Körfez monarşileri istedi, Trump yapıyor: İhvan’ın fişini çekti
Ortadoğu’da ittifaklarını şekillendiren Trump, Washington’ın bir dönem “ılımlı İslamcı” rejimler kurmak için kullandığı İhvan’ın fişini çekti. Trump, İhvan hareketini “Yabancı Terör Örgütü” ilan edeceklerini duyurdu.
Dış Haberler
Ortadoğu’nun ABD-İsrail çıkarları doğrultusunda dizaynı sürerken Washington’ın müttefiki Arap ülkelerinde “terör örgütü” kabul edilen İhvan, bazı ülkelerde siyasi parti olarak faaliyetlerine devam ediyor.
Amerikan Just The News haber platformuna konuşan Trump, Müslüman Kardeşler’i (İhvan) “Yabancı Terör Örgütü” listesine almaya hazırlandıklarını söyledi. Kararın “en güçlü ve etkili şekilde” uygulanacağını belirten Trump, Washington’da nihai belgelerin hazırlandığını açıkladı.
Trump’ın hamlesi, İhvan’ı kendisine düşman gören Arap monarşi müttefikleriyle diplomatik temaslar artarken ABD içinde alınan bir dizi kararın ardından geldi.
TEKSAS’TA BAŞLADI
Teksas’ın Cumhuriyetçi Valisi Greg Abbott, geçen hafta hem Müslüman Kardeşler’i hem de Amerikan İslam İlişkileri Konseyi’ni (CAIR) “Yabancı Terör Örgütü ve Uluslararası Suç Örgütü” olarak tanımıştı. Abbott, karara gerekçe olarak “Müslüman Kardeşler ve CAIR’in şeriatı zorla dayatma ve İslam egemenliğini dünya genelinde kurma hedeflerini” göstermişti.
Abbott’ın kararına “Müslüman karşıtlığı” suçlamasıyla itiraz eden CAIR ise “üyelerinin Anayasa’yla korunan mülk ve ifade özgürlüğünü ihlal ettiği” gerekçesiyle Teksas eyaletine karşı dava açmıştı.
Uluslararası Antisemitizm ve Küresel Politika Araştırmaları Enstitüsü (ISGAP) ise geçen hafta yayımladığı raporda ideolojilerini üniversite kampüslerine ve diğer Amerikan kurumlarına yerleştirerek “Batı toplumunu içeriden dönüştürme planında yolu yarıladığını” iddia etmişti.
RUBIO’YA BASKI
Trump, benzer bir kararı Oval Ofis’teki ilk döneminde 2019’da da değerlendirmiş ancak hayata geçirmemişti. Kongre’nin Cumhuriyetçi ve Demokrat kanadından bazı üyeler, İhvan’ın terör örgütü ilan edilmesi için Bakanlık’ta lobi faaliyetleri yürütüyordu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, ağustos ayında yaptığı açıklamada İhvan’ın listeye alınması üzerinde çalışıldığını, ancak sürecin hukuki detaylar nedeniyle zaman aldığını belirtmişti.
MBS’DEN 1 TRİLYON DOLAR
Batı emperyalizminin yanı sıra AKP iktidarının da bölgedeki en yakın müttefiklerinden biriyken 7 Ekim sonrası bölgede hızlanan ABD-İsrail’in yeni ittifak örgüsü, İhvan’a karşı atılan adımı getirdi. İhvan’ı monarşik rejimleri için en büyük ideolojik ve siyasi tehditlerden biri olarak gören Suudi Arabistan ve BAE gibi ülkelerin artan baskısıyla Trump, İhvan’ın fişini çekmiş oldu.
Ortadoğu’da ittifaklar yeniden şekillenirken son olarak Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, geçen hafta Beyaz Saray’da Trump ile görüştü. Monarşi karşıtı yazılarıyla tanınan Wall Street Journal yazarı Cemal Kaşıkçı’nın İstanbul’da öldürülmesinin öldürülmesi nedeniyle yaşadığı diplomatik izolasyonun ardından bin Selman, 2018’den bu yana ilk kez Washington’a gitti. Taraflar, nükleer enerjiden askeri işbirliğine ve kritik minerallere kadar birçok anlaşmaya imza atarken bin Selman, ABD’ye 1 trilyon dolarlık yatırım sözü verdi.
∗∗∗
MEŞRU AKTÖRDEN TERÖR ÖRGÜTÜNE
Ortadoğu’nun en eski İslamcı örgütlerinden biri olan Müslüman Kardeşler (İhvan el Müslümin), 1928’de Mısır’da Hasan el Benna tarafından kuruldu. İdeolojisini Kuran öğretileriyle temellendiren İhvan, Ortadoğu’dan Afrika’ya dünyanın dört bir yanında İslamcılar tarafından model alındı. Örgüt, El Kaide, IŞİD ve İslami Cihad gibi Selefi cihatçı gruplara da ilham kaynağı oldu.
ARAP BAHARI’NDA DESTEKLEDİ
İhvan, 1950’lerde Batı’nın Sovyetler Birliği’ne yakın iktidarlar oluşmasının önüne geçme stratejisinde ABD’nin antikomünist projesinin bir aracı haline geldi. ABD’nin BOP kapsamında Ortadoğu’da “siyasal İslamcı” rejimler kurulması için “meşru bir aktör” olarak destek verdiği İhvan, 2011 yılındaki “Arap Baharı’nın” merkezinde yer aldı.
Ancak Mısır’da 2012’de demokratik seçimle işbaşına gelen İhvancılar yalnızca bir yıl iktidarda kalabildi. Ülkeyi şeri kurallarla yönetmeye çalışan Muhammed Mursi, 2013’te Abdulfettah el Sisi’nin darbesiyle devrildi.
BİRÇOK ÜLKEDE YASAKLANDI
Bu durum İhvan’ı “varoluşsal tehdit” olarak gören Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) gibi ABD’nin asırlık müttefiklerinin desteğiyle hız kazanan bir karşı devrime dönüştü.
İhvan’ın faaliyetleri ilk olarak 2003’te Kafkaslar’daki bağlantıları nedeniyle Rusya’da yasaklandı. Suriye ve Mısır 2013’te, 3 Körfez ülkesi Suudi Arabistan, Bahreyn ve BAE de 2014’te İhvan’ı “terör örgütü” ilan etti. Arap Baharı’nın başladığı Tunus’ta 2023’te İhvan’ın ülkedeki kolu olan En Nahda’nın tüm faaliyetleri yasaklandı, lideri Raşid el Gannuşi tutuklandı. Ürdün, Nisan 2025’te İhvan’ın tüm faaliyetlerini yasakladı.
Katar ve Libya’daki Trablus yönetimleri İhvan’a desteğini sürdürüyor. AKP iktidarı ise son yıllara kadar İhvancı çizgide ilerlerken son dönemde Mısır’da Sisi yönetimi ve Libya’nın doğusundaki Bingazi ile ilişkileri ilerletme adımları atıyor.
