Lüksten bilime sıra gelmedi
2025 TÜBİTAK verileri, AKP’nin politikalarına ayna tuttu. 2016’da yüzde 8 olan kamunun ar-ge harcamaları içindeki payı yüzde 4,9’a, 2016’da yüzde 42 olan üniversitelerinin ar-ge harcamalarının oranı ise yüzde 30’a kadar düştü.
Mustafa Bildircin
mustafamertbildircin@birgun.netYurttaşı dışarıda bırakan lüks ve şatafat ile anılan AKP iktidarında bilim de arka plana itildi. Arge harcamalarında kamunun payı giderek eriyerek yüzde 5’in altına indi. Kamunun arge yatırımlarındaki payındaki azalmaya karşı özel sektörün ar-ge harcamalarının artması dikkati çekti. Eylül 2025’te açıklanan verilere göre, özel sektörün ar-ge harcamaları AKP iktidarındaki en yüksek seviyeye ulaştı.
KAMUNUN PAYI ERİYOR
TÜİK ve TÜBİTAK’tan 25 Eylül 2025 tarihinde edinilen verilere göre, Türkiye’de toplam 377 milyar 542 milyon TL’lik ar-ge harcamasına imza atıldı. Toplam 377,5 milyar TL’lik arge harcamasının 245,7 milyar TL’si özel sektörün ar-ge harcamalarından oluştu.
Veriler, AKP iktidarının bilime bakışına da ayna tuttu. Buna göre, 2016’da yüzde 8 olan kamunun ar-ge harcamaları içindeki payı giderek eridi. 2016’da yüzde 8, 2017’de yüzde 7,8 olan ar-ge harcamaları içinde kamunun payı, 2018-2023 döneminde yıllara göre şöyle sıralandı:
• 2018: Yüzde 7,4
• 2019: Yüzde 5,3
• 2020: Yüzde 5,4
• 2021: Yüzde 4,5
• 2022: Yüzde 4,8
• 2023: Yüzde 4,9
Kamunun giderek azalan ar-ge harcamalarındaki payına karşı özel sektörün payı yıllar itibarıyla tırmandı. 2016’da yüzde 49,6 olan özel sektörün ar-ge harcamalarındaki payı, Eylül 2025 tarihinde güncellenen verilere göre, yüzde 65,1’e kadar çıktı.
ÜNİVERSİTELER PAYI AZALIYOR
Yükseköğretimdeki ar-ge harcamalarının oranında yaşanan değişim de TÜİK ve TÜBİTAK’ın raporlarına yansıdı. 2016’da yüzde 42,5 olan üniversitelerin ar-ge harcamalarının Türkiye’deki toplam ar-ge harcaması içindeki payının, yüzde 30’a düştüğü belirtildi.
