birgün

14° AÇIK

DÜNYA 13.10.2021 09:22

Krizle mücadele değil, para aşkı

AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Paris İklim Anlaşması’nı Fransa, Almanya, İngiltere ve iki kalkınma bankası ile yapılan görüşmelerde mali destek garantisi teklif edilmesinin ardından onayladı.

Krizle mücadele değil, para aşkı

Karl Mathiesen

Almanya, Fransa, İngiltere ve iki kalkınma bankası Ankara ile anlaşmaya vardı. Türkiye’nin bu hafta Paris İklim Anlaşması’nı onaylaması, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın hükümetine Fransa, Almanya, İngiltere ve iki kalkınma bankası ile yapılan görüşmelerde mali destek garantisi teklif edilmesinin ardından geldi.

Ankara Parlamentosu, 2015 yılında imzalanan ve küresel ısınmayı sınırlayabilmek için yapılan uluslararası anlaşmaya katılım için gerekli olan son adımı atmayı yıllarca reddederken, anlaşmayı geçen Çarşamba gecesi geç saatlerde onayladı.


Görüşmenin yönlerini açıklayan iki kişiye göre anlaşma, Ankara ile Fransa, Almanya ve Dünya Bankası’nın Uluslararası Finans Kurumu ve Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası yetkilileri arasında yaşanan emisyonları temizlemek için Türkiye’ye mali destek sağlanması çerçevesinde gerçekleşti. Görüşülen iki kişi finans kaynağının, Ankara hükümeti ile görüşmeye katılan hükümetler tarafından mı yoksa kalkınma bankaları tarafından mı karşılanacağını söylemedi. Konu hakkında görüşülen biri, anlaşmanın detaylarının “zamanı geldiğinde” açıklanacağını belirtti.

İngiltere ise anlaşmayı imzalayan taraf olmazken müzakerelere dâhil oldu. Almanya Çevre Bakanı Jochen Flasbarth Türkiye’nin anlaşmaya dâhil olmasını “Türk meslektaşlarımızla uzun ve yoğun bir işbirliği içinde olduğum çok önemli bir adım” olarak açıkladı.

Türkiye Çevre Baknı Murat Kurum, geçtiğimiz Cumartesi günü Birleşmiş Milletler İklim Değişikli (COP26) Başkanı İngiliz Alok Sharma, Fransa Ekolojik Dönüşüm Bakanı Barbara Pompili ve Flasbarth ile görüştü.

Dünya Bankası Sözcüsü ise “Türkiye Paris Anlaşması’nı onaylamayı seçtiği için Türkiye’yi desteklemekten memnun olduğunu, ancak bu amaçla Dünya Bankası fonlarının taahhüt edilmesinin doğru olmadığını” söyledi.

Türkiye, 1992 Birleşmiş Milletler İklim Sözleşmesi şartları altında gelişmekte olan ülke olarak kabul edilmek için yıllarca süren kampanya ile anlaşmayı tamamlamaktan kaçındı. Türkiye’nin gelişmekte olan ülke olarak kabul edilmesi Türkiye’yi belirli iklim fonlarından pay almaya uygun hale getirecek.
Ancak Türkiye’nin şu anki statüsü, ülkelerin kendisine mali katkı ödemekten muafiyet teklif ettiği, ancak resmi olarak gelişmiş ülkeler grubunun bir parçası olduğu bir belirsizlik içerisinde.

Türkiye’nin onay bildirisi, Türkiye’nin Paris Anlaşması’nı “gelişmekte olan bir ülke” olarak uygulanacağını söyledi.

Ancak görüşülen kişilerden birisi Avrupa hükümetleri ve bankalarının, Türkiye’nin sözleşme kapsamındaki statüsünün, Ankara ile çıkmaz yaşadıkları statü olarak kalacağını ve değişmeyeceğini söylediklerini aktardı.

Almanya, Türkiye ile anlaşma görüşmeleri 2017’ye dayanmakta. Ancak ABD’nin Paris Anlaşması’ndan çekilmesi dolayısıyla Erdoğan, üç haftadan biraz daha fazla süre kalan ve Glasgow’da gerçekleştirilecek olan COP26 iklim müzakereleri öncesinde büyük güçler tarafından yapılan baskıların odağında değildi. Ancak Joe Biden yönetiminin bu yıl anlaşmaya yeniden katılmasıyla Türkiye, anlaşmayı onaylamayan tek G20 ekonomisi konumundaydı. Şu anda anlaşmayı imzalamayan sadece Yemen, Libya, Irak, İran ve Eritrea kaldı.

***

DOĞANIN DEĞİL, DOLARIN YEŞİLİ İÇİN

Kuraklık, yangın, hortum, sel felaketlerinin gündemden düşmediği ülkede, iklim krizi AKP’nin yeni aklına geldi. Paris İklim Anlaşması’na taraf olan AKP iktidarı şimdi Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın adını ‘ Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ olarak değiştirdi. Önceki akşam konuya ilişkin açıklama yapan AKP’li Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “İklim değişikliği ve göç konusunda hayata geçirmeyi kararlaştığımız yeni yapısal düzenlemelerin müjdesini milletimizle paylaşmak istiyoruz. Çevre ve Şehircilik Bakanlığımızın ismini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı olarak değiştiriyoruz. Bu bakanlığımıza bağlı olarak İklim Değişikliği Başkanlığı kuruyoruz" ifadelerini kullandı.

Ülkenin dört bir tarafını sermayeye peşken çeken AKP iktidarının iklimle mücadele konusunda samimiyetsiz. 5 yıldır Paris İklim Anlaşması’na taraf olmayan AKP’yi sıcak para sevdası heyecanlandırdı. Fon ihtimalleri üzerinden harekete geçen hükümet, önce Paris Anlaşması’na taraf oldu ardından anlaşmayı imzaladı. Türkiye’ye ilk fon Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası ‘ndan (EBRD) geldi. EBRD, Türkiye için 500 milyon euroluk Yeşil Enerji Finansman Fonu (GEFF) hazırladı.

AYNI GÜN SKANDAL DÜZENLEME ONAYLANDI

Öte yandan Paris’in Meclis’ten onayladığı akşam ülkeyi nükleer atık çöplüğüne çevirecek iki düzenleme daha yasallaştı. Elektrik Mühendisleri Odası’nda yapılan açıklamada, düzenlemenin veto edilmesi gerektiği belirtilirken şu ifadeler kullanıldı. "Paris İklim Anlaşması’nın TBMM’de onaylandığı gece ‘çevre için büyük bir adım atıldığı’ iddiasıyla yaratılan algının perde arkasında, Türkiye’yi nükleer atık çöplüğüne çevirebilecek iki düzenleme daha yasalaştırılmıştır" denildi.

Politico.eu’dan çeviren Umut Serdaroğlu