“Köy Enstitüleri’nin ruhunu İzmir’den yaymaya başlayacağız”
Birgün Birgün Birgün Birgün
İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Köy Enstitüleri’nin 79’uncu kuruluş yıldönümünde Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği’nin (YKKED) gerçekleştirdiği Aydınlanma Onur Ödülü Törenine katıldı. Aydınlanma Onur Ödülü’nün Muzaffer İlhan Erdost’a verildiği törende konuşan Başkan Soyer, “Köy Enstitüleri ruhunu İzmir’den başlamak üzere yeniden dünyaya getireceğiz. Köy enstitülerini zamanımızın gereksinimlerine göre yeniden yapılandırarak, onların verdiği işlevleri bir kere […]

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, Köy Enstitüleri’nin 79’uncu kuruluş yıldönümünde Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği’nin (YKKED) gerçekleştirdiği Aydınlanma Onur Ödülü Törenine katıldı.

Aydınlanma Onur Ödülü’nün Muzaffer İlhan Erdost’a verildiği törende konuşan Başkan Soyer, “Köy Enstitüleri ruhunu İzmir’den başlamak üzere yeniden dünyaya getireceğiz. Köy enstitülerini zamanımızın gereksinimlerine göre yeniden yapılandırarak, onların verdiği işlevleri bir kere daha ete kemiğe büründüreceğiz. Seçimden önce de vadettiğim gibi, açacağımız İzmir Tarım Üniversitesi ve ona bağlı tarım okullarıyla köy enstitülerinin ruhunu İzmir’den yaymaya başlayacağız. Bu ruh, Türkiye’mizin dört bir yanında yeniden yeşerecek” dedi.

“HER ŞEY ÇOK FARKLI OLURDU”

Törende konuşan İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç Soyer, “Bu topraklarda nice fikir doğdu, hayata geçti. Kimisi yaşıyor, kimisi çoktan unutuldu. Bir de ortadan kaldırılsa bile, ruhları ve tüm ilham kaynaklarıyla aramızda yaşayan düşünceler, atılan tohumlar var. Hiç şüphesiz ki bunların başında Köy Enstitülerimiz geliyor. Kuruluşunun 79. yılında Köy Enstitüleri işte bu nedenle halen daha gündemimizde. Daha öncesinde pek çok uzmanın dile getirdiği gibi, Köy Enstitüleri kapatılmasaydı eğer, bugün her şey çok farklı olurdu” ifadelerini kullandı.

“TÜRKİYE’YE ÇİFTÇİLERİMİZ YÖN VERECEKTİ”

“Peki, Köy Enstitüleri yaşasaydı bugün farklı olacak şeyler tam olarak neydi?” diye soran Soyer, “Bir akademisyen olarak değil ama bir yerel yönetici olarak size bu konudaki düşüncelerimi madde madde aktarmak istiyorum. Her şeyden evvel, kırsalda ve şehirlerde yaşayan insanlarımız birbirini çok daha iyi tanıyacaktı. Zira bu enstitüler, Anadolu’daki kadim bilginin, modern, akademik bilgiyle bir sentezini yapacaktı. Şehirde yaşayanlar köylünün sorunlarını, köylü de şehirdeki vatandaşlarımızın beklentilerini daha iyi anlayacaktı. Böyle olunca, tarım politikalarına yalnızca tarım tekellerinin lobi faaliyetleri değil, aynı zamanda Türkiye’nin kendi öz tarım kültürü ve çok daha örgütlü olan çiftçilerimiz yön verecekti. Nereye baksak, en verimli, en doğru neyi üretmemiz gerektiğini çok daha iyi bilecektik. Bu sayede yerel tohumlarımızı koruyacak, ithal, hibrit tohumlara mahkûm kalmayacaktık” diye konuştu.

“KENDİ KENDİNİ DOYURAN BİR HALK OLACAKTIK”

Köy Enstitüleri yaşasaydı, kırsal nüfusun bu denli azalmayacağını ifade eden Soyer sözlerine şöyle devam etti:

“Patatesi, buğdayı, samanı, tarım için gerekli olan girdileri ithal etmek zorunda kalmayacaktık. Soğan 10 lira olmayacaktı! Özetle, kendi kendini doyuran ve doğduğu yerde doğan bir halk olacaktık. Bugün Köy Enstitüleri kapatılmış olsa da, biz köy enstitüleri ruhunu İzmir’den başlamak üzere yeniden dünyaya getireceğiz. Köy enstitülerini zamanımızın gereksinimlerine göre yeniden yapılandırarak, onların verdiği işlevleri bir kere daha ete kemiğe büründüreceğiz. Seçimden önce de vadettiğim gibi, açacağımız İzmir Tarım Üniversitesi ve ona bağlı tarım okullarıyla Köy Enstitülerinin ruhunu İzmir’den yaymaya başlayacağız. Bu ruh, Türkiye’mizin dört bir yanında yeniden yeşerecek.”

YAZIYLA SÜREN ÖMÜR

Yeni Kuşak Köy Enstitülüler Derneği (YKKED) 2003 yılından beri Köy Enstitüleri’ne katkı sağlamış aydınlara, sanatçılara her 17 Nisan’da “Aydınlanma Onur Ödülü” veriyor. Ödülün bu yılki sahibi Muzaffer Erdost, 18 Eylül 1931’de Tokat Artova’da dünyaya geldi. Liseye Sivas’ta başladı ve öğrenimini Çorum’da tamamladı. Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi’ni 1956 yılında tamamladı ve veterinerliği sadece askerde yaptı. Erdost, lise ikinci sınıftayken Sivas’ta çıkan “Ülke” adlı gazetede, ilk yazısı olan Kemalettin Kamu ile ilgili bir incelemeyi yayımlayarak yazarlık yaşamına başladı. Fakülteye başladığında “Seçilmiş Hikâyeler” dergisinde öyküleri, “Ufuklar” dergisinde şiirleri ve yazıları, ardından “Yücel” dergisinin genç şairler bölümünde şiirleri yayımlandı. Fakülte son sınıftayken “Pazar Postası” dergisinin yazı işleri müdürü olarak çalışmaya ve yazılar yazmaya başladı. Erdost, üniversite öğrenimi sonunda, yaşam boyu yapacağı gazetecilik ve yayıncılığı seçti ve kitabevi işletti. Lise öğrenciliğinden günümüze edebiyatla, şiirle, sanatla yaşadığı, tanık olduğu dönemlerin toplumsal sorunlarını emek ve demokrasi penceresinden yorumlayarak yaşadığı yıllara onurla aktardı.

KÖY ENSTİTÜLERİ

1935 yılında yapılan sayıma göre, Türkiye nüfusunun yüzde 80’i okuma yazma bilmiyordu. Mevcut 40 bin köyün 31 bininde okul yoktu. Köylere ulaşım sağlamak, okul kurmak, öğretmen göndermek çok zordu. Büyük şehirlerden Anadolu’nun köylerine uzanacak bir eğitim sisteminin arayışları ve uygulama çabaları, Milli Eğitim Bakanı Saffet Arıkan ile Hasan Âli Yücel’in dönemlerinde köy enstitülerine kadar uzanıyor. Cumhuriyeti yaşatma ve bu topraklarda yeni bir insan tipi yetiştirme amacıyla öncelikle 1936’da köy eğitmen kursları açıldı. 17 Nisan 1940’ta ise dönemin İlköğretim Genel Müdürü İsmail Hakkı Tonguç önderliğinde köy enstitüleri kuruldu ve köyden alınan çocukların eğitilip tekrar köye yollanarak halkın bu geniş kesiminin aydınlanması hedeflendi. 1946’da dış ve iç baskılarla yavaşlayan süreç sonunda 1954’te yirmi bir enstitü kapatıldı. Köy eğitmen kursları ve Köy Enstitüleri sayesinde 1946 – 1947 ders yılı başına kadar 7 bin köyde okul açıldı; 8 bin 500’den fazla eğitmen ve 210 binden fazla öğrenci yetiştirildi.

Yazarın Diğer Yazıları
Yorumlarınız