Mansplaining ne demek? Bir kişinin mansplaining yaptığı nasıl nasıl anlaşılır?

Mansplaining, erkeklerin kadınlara üstten bakan, küçümseyici ve öğretici bir üslupla konuşmaları, genellikle kadınların zaten bildiği veya uzmanı olduğu konularda gereksiz açıklamalar yapmaları anlamına gelir.

Bu kelime, "man" (erkek) ve "explaining" (açıklamak) kelimelerinin birleşiminden türemiştir ve toplumsal cinsiyet temelli iletişim problemlerinden birini tanımlar. Mansplaining, özellikle iş hayatında, akademik ortamlarda ve sosyal etkileşimlerde sıkça karşılaşılan bir durumdur.

Peki, mansplaining nasıl ortaya çıktı, neden bu kadar yaygın ve bu sorunun önüne nasıl geçilebilir? İşte tüm detaylar:

MANSPLAİNİNG KAVRAMININ ORTAYA ÇIKIŞI

Mansplaining kavramı, Amerikalı yazar Rebecca Solnit’in 2008 yılında yazdığı "Men Explain Things to Me" (Erkekler Bana Bir Şeyler Açıklıyor) adlı makalesinden sonra popülerleşti.

Makalesinde Solnit, bir partide tanıştığı bir adamın, onun uzmanlık alanı olan bir kitabı hakkında bilgiçlik taslayarak konuşmasını ve kitabı yazanın kendisi olduğunu fark etmeden ona konuyu anlatmaya çalışmasını ele almıştı. Bu olay, birçok kadının benzer deneyimler yaşadığını ortaya çıkardı ve mansplaining kavramı kısa sürede yaygınlaştı.

MANSPLAİNİNG ÖRNEKLERİ NELERDİR?

Mansplaining, farklı alanlarda kendini gösterebilir:

İŞ HAYATINDA MANSPLAİNİNG

İş ortamında kadınların bilgisi veya uzmanlığı görmezden gelinerek, erkekler tarafından fazla açıklamalar yapılması veya fikirlerinin küçümsenmesi sıkça görülen bir mansplaining örneğidir.

Örnek:

• Bir kadın mühendis, teknik bir konu hakkında konuşurken bir erkek meslektaşının "Aslında bu sistem böyle çalışıyor, ama senin anlaman için basitleştirerek anlatayım." demesi.
• Bir kadın yöneticinin verdiği fikrin önemsenmeyip, bir erkek çalışan aynı şeyi söylediğinde daha fazla dikkate alınması.

AKADEMİK ORTAMDA MANSPLAİNİNG

Kadın akademisyenler, erkek meslektaşları veya profesörler tarafından sık sık konularında uzman değilmiş gibi muamele görebilirler.

Örnek:

• Bir kadın doktorun hastasına durumu açıklamasına rağmen, hastanın yanında bulunan bir erkeğin (eş, baba, erkek kardeş) ona konuyu "daha iyi" açıklamaya çalışması.
• Kadın bir araştırmacının çalışmasını anlatırken, daha az deneyimli bir erkek akademisyenin ona konuyu "daha iyi" anlatmaya kalkışması.

GÜNLÜK HAYATTA MANSPLAİNİNG

Mansplaining, sadece profesyonel alanlarla sınırlı değildir; gündelik hayatta da sıkça görülür.

Örnek:

• Kadın bir sürücüye, araba kullanmayı iyi bilen bir erkek tarafından gereksiz tavsiyeler verilmesi.
• Kadınların kişisel deneyimleri hakkında konuşurken, bir erkeğin "Aslında öyle değil" diyerek konuyu açıklamaya çalışması.

MANSPLAİNİNG HER ZAMAN BİLİNÇLİ Mİ YAPILIR?

Çoğu zaman mansplaining yapan kişi, bunu bilinçsizce yapar. Toplumsal cinsiyet rollerinden kaynaklanan alışkanlıklar nedeniyle erkekler, kadınlara gereksiz ve küçümseyici açıklamalar yapma eğiliminde olabilirler.

MANSPLAİNİNG YALNIZCA ERKEKLER TARAFINDAN MI YAPILIR?

Genellikle evet, ancak kadınlar da bazen mansplaining yapabilir. Ancak, bu kavram toplumsal güç dinamikleri nedeniyle genellikle erkeklerin kadınlara yönelik tutumlarını tanımlamak için kullanılır.

MANSPLAİNİNG İLE PATRONLUK TASLAMAK ARASINDA FARK VAR MI?

Evet. Bir otorite pozisyonunda olan biri, çalışanlarına bilgi vermek zorundadır. Ancak mansplaining, bir kadına küçümseyici bir şekilde bilgi vermek ve onu yetersiz görmekle ilgilidir.

MANSPLAİNİNG YAPAN BİRİNE NASIL TEPKİ VERİLMELİ?

Eğer biri size mansplaining yapıyorsa şu yöntemleri deneyebilirsiniz:

• "Bunu zaten biliyorum, ama teşekkürler." diyerek kibarca tepkinizi gösterin.
• "Bu konunun uzmanıyım, açıklamana gerek yok." diyerek net sınırlar çizin.
• "Sana sormadım, zaten biliyorum." diyerek durumun farkında olduğunuzu belli edin.

MANSPLAİNİNG İLE BİLGİ PAYLAŞIMI ARASINDAKİ FARK NEDİR?

Bilgi paylaşımı, karşılıklı saygıya dayalıdır ve küçümseme içermez. Mansplaining ise karşı tarafın bilgisini küçümseyerek yapılan gereksiz açıklamalardır.

MANSPLAİNİNG’İ ÖNLEMEK İÇİN NELER YAPILABİLİR?

Mansplaining’in önüne geçmek için hem erkeklerin hem de kadınların farkındalığını artırması gerekir. İşte bazı öneriler:

Kadınların bilgi ve uzmanlıklarına saygı duyun.

• Karşınızdaki kişiye açıklama yapmadan önce, gerçekten ihtiyacı olup olmadığını sorun.
• Kadınları sürekli düzeltme veya onlara açıklama yapma ihtiyacı hissediyorsanız, neden böyle düşündüğünüzü sorgulayın.
• Kadınların seslerini kesmeden dinleyin ve görüşlerini dikkate alın.
• İş hayatında kadınların fikirlerini destekleyin ve sözlerini ciddiye alın.

Mansplaining, toplumsal cinsiyet eşitsizliğini pekiştiren, kadınların özgüvenini ve sesini bastıran bir iletişim sorunudur. Ancak farkındalık arttıkça, bu tür davranışların azalması mümkündür.

Eğer birine açıklama yapmadan önce şu soruyu sorarsanız mansplaining’den kaçınabilirsiniz: "Bu konuda gerçekten bilgiye ihtiyacı var mı?"

Siz de mansplaining ile ilgili düşüncelerinizi yorumlarda paylaşabilir, deneyimlerinizi aktarabilirsiniz!