Neoliberal yıkımın sembolü TEKEL: Cumhuriyet değeri 1,2 milyar TL’ye satıldı

AKP iktidarının özelleştirme politikası nedeniyle çok sayıda kamu taşınmazı, yok pahasına elden çıkarıldı. İktidarın kamu taşınmazlarına yönelik hoyrat tutumu Cumhuriyet’in ilk yıllarında büyük birikimlerle oluşturulan kurumları da etkiledi. TEKEL’in özelleştirme sürecinde yaşananlar, AKP'nin özelleştirme politikasının sembolü halini aldı.

Türkiye’nin tütün üretiminde dünyada söz sahibi olmasına neden olan TEKEL, 2003 yılı itibarıyla hayata geçirilen politikalar nedeniyle adeta yerle bir edildi. Cumhuriyet’in en önemli ekonomik kalkınma hamlelerinden biri olan ve küçük üreticiden ürün alıp işlemesi nedeniyle tarım ekonomisini de canlı tutan kurum, 2007 yılının sonunda elindeki varlıkların büyük bölümünü kaybetti.

YOK PAHASINA SATIŞLAR

Türkiye’yi AKP eliyle kamusal üretimden çeken ve “Neoliberal dönüşüm” olarak adlandırılan adımlara sahne olan TEKEL özelleştirilmesi sürecinde 83 taşınmazın sermayeye satışı, yok pahasına gerçekleşti.

Türkiye’nin yakın dönem siyasi ve ekonomik tarihindeki en kritik kırılmalardan biri olan TEKEL taşınmazlarının satışından, 2003-2007 döneminde toplam 1 milyar 220 milyon 25 bin TL gelir sağlandı.

İKİZ KULELER SERMAYEYE

TEKEL taşınmazlarına yönelik en büyük satışlar, 2006 ve 2007 yıllarında yaşandı. 2006 yılında Ankara Lodumlu’da yer alan ve “İkiz kuleler” olarak nitelendirilen iki dev bina, 132,8 milyon TL’ye TOBB’a verildi. 2007 yılında ise İstanbul Ortaköy’de bulunan bir TEKEL taşınmazı, 1 milyar 66 milyon TL’ye Zorlu Yapı’ya geçti.

AKP iktidarının ilk dönemi olan 2002-2007 döneminde gerçekleştirilen TEKEL taşınmazı satışlarının sayısı ve satışlardan elde edilen gelirler, yıllara göre dağılımı şöyle kaydedildi:

• 2003: 7 taşınmaz, 7 milyon 980 bin TL.

• 2004: 23 taşınmaz, 7 milyon 165 bin TL

• 2005: 20 taşınmaz, 3 milyon 253 bin TL

• 2006: 16 taşınmaz, 135 milyon 317 bin TL

• 2007: 17 taşınmaz, 1 milyar 66 milyon 310 bin TL

“AMAÇ YANDAŞI BESLEMEK”

TEKEL’in yok pahasına sermayeye devredilmesinin, “AKP iktidarının Türkiye'ye dayattığı yıkım politikasının en acı örneklerinden biri” olduğunu söyleyen CHP Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırloğlu, BirGün’e değerlendirmelerde bulundu. AKP dönemindeki satışların gerçek amacının kamuya gelir sağlamak değil, yandaş sermayeyi beslemek olduğunun açıkça kanıtıdır” ifadesiyle nitelendiren Bakırlıoğlu, şunları söyledi:

“1975’te inşaatına başlanan, 300 milyon dolar harcanarak tamamlanan ama bir türlü faaliyete geçirilmeyen Akhisar Sigara Fabrikası’nın arazisi tam bin 200 dekar. Üzerinde binaların bulunduğu 403 bin metrekarelik kısmı 2017 yılında ihaleye çıkarıldı. O dönem en yüksek teklif 20 milyon TL idi, düşük bulunduğu için iptal edildi. Ancak bir yıl sonra aynı arazi, sadece 12 milyon liraya yine aynı firmaya verildi. Saruhanlı’daki 155 bin metrekarelik TEKEL arazisi ve depoları 12,6 milyon TL’ye satılıyor. Alıcı, sadece depoları hurda diye söküp 5 milyon TL kazanıyor. Ardından arsanın bir kısmını 12 milyon liraya ikinci firmaya satıyor. Kalan 100 dönüm değerli arazi, yanında kar kalıyor.

Bizim oralarda buna, ‘Çayın taşıyla çayın kuşunu vurmak’ denir.  Selendi’deki TEKEL depolarının ihalesine üç kişi giriyor, iki kardeş birinci ve ikinci sırayı alıyor. Daha satış onaylanmadan, depolarda tadilata başlıyorlar. Çünkü söz verilmiş.  Yani özelleştirmeler iktidar için artık protokol değil, söz üzerinden yapılıyor.”