Mutabakat anlaşmazlığı
Suriye’deki süreçte pürüzler aşılamazken taraflar arasındaki gerilim yükseliyor. Fidan, “sabrımız tükeniyor” diyerek operasyon uyarısı yaptı, SDG entegrasyon için anlaşma sağlandığını açıkladı.
Politika Servisi
Ortadoğu’nun emperyalist dönüşümü devam ederken Türkiye'deki sürecin endekslendiği Suriye'de 10 Mart Mutabakatı’na ilişkin gerilim tırmanıyor. Tüm tarafların birbirlerini uymamakla suçladığı “mutabakat”ın süresinin dolmasına az bir süre kala ithamlar, tehditler havada uçuşuyor.
SABIRLAR TÜKENİYOR
Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Suriye Demokratik Güçleri’nin (SDG) Şam'a entegrasyonunun yavaş ilerlediğinden şikayet etti. TRT World yayınına katılan Fidan, "sabrımız tükeniyor" diyerek askerî operasyon tehdidinde bulundu. Operasyona başvurmak istemediklerini ancak entegrasyon anlaşmasının uygulanmasındaki gecikmeler nedeniyle sürece dâhil olan aktörlerin sabrının tükenmekte olduğu uyarısında bulunan Fidan, SDG’nin zaman kazanmaya çalıştığını ileri sürdü.
10 MART’A KİM UYMUYOR?
10 Mart'ta Kürtler ve Şam arasında varılan mutabakatın daha fazla geciktirilmeden hayata geçirilmesi gerektiğini kaydeden Fidan, SDG hariç Suriye'deki tüm farklı silahlı grupların merkezi ordunun şemsiyesi altında toplandığını kaydetti. Fidan, "Bir devlet içinde birden fazla silahlı gruptan bahsedemezsiniz, bu egemenliğe aykırı" dedi.
Sürecin "diyalog, müzakere ve barışçıl yollarla ilerlemesini umduklarını" ifade eden Fidan, "Yeniden askerî yöntemlere başvurma ihtiyacının ortaya çıkmasını istemiyoruz. Ancak ilgili tarafların sabrı tükeniyor" dedi.
ÖN ANLAŞMA SAĞLANDI
Kuzey ve Doğu Suriye Özerk Yönetimi ise SDG’nin Suriye ordusuna entegrasyonu konusunda ön anlaşma sağlandığını, kurumların işleyişiyle ilgili detayların görüşüldüğünü duyurdu. Rojova Müzakere Komitesi Şam yönetimi ile yaptığı görüşmelere ilişkin açıklama yaptı.
Açıklamada, “Suriye ordusunun askeri yapılanması içinde 3 SDG biriminin tutulması konusunda ön anlaşmaya varıldığı belirtildi. Açıklamada, “Her iki taraftan uzman komiteler aracılığıyla kurumların örgütsel yapısının detayları üzerinde görüşmeler yapılıyor. Yakın gelecekte somut adımların atılması bekleniyor" ifadelerine yer verildi.
Komitenin açıklamasında, bu adımın “diyaloğa dayalı siyasi bir çözüme yol açan açık uluslararası destek gördüğü” kaydedildi.
YAPTIRIMLAR KALKTI
Öte yandan ABD Kongresi, Esad döneminde Suriye'ye uygulanan yaptırımları –Sezar Yasası- kalıcı olarak sona erdirdi. ABD Başkanı Donald Trump, HTŞ’nin ülkeyi ele geçirmesi sonrasında yaptırımları daha önce iki kez askıya almıştı. Sezar Yasası'nın yürürlükten kaldırılmasına ilişkin karar daha önce Temsilciler Meclisi tarafından geçmişti.
∗∗∗
10 MART MUTABAKATI NEDİR?
Beşar Esad'ın 8 Aralık 2024’te devrilmesinin ardından Ahmed Şara ile Mazlum Abdi arasında 10 Mart 2025'te Şam’da anlaşma imzalandı. 8 maddelik anlaşma; SDG’nin Suriye ordusuna katılmasını, havalimanları ve petrol sahalarının yanı sıra sınır kapıları dahil tüm idari yapıların merkezi hükümete devredilmesini öngörüyor. Buna karşılık Kürtlerin ise varlıkları anayasal güvenceye alınması öngörülüyor. Mutabakatta müzakerelerin yılsonuna kadar tamamlanması hedefleniyordu. Kürtlerle Colani yönetimi arasındaki müzakereler sürerken SDG, kendi varlığıyla Şam’a entegre olmayı talep ediyor. Şam ve Ankara bu talebe karşı.
