Krizin adı ‘geri çağrılma’
24 Kuomintang milletvekili için yapılacak görevden alma oylaması öncesi Tayvan’da tansiyon yüksek. ABD ile Çin arasında güç kavgasına neden olan adadaki ‘geri çağırma’ krizinde Pekin yanlısı partiler hedefte.
Dış Haberler
Tayvan’da 26 Temmuz’da yapılacak kapsamlı geri çağırma (recall) oylamaları, ülkedeki siyasi dengeleri sarsabilir. Kampanyanın hedefinde, meclis çoğunluğunu elinde tutan Çin yanlısı olarak görülen Kuomintang (KMT) milletvekilleri var. 24 KMT milletvekilinin koltuğunu kaybetme ihtimali, hem Tayvan iç siyasetini hem de Tayvan-Çin ilişkilerini etkileyebilecek kritik bir eşik olarak görülüyor.
Oylama yaklaşırken, başkent Taipei dahil olmak üzere birçok şehirde mitingler düzenleniyor. Geri çağırma kampanyası, iktidardaki Demokratik İlerici Parti (DPP) ve sivil toplum örgütleri tarafından desteklenirken karşıt gösteriler KMT tarafından organize ediliyor.
DEMOKRASİ SAVUNUSU MU, SİYASİ PLAN MI?
Süreç, Ocak 2024 seçimlerinde DPP’nin cumhurbaşkanlığını kazanmasına rağmen, mecliste çoğunluğu elde edememesiyle başladı. 113 sandalyeli yasama meclisinde KMT ve müttefiki Tayvan Halk Partisi (TPP), 62 sandalye ile üstünlük kurdu. DPP ise 51 sandalye kazandı. Muhalefet bloku, hükümetin savunma bütçesini kesti, yasama yetkilerini artırdı ve yürütmeyi kilitleyen hamlelerde bulundu. Bu, toplumda “Çin yanlısı bir blok” algısını güçlendirdi. DPP destekçileri ile sivil toplum örgütleri, anayasanın verdiği yetkiyle 24 milletvekili için görevden alma kampanyası başlattı.
Geri çağırma yasasına göre, seçmenlerin %1’inin teklifiyle başlayan süreçte, %10 imzayla oylama hakkı doğuyor. Oylamanın geçerli olması için ise oy verenlerin dörtte birinin "görevden alınsın" demesi gerekiyor. Eğer halk “görevden alınsın” derse, koltuk boşalıyor ve 60 gün içinde özel seçim yapılıyor.
PEKİN YAKINDAN İZLİYOR
Çin devlet medyası geri çağırmaları, DPP’nin “yeşil diktatörlük” aracı olarak niteledi. Çin, KMT’ye destek mesajları yayınladı. Geri çağırmalar, sadece KMT’li vekillerle sınırlı değil. Hsinchu Belediye Başkanı ve TPP üyesi Ann Kao da görevden alınma riskiyle karşı karşıya. Yolsuzluk nedeniyle mahkûm edilen Kao’nun durumu, kampanyanın yolsuzluk karşıtı yönünü de gündeme taşıdı.
