Kriz sadece maaşları ödemeye gelince

Gökay BAŞCAN

Ekonomik krizin tüm faturası işçinin sırtına yüklenirken servetlerini büyüten şirketler, yatırımlarını sürdürüyor. “Ya yarım maaş kabul edin ya da işten çıkarma olacak” tehditleriyle yüzler işçiyi tehdit eden Yeni Anadolu Madencilik, 70 milyon TL değerinde 3 yeni tesisi için başvuru yaptı.

Manisa Soma’da faaliyet gösteren Yeni Anadolu Madencilik’te ekonomik krizin derinleştiği, şirketin iflas etme noktasına geldiği uzun süredir tartışma konusu. Şirket ağustos ayında, Soma’daki maden ocağında çalışan madencilere maaşların yarısını yatıracağını ve yakın bir sürede küçülmeye gideceğini duyurdu. İşyerindeki yetkili sendika Türkiye Maden İşçileri Sendikası (Maden-İş) ile yaptığı görüşmede şirketin zarar ettiğini ifade eden yöneticiler, işçilerden ‘fedakarlık yapmalarını bekleyerek’ şu an yarısını yatırdıkları maaşın tamamını en kısa zamanda vereceklerini söyledi.

YATIRIMA PARA VAR

İşçilerin alın teriyle kazandığı 3 kuruş paraya göz diken ve fedakarlık bekleyen şirket bir yandan yeni yatırımlarını sürdürüyor. Daha 2 ay önce "İşçilerin maaşının yarısını ödeyebiliriz" diyen şirket, son 1 buçuk ay içerisinde toplam bedeli 71 milyon 370 bin TL olan üç yeni proje için hareket geçti. İlk olarak 27 Ağustos’ta Amasya Suluova’da kömür ocağı işletmesi için çevresel etki değerlendirme (ÇED) süreci başlatan şirket, proje bedelini ise 9 milyon 350 bin TL olarak belirledi. 24 saat boyunca çalıştırılması planlanan ocakta her vardiyada 20 kişi olmak üzere toplam 60 işçi çalışacak. Yılda 100 bin ton kömür çıkartılacak. Yine aynı tarihte aynı ilde ancak bu kez Merzifon’da kurulacak kömür ocağı işletmesinin proje bedeli de 9 milyon 350 bin TL. Yine ocakta 60 işçi çalışacak ve yılda 100 bin ton kömür çıkartılacak.

MİLYONLAR HARCANACAK

Son olarak önceki gün başvuru yapılan üçüncü proje ise işçilerin işsiz kalmak tehdit edildiği Soma’da. Şirket 52 milyon 670 bin TL bedel belirlediği proje kapsamında, kömür kırma-eleme tesisi ile lavyar torbalama tesisi yapmak istiyor. Yine işletme ve tesiste üç vardiyada toplam 173 kişinin istihdam edilmesi planlanıyor.

İşçinin maaşını yarısını vermeyi taahhüt ederek istifaya zorlayan, şirketin iflas aşamasında olduğunu belirterek sendikalara baskı yapan Yeni Anadolu Madencilik’in böylece sadece son 1 buçuk ayda milyonlarca TL harcayacağı ortaya çıktı.

∗∗∗

TKİ-MAPEG-YENİ ANADOLU ÜÇGENİ

Firmanın yönetim kurulunda ise tanıdık isimler var. Dört ay önce Şirketin Yönetim Kurulu Başkanlığına Türkiye Kömür İşletmeleri (TKİ) Genel Müdür Yardımcısı Mehmet Uygun atandı. Uygun, Yönetim Kurulu Başkanı olarak atanmasıyla birlikte 2014’te 301 madencinin yaşamını yitirdiği Soma Katliamı’nın yaşandığı maden ocağının başına geçmiş oldu. TKİ Genel Müdür Yardımcısı görevinden Yeni Anadolu Madencilik Yönetim Kurulu Başkanlığına atanan Uygun, katliamın yaşandığı 2014’te TKİ Sağlığı ve Güvenliği Dairesi Başkanlığı yapıyordu. Öte yandan Uygun’un Yönetim Kurulu Başkanlığı koltuğunu devraldığı isim de yabancı değil. Şirketin uzun yıllar boyunca yönetim kurulu başkanlığını üstlenen Arslan Narin’in, görevini uyguna devretmesinin ardından geçtiği yeni koltuk Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) oldu. Şu an MAPEG Genel Müdürü olarak görev yapan Narin, 25 Temmuz 2023’te ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’nda Bakan Müşaviri olarak göreve başlamıştı.