Maden ve sanayi suları çekti: Santrallar atık saçtı!

Termik santrallar ve madenler doğayı, insan hayatını ve hayvanların sağlığını tehdit ediyor. Pek çok ülke termik santrallerden vazgeçmesine rağmen Türkiye’de bu santrallerın çalışmaya devam etmesinde ısrarcı.

Ülke genelinde işletmede 57 kömür ve linyit yakıtlı termik santral bulunuyor. Planlanan kömür ve linyit yakıtlı termik santral sayısı ise 17. Santrallar sadece doğayı ve sağlığı yok etmekle kalmıyor tehlikeli atık da üretiyor. Verilere göre, 2024'te belediye, maden ve sanayinin kullandığı su miktarı yüzde 5 arttı. En fazla atık suyu ise termik santraller deşarj etti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) 2024 yılına ait Su ve Atıksu İstatistikleri’ni yayımladı. Verilere göre belediyeler, imalat sanayi iş yerleri, termik santraller, organize sanayi bölgesi (OSB) müdürlükleri, maden işletmeleri ve köyler tarafından 2022 yılında su kaynaklarından toplam 19,2 milyar metreküp su çekilirken, bu rakam 2024'te 20,3 milyar metreküpe çıktı. Yani sanayi ve madenler tarafından kullanılan su miktari yüzde 5 arttı.

YÜZDE 75'İ DENİZE BIRAKILDI

2024 yılında çekilen suyun yüzde 54,6’sı denizden, yüzde 23,6’sı yeraltı sularından ve yüzde 21,8’i yüzey sularından olmak üzere toplam yüzde 45,4’ü tatlı su kaynaklarından temin edildi. Denizden çekilen suyun yüzde 93,8’i soğutma amaçlı kullanıldı.

Tatlı su kaynaklarından çekilen suyun yüzde 81’i belediyeler, yüzde 7,3’ü imalat sanayi işyerleri, yüzde 5,8’i maden işletmeleri ile OSB müdürlükleri, yüzde 4,3’ü köyler ve yüzde 1,6’sı termik santraller tarafından temin edildi. Verilere göre, 2024 yılında belediyeler, imalat sanayi işyerleri, termik santraller, OSB müdürlükleri, maden işletmeleri ve köyler tarafından doğrudan alıcı ortamlara toplam 17,2 milyar metreküp atıksu deşarj edildi. Deşarj edilen toplam atıksuyun yüzde 50,2’si yani yaklaşık 8,5 milyar metreküp atıksu termik santraller tarafından deşarj edildi.

Atıksuların yüzde 13,8’i imalat sanayi işyerleri, yüzde 1,7’si OSB müdürlükleri, yüzde 1,6’sı maden işletmeleri tarafından doğrudan alıcı ortamlara deşarj edildi. Doğrudan alıcı ortamlara bırakılan atık suyun yüzde 75,9’u denizlere, yüzde 19,5’i akarsulara, yüzde 1,1’i barajlara deşarj edildi.

KİŞİ BAŞI KULLANIM 255 LİTRE

Verilere göre ayrıca, belediyeler tarafından içme ve kullanma suyu şebekesine çekilen kişi başı günlük ortalama su miktarı 255 litre olarak hesaplandı. Üç büyük şehirde ise çekilen kişi başı günlük ortalama su miktarının İstanbul için 203 litre, Ankara için 270 litre ve İzmir için 215 litre olduğu tespit edildi. Belediyeler tarafından kanalizasyon şebekesi ile deşarj edilen kişi başı günlük ortalama atıksu miktarı 210 litre olarak hesaplandı. Üç büyük şehirde ise günlük kişi başı ortalama atıksu miktarının İstanbul için 291 litre, Ankara için 209 litre ve İzmir için 186 litre olduğu tespit edildi.