Münferit değil sistematik

Dünya genelinde milyonlarca çocuk; sokaklarda, okullarda hatta en güvenli yer olması gereken evlerinde şiddet ve istismarla karşı karşıya. ABD’de her yıl yüz binlerce çocuk resmi kayıtlara istismar mağduru olarak girerken Hindistan’da çocukların yarısından fazlası yaşamında en az bir kez cinsel istismara uğradığını söylüyor. Güney Afrika’da yalnızca geçtiğimiz yıl 26 binden fazla vaka bildirildi. Türkiye’de de tablo diğer ülkelerden farklı değil

Adalet Bakanlığı’nın son verilerine göre 15 yılda çocukların cinsel istismarı dosyası yüzde 52 arttı. 2024 yılında çocuklara yönelik istismar ve cinsel suçlardan 110 binden fazla dosya açıldı. Çocuk hakları savunucularına göre, bu veriler buzdağının sadece görünen yüzü. Sivil toplum kuruluşlarının verileri, çocukların son yıllarda özellikle aile içinde şiddete sıkça maruz bırakıldığını, çoğu vakanın ise kayıt altına bile alınmadığını ortaya koydu. Veriler, Türkiye’nin çocuk koruma politikasında önleme ve rehabilitasyon boyutlarının yetersiz olduğunu gösterdi.

RIZA BAHANESİ

Türkiye’de giderek artan istismar ve şiddetin en büyük hedefi kadınlar kadar çocuklar. Adalet Bakanlığı’nın son verilerine göre 2024'te cinsel dokunulmazlığa karşı suçlarda açılan dosya sayısı 110 bin 139, şüpheli sayısı 103 bin 422, suç sayısı 136 bin 268. Bu dosyalardan 38 bin 639’u çocukların cinsel istismarı, 24 bin 104'si ise ‘reşit olmayanla cinsel ilişki’ suçundan. ‘Reşit olmayanla cinsel ilişki’ suçu devlet tarafından istismar vakalarından ayrılıyor ve 15-18 yaş arasındaki kız çocuklarına 'rızası var' bahanesini ortaya atıyor.

ENSESTİN ÜSTÜ KAPATILIYOR

Çocuk İstismarı ve İhmali ile Mücadele Derneği’nin “Türkiye'de Aile İçi Cinsel İstismar Vakaları” raporu da 2014’te 11 bin 95 olan cinsel istismara maruz bırakılan çocuk sayısının, 2017’de 18 bin 623’e yükseldiğini belirtiyor. Raporda, ensest ilişkilerin yalnızca binde dördünün ortaya çıktığına dikkat çekiliyor. Çocuk İzlem Merkezleri’nin (ÇİM) son verilerine göre ise istismar mağdurlarının yüzde 85’i kız çocukları. TÜİK’in 2014-2017 verileri de bu tabloyu doğrular nitelikte. Rapora göre, mağdurların yüzde 88’i kız, yüzde 12’si oğlan çocuk. Bu veriler, aile ortamının cinsel istismar açısından en büyük risk faktörlerinden biri olduğunu gösteriyor. 2025 yılının ilk yarısına ilişkin bir veri ise bulunmuyor. Kamuya yansıyan ve resmi olmayan verilere göre, en az 170 çocuğun erkekler tarafından istismar edildiği görülüyor. Birçok olayın üstünün kapatıldığı uzmanlar tarafından kaydedilirken istismar mağdurlarının büyük kısmını kız çocukları oluşturuyor.

Yargıya taşınan dosyalarda ise cezasızlık politikası göze çarpıyor. Son olarak eniştesi tarafından cinsel istismara maruz bırakılan bir çocuğun davasında saldırgana 30 yıl hapis ceza verildi. Ancak ceza, Yargıtay tarafından bozuldu ve dosya yeniden görülmek üzere geri gönderildi. Sadece bu örnek dahi çocuk aleyhine verilen bozma ve cezasızlık kararlarının faillere cesaret veren nitelikte olduğunu işaret ediyor.

∗∗∗

MAĞDURLARIN YÜZDE 15’İ ÇOCUK

Dünya genelinde çocuk istismarı giderek ağırlaşıyor. UNICEF’in verilerine göre, tüm mağdurların yüzde 15’i çocuk. Daha da çarpıcı olan, bu mağdurların yaklaşık dörtte birinden fazlasının 2 yaşından küçük olması. 2022 yılının verileri ise 434 bin failin çocuğa istismarda bulunduğunu belirtiyor. Kanıtlanmış çocuk istismarı vakalarında ise çocukların yüzde 76’sının bir ebeveyn veya yasal vasi tarafından mağdur edildiği kaydediliyor. Ayrıca Avrupa’daki her 5 çocuktan birinin cinsel şiddete uğradı tahmin ediliyor. Dünyada ise her 5 kadından biri ve her 7 erkekten biri çocukken cinsel istismara uğradığını bildiriyor. Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da ise çocukların yaklaşık yüzde 80’i evde fiziksel şiddete maruz kalıyor. Bu şiddetin önemli bir kısmı cinsel istismar olarak gerçekleşiyor. Dünyadan yansıyan bazı veriler şöyle:

• ABD: Bu yılın başında yayımlanan ve ABD’nin en güncel raporu olan ‘Child Maltreatment’ raporuna göre, 2022’de resmi kayıtlara geçen 558 bin 899 çocuk istismar mağduru olarak belirlendi. 2023’te ise bu sayı 546 bin 159’a gerileyerek hafif bir düşüş gösterse de uzmanlar, bildirilmeyen vakalarla birlikte durumun hâlâ ciddi seviyede olduğunu kaydetti. Bu veri, her bin çocuktan 8’inin istismara uğradığını gösterdi. 2023’te 4,4 milyon istismar ihbarı yapıldı. En büyük risk grubunu 0–2 yaş arası bebekler oluşturdu. Özellikle yerli Amerikan ve Afrika kökenli çocuklarda istismar oranlarının yüksek olduğu görüldü.

• Japonya: Japonya Ulusal Polis Teşkilatı’nın (NPT), açıkladığı son bulgulara göre, 2024 yılı itibarıyla Japonya'da, toplam 2 bin 649 çocuk istismarı vakası yaşandı. Bu, bir önceki yıla göre yüzde 11,1'lik artış olarak kayıtlara geçti. Faillerin yüzde 46'sını babalar oluşturdu.

• S. Arabistan: Yapılan son araştırmaya göre, genç yetişkinlerin yüzde 42’sinin çocuklukta cinsel istismara uğradığı belirlendi. Bu vakaların %51’inin fiziksel istismar ile birlikte gerçekleştiği ortaya çıktı.

• Sudan: 2023 yılında çatışmalar sırasında, 221 çocuğa tecavüz vakası rapor edildi. Mağdurların %66’sı kız, %33’ü oğlan çocukları. Bu vakalardan 16 çocuk 5 yaş altı, 4 çocuk ise sadece 1 yaşında.

• Pakistan: 2023 yılı itibarıyla, Pakistan'da günde ortalama 12 çocuk cinsel saldırıya uğradı. Bu, veri, yılda 2 bin 227 vakaya denk geliyor. Vakaların çoğunun 6–15 yaş arasındaki çocukları kapsadığı belirlendi ve faillerin çoğu tanıdık kişilerden oluştu. Özellikle Pencap bölgesinde vakaların yoğun olduğu bildirildi.

• Hindistan: India’s National Crime Records Bureau verilerine göre, 2022’de, 64 bin 469 çocuk istismarı vakası bildirildi. Bunların 38 bin 444’ü çocuklara yönelik cinsel saldırı olarak kayıtlara geçti. Bu dönemde, çocuk cinsel istismarı davalarının yüzde 3’lük bir bölümü hükümle sonuçlandı. Yani görülen davaların çoğuna beraat verildi. Yapılan başka bir araştırmada ise çocukların faillerin çoğunu tanıdığı belirlendi. Ancak bu saldıların büyük bir kısmı yetkililere bildirilmedi. 2007’de yapılan bir araştırmada ise çocukların yüzde 53’ünün birden çok kez istismara uğradığını işaret etti.