğun olduğu Hatay’da 156 bin 953 kişi, 153 konteyner kentte yaşıyor. Hatay’da yaşayanlar bölgede konteyner kentte yaşayanların 43,5’ini oluşturuyor. Hatay'ı 67 bin 664 kişi ile Malatya, 55 bin 264 kişi ile Maraş, 42 bin 456 kişi ile de Adıyaman takip ediyor. Bu dört ildekiler konteynerde yaşayanların yüzde 89’unu oluşturuyor.

Diğer illerde ise durum şöyle:

• Antep: 21 bin 985,

• Elazığ: 6 bin 23,

• Osmaniye: 3 bin 223,

• Urfa: 3 bin 84,

• Kilis: 1 bin 889,

• Diyarbakır: 1 bin 305,

• Adana: 609.

Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın 26 Ocak 2026 tarihli Hasar Tespit Raporuna göre acil yıkılacak, yıkık, ağır hasarlı veya orta hasarlı kategorilerine giren toplam konut sayısı 632 bin 667 olarak belirlendi. Aynı kategoride 108 bin 383 ticarethane ile 22 bin 792 ahır ve samanlık bulunduğu belirtildi. Raporda hasarlı bağımsız bölümlerin sayısındaki değişimin hasar tespit derecesi ve kullanım amacı değişikliklerinden kaynaklandığı ifade edildi.

ÜÇ YILDA 3,6 TRİLYON LİRALIK HARCAMA

Konteynerlerde kalan hak sahipleri için kura çekilişlerinin tamamlandığı konutların anahtar teslim süreçlerinin etaplar halinde devam ettiği kaydedildi. 30 Mayıs 2023 tarihinde başlatılan hak sahipliği sürecinin sonunda, 18 il genelinde konutlar için yaklaşık 359 bin 157, işyerleri için 39 bin 121 ve ahırlar için 12 bin 57 olmak üzere toplam 410 bin 335 hak sahibi kabul edildiği belirtildi.

Raporda 2023-2025 döneminde depremin yol açtığı kayıp ve zararın telafi edilmesi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik kamu kurumlarının tümünde 2025 yılı sonu itibarıyla toplam 3,6 trilyon TL tutarında kamu harcaması yapıldığı belirtildi. 2026 yılı bütçesinde ise afet risklerinin azaltılması, depremlerin yol açtığı hasarların giderilmesi ve deprem bölgesinde yaşayan vatandaşların ihtiyaçları ve depreme dayanıklı şehirlerin inşası için toplam 653 milyar TL kaynak ayrıldı.